Avropanın yaşaması üçün Rusiyaya ehtiyacı var? Şərh

Proqnozlaşdırıldığı kimi, Avropanın yaşaması üçün Rusiyaya ehtiyacı var.

Gununsesi.info xəbər verir ki, bunu Rusiya Birbaşa İnvestisiya Fondunun (RDIF) rəhbəri Kirill Dmitriyev X hesabında yazıb.

Maraqlıdır, doğrudan da belədirmi?

Ümumiyyətlə, Avropanın yaşaması üçün Rusiyaya ehtiyacı var” tezisi əsasən enerji arqumentinə söykənir. Doğrudur, xüsusilə 2000–2022 dövründə Avropa İttifaqı ölkələri Rusiya qazı və neftindən ciddi asılı idi. Ukrayna müharibəsi başlayandan sonra isə bu asılılığı azaltmaq üçün sürətli addımlar atıldı: LNG idxalı artırıldı, Norveç, ABŞ və Yaxın Şərq alternativləri genişləndirildi, bərpa olunan enerji investisiyaları sürətləndi. Bu o deməkdir ki, Rusiya vacib tərəfdaş idi, amma “əvəzolunmaz” deyil.

Digər tərəfdən, iqtisadi baxımdan qarşılıqlı asılılıq var idi, amma bu da birtərəfli deyil. Rusiya üçün də Avropa bazarı uzun illər əsas gəlir mənbələrindən biri olub. Sanksiyalar və siyasi gərginliklər göstərdi ki, hər iki tərəf alternativlər axtarmağa məcbur qalır və müəyyən dərəcədə buna nail olur.

Üstəlik, təhlükəsizlik və geopolitika aspekti var. Avropa öz təhlükəsizliyini Rusiya ilə əməkdaşlıq üzərində deyil, daha çox NATO çərçivəsində qurur. Son illərdə Şərqi Avropada hərbi mövcudluğun artması və Finlandiya ilə İsveçin NATO-ya yaxınlaşması göstərir ki, Avropa Rusiyanı “zəruri tərəfdaş”dan çox, risk mənbəyi kimi görməyə başlayıb.

Konkret desək, Kirill Dmitriyev kimi fiqurların bu cür açıqlamaları daha çox geosiyasi mesaj xarakteri daşıyır. Yəni Rusiyanın qlobal sistemdə rolunu vurğulamaq və Avropaya təsir imkanlarını qabartmaq.

Nəticə olaraq isə belə demək daha dəqiqdir:
Avropa ilə Rusiya arasında uzun müddət qarşılıqlı asılılıq olub və müəyyən sahələrdə hələ də qalır. Amma “Avropa Rusiyasız yaşaya bilməz” iddiası şişirdilmiş və siyasi məqsədli tezisdir. Müasir tendensiya isə əksinə, Avropanın bu asılılığı azaltmağa çalışdığını göstərir.

Elmar

Gununsesi.info