Axios: ABŞ İran atəşkəsi pərdəarxası danışıqların nəticəsi idi...

...ABŞ və İran arasında kəskin eskalasiyanın pərdəarxası əsnasında gərgin diplomatik danışıqlar başladı və nəticədə müvəqqəti atəşkəs elan edildi.

Danışıqlara yaxın bir vaxtda, İranın Ali Lideri Müctəba Xamenei münaqişə başlayandan bəri ilk dəfə nümayəndə heyətinə razılığa gəlməyi tapşırdı.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Axios xəbər verir.

Bu qərar ABŞ prezidenti Donald Trampın İranı "tamamilə məhv edəcəyi" ilə açıq şəkildə hədələdiyi sərt açıqlamaları fonunda verildi.

Eyni zamanda, Pentaqon genişmiqyaslı hərbi əməliyyata hazırlaşırdı və ABŞ müttəfiqləri Tehrandan mümkün cavab zərbəsi gözləyirdilər.

İranın özündə bəzi mülki şəxslər eskalasiyadan qorxaraq evlərini tərk etdilər.

Danışıqlar gərgin və xaoslu bir atmosferdə keçdi. Pakistan, Misir və Türkiyədən olan nümayəndələr vasitəçi kimi çıxış edərək ABŞ-ın xüsusi elçisi Stiv Vitkov və İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi arasında təkliflər irəli sürdülər.

Əvvəlcə amerikalılar İran planını kəskin tənqid etdilər, lakin axşama qədər tərəflər yenilənmiş versiyaya - iki həftəlik atəşkəsə razılaşdılar.

Xamenei özü əsas rol oynayıb və mənbələrə görə, o, prosesdə şəxsən iştirak edib. Onun razılığı razılaşmanın əldə edilməsində həlledici rol oynayıb.

Çərşənbə axşamı tərəflər əsasən atəşkəs şərtləri ilə bağlı razılığa gəliblər.

İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu və Pakistan liderləri ilə məsləhətləşmələrdən sonra Tramp razılaşmanı təsdiqləyib və Amerika qüvvələrinə zərbələrə hazırlıqları dayandırmaq əmri verilib.

İran atəşkəsə riayət etməyə və Hörmüz boğazını gəmiçilik üçün qismən açmağa hazır olduğunu təsdiqləyib.

...Lakin əhəmiyyətli fikir ayrılıqları qalmaqdadır və münaqişənin yenidən baş vermə riski çox yüksəkdir.

Əli Babayev