Icma.az
close
up
RU
Ay üfüqdə niyə daha böyük görünür?

Ay üfüqdə niyə daha böyük görünür?

Icma.az, Azpost saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Heç fikir vermisinizmi, Ay üfüqdən yenicə qalxanda nəhəng görünür, səmada yüksəldikcə isə sanki kiçilir? Xüsusilə binaların, ağacların və dağların arxasından görünən Ay insana qeyri-adi dərəcədə böyük təsir bağışlayır.

İlk ağla gələn izah onun Yerə yaxınlaşması və ya atmosferin Ayı böyütməsidir. Ancaq NASA-nın izahına görə, bu hadisə əsasən insanın görmə sistemi ilə bağlı olan “Ay illüziyası” kimi tanınır.

Ay həqiqətən böyüyürmü?

Xeyr. Ayın üfüqə yaxın olduğu vaxt daha böyük görünməsi onun fiziki ölçüsünün artması demək deyil. Eyni kamera və eyni böyütmə parametrləri ilə çəkilən fotolar müqayisə edildikdə Ayın üfüqi diametrinin, demək olar ki, eyni olduğu görünür.

Hətta Ay üfüqdə olanda Yer səthindən ona qədər məsafə bir qədər çox olur. Deməli, onun nəhəng görünməsini Yerə yaxınlaşması ilə izah etmək mümkün deyil.

Bəs gözümüz niyə bizi aldadır?

Beyin məsafəni necə qiymətləndirir?

Alimlərin geniş müzakirə etdiyi izahlardan biri beynin ətrafdakı obyektləri və məsafəni qavrama üsulu ilə bağlıdır.

Üfüqdə Ayı ağacların, binaların, dağların və başqa obyektlərin fonunda görürük. Bu mənzərə beynimizə məsafə haqqında əlavə məlumat verir. Nəticədə Ay bizə olduğundan daha böyük görünə bilər.

Səmada yüksəkdə olanda isə onun ətrafında müqayisə üçün tanış obyektlər az olur. Buna görə də eyni Ay fərqli ölçüdə qavranılır.

Lakin bu, hadisənin tam izahı deyil. NASA-nın qeyd etdiyi kimi, Ay illüziyasının dəqiq mexanizmi barədə elmi müzakirələr davam edir. Yəni illüziyanın mövcudluğu məlum olsa da, onu yaradan bütün amillər barədə yekdil izah yoxdur.

Ay niyə üfüqdə narıncı görünür?

Burada isə başqa bir fiziki proses işə düşür.

Ay üfüqə yaxın olduqda onun işığı atmosferdə daha uzun məsafə qət edir. Atmosferdəki molekullar qısa dalğalı mavi işığın daha çox səpilməsinə səbəb olur. Nəticədə gözümüzə çatan işıqda sarı, narıncı və qırmızı çalarlar daha nəzərəçarpan ola bilər.

Atmosferdə toz və çirkləndirici hissəciklərin çoxluğu da rəngə təsir göstərə bilər.

Beləliklə, Ayın böyük görünməsi əsasən optik illüziya, rənginin dəyişməsi isə atmosferdə işığın yayılması ilə bağlıdır. Bunlar eyni hadisə deyil.

Bunu özünüz necə yoxlaya bilərsiniz?

Növbəti dəfə Ay üfüqdən qalxanda onu müşahidə edin. Bir qədər sonra Ay səmada yüksələndə yenidən baxın. Ölçüsünün dəyişdiyi hissini yoxlamaq üçün eyni telefon və eyni böyütmə parametrləri ilə iki foto çəkə bilərsiniz.

Fotoları müqayisə edərkən kameranın məsafəsini və böyütmə səviyyəsini mümkün qədər sabit saxlamaq vacibdir. Əks halda, görüntüdəki fərq optik effektlə deyil, çəkiliş üsulu ilə bağlı ola bilər.

İnsan gözü həmişə gördüyünə niyə inanmalıdır?

Ay illüziyası göstərir ki, gördüyümüz mənzərə ilə onun fiziki reallığı həmişə üst-üstə düşmür. Beyin dünyanı sadəcə kamera kimi qeydə almır; görüntünü ətraf mühit və əvvəlki təcrübə əsasında şərh edir.

Bu səbəbdən elmdə müşahidə ilə yanaşı ölçmə, müqayisə və təkrar yoxlama da vacibdir.

Bəzən səmadakı ən adi görünən mənzərə belə insan beyninin necə işlədiyi barədə düşündürücü suallar yarada bilir.

AzPost.az

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:106
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 04 Oktyabr 2026 21:57 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri