Ay yarışı fəlakətlə bitə bilər

Çinli mütəxəssislər NASA-nın Artemis Ay proqramında həyati təhlükə yaradan "açıq-aşkar zəifliyi" qeyd ediblər. Bu barədə ingilisdilli "South China Morning Post" qəzeti məlumat verib. Çinlilər Amerika və Çin Ay proqramlarında kritik komponentlərin müxtəlif səviyyələrdə artıqlığını vurğulayırlar. Çin Aysal eniş aparatı, tək əsas mühərrikdən istifadə edən Amerika dizaynından fərqli olaraq, bir əsas mühərrikə əlavə olaraq üç ehtiyat mühərriklə təchiz olunub. Çin mühəndisləri tək bir mühərrikin sabit işləməsinə etibar etməyi zəiflik və Amerika proqramı üçün potensial təhlükə hesab edirlər.

21-ci əsrin Aysal yarışında Çin və ABŞ-dakı mühəndislərin "Kosmik gəminin əsas mühərriki sıradan çıxdıqda nə baş verir?" sualına fərqli cavabları var.

Amerikalı Aya eniş aparatının dizaynları Ay səthindən eniş və ya qalxma üçün tək güclü mühərrikdən istifadə edir. Lakin eniş və ya qalxma mərhələsində olan bu tək mühərriklərdən biri qəfildən sıradan çıxarsa, ekipajın ehtiyat qaçış yolu olmayacaq. Amerikalı dizaynların bu çatışmazlığı Çin Kosmik Elmi və Texnologiyası jurnalında müzakirə olunur.

Çin Aya eniş aparatı bir deyil, dörd əsas mühərrikdən istifadə edir. Və bu fakt, çinlilərə görə, ekipajın sağ qalmasına fərqli bir yanaşmanı əks etdirir.

NASA-nın uzun tarixi həqiqətən də təsdiqləyir ki, ekipajın sağ qalması həmişə agentliyin müstəsna prioriteti olmayıb. Məsələn, Amerikanın təkrar istifadə edilə bilən Kosmik Şatl dizaynında əsasən sərf olunan raketlərdə istifadə olunan qaçış sistemləri yox idi. Bundan əlavə, iki Şatl heyətinin ölümü mütəxəssislərin yeni texniki risklər barədə xəbərdarlıqlarına sistematik şəkildə məhəl qoymadığını ortaya qoydu.