Azadlığın və ləyaqətin təməl sütunu!

Hüquqlar qorunduqca insan, insan qorunduqca cəmiyyət güclənir

Bəşəriyyət texnologiya, elm və iqtisadi inkişaf sahəsində görünməmiş nailiyyətlər əldə etsə də, insan hüquqlarının qorunması məsələsi hələ də dünyanın bir çox ölkəsində aktual olaraq qalır. Bu fakt göstərir ki, dövlətlərin gücü yalnız onların iqtisadi imkanları ilə deyil, ilk növbədə insanına verdiyi dəyər, vətəndaşının hüquqlarını nə dərəcədə qoruması və insan ləyaqətinə necə yanaşması ilə ölçülür. 18 iyun ölkəmiz üçün sadəcə təqvimdə yer alan rəsmi gün deyil. Bu gün hər bir insanın doğulduğu andan etibarən malik olduğu toxunulmaz hüquqların, bərabərlik prinsiplərinin, insan ləyaqətinin və hüquqi dövlət anlayışının cəmiyyət həyatında nə qədər böyük əhəmiyyət daşıdığını xatırladan mühüm bir gündür.

İnsan hüquqları anlayışının ən böyük xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, bu hüquqlar insanın dili, dini, irqi, cinsi, sosial vəziyyəti, milli mənsubiyyəti və ya dünyagörüşündən asılı olmayaraq hər kəs üçün eyni dərəcədə keçərlidir. Məhz bu prinsip bəşəriyyətin ortaq dəyərlər sistemi kimi qəbul edilir. Çünki hüquqların ayrı-seçkiliyə məruz qalması cəmiyyətlərdə ədalətsizlik, sosial gərginlik və ciddi qarşıdurmalar yaradır.

Ədalətli cəmiyyətin görünməz gücü!

Əslində insan hüquqlarının qorunması yalnız dövlət qurumlarının və ya beynəlxalq təşkilatların işi deyil, bu məsuliyyət hər bir insanın üzərinə düşür. Çünki insan hüquqlarına hörmət ailədə başlayır, məktəbdə formalaşır, iş yerlərində möhkəmlənir və cəmiyyətin bütün sahələrində gündəlik davranışlarımız vasitəsilə özünü göstərir.

Müasir dövrdə rəqəmsal texnologiyaların sürətlə inkişaf etməsi insan hüquqları sahəsinə də yeni çağırışlar gətirib. Şəxsi məlumatların qorunması, kibertəhlükəsizlik, sosial şəbəkələrdə nifrət nitqinin qarşısının alınması və informasiya təhlükəsizliyi artıq ənənəvi insan hüquqları anlayışının ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Bu sahədə yeni mexanizmlərin yaradılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

İnsan amili dövlət siyasətinin mərkəzində...

Prezident İlham Əliyev tərəfindən həyata keçirilən dövlət siyasətində insan hüquq və azadlıqlarının təmin olunması, vətəndaşların sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, şəffaf idarəetmənin genişləndirilməsi və qanunun aliliyinin möhkəmləndirilməsi xüsusi yer tutur. Son illərdə bu istiqamətdə bir sıra mühüm proqramlar və institusional islahatlar həyata keçirilib.

Ölkədə məhkəmə-hüquq sisteminin müasirləşdirilməsi, vətəndaş müraciətlərinə operativ baxılması, dövlət xidmətlərinin əlçatanlığının artırılması və elektron idarəetmə mexanizmlərinin tətbiqi insan hüquqlarının praktik müstəvidə daha səmərəli qorunmasına xidmət edən mühüm addımlar kimi qiymətləndirilir. Çünki müasir dövrdə insan hüquqlarının təminatı yalnız hüquqi sənədlərlə deyil, həm də vətəndaşın gündəlik həyatında hiss etdiyi real imkanlarla ölçülür.

Xüsusilə, sosial siyasət sahəsində əhalinin həssas təbəqələrinin müdafiəsinin gücləndirilməsi, yeni sosial paketlərin həyata keçirilməsi, şəhid ailələri, qazilər, əlilliyi olan şəxslər və digər sosial qruplar üçün dəstək mexanizmlərinin genişləndirilməsi dövlətin insan amilinə verdiyi önəmin göstəricilərindən biri kimi dəyərləndirilir. Bu istiqamətdə görülən işlər sosial ədalətin təmin olunmasına xidmət edir. Ölkədə qadın hüquqlarının, uşaq hüquqlarının, təhsil hüququnun, əmək hüququnun və sağlam ətraf mühitdə yaşamaq hüququnun qorunması istiqamətində qəbul edilən proqramlar göstərir ki, insan hüquqları anlayışı yalnız bir sahəni deyil, cəmiyyət həyatının bütün istiqamətlərini əhatə edən geniş və çoxşaxəli bir məsələdir.

Bu gün Azərbaycan beynəlxalq əməkdaşlıq platformalarında da insan hüquqlarının qorunması, tolerantlıq, multikulturalizm və sosial həmrəyliyin təşviqi istiqamətində fəal iştirak edir. Bu yanaşma ölkənin qlobal səviyyədə humanitar təşəbbüslərinin mühüm hissəsinə çevrilib.

Tarix dəfələrlə sübut edib ki, insan hüquqlarının zəiflədiyi cəmiyyətlərdə inkişaf uzunömürlü olmur. Belə ki, qorxu üzərində qurulan sistemlər müvəqqəti nəticələr versə də, insan ləyaqəti, ədalət və azadlıq üzərində qurulan dövlətlər daha güclü, dayanıqlı və firavan gələcək formalaşdırmağa nail olurlar. Bu səbəbdən insan hüquqları sadəcə hüquqi termin deyil, insanın dəyərini müəyyən edən, onun səsini eşidilən edən, arzularını reallaşdırmasına imkan yaradan və cəmiyyətlərin humanist simasını formalaşdıran ən böyük ümumbəşəri sərvətlərdən biri hesab olunur. Hər birimiz bu sərvətin qoruyucusuna çevrildiyimiz zaman daha təhlükəsiz, daha ədalətli və daha insanpərvər bir dünya qurmaq mümkün olacaq.

Yeganə BAYRAMOVA