Azərbaycan BOEM in inkişafı üzrə regional liderə çevrilir

Xarici sərmayədarların Azərbaycanın bərpa olunan enerji sektoruna marağının artması hökumətin bu sahədəki məqsədlərinə çatmasında mühüm amil olacaq.

Bu barədə 525.az "Moody's" beynəlxalq reytinq agentliyinin hesabatına istinadən xəbər verir.

Hesabat müəllifləri qeyd ediblər ki, Mərkəzi Asiya və Qafqaz ölkələri son illər enerji sektoruna özəl investisiyaların cəlb edilməsi istiqamətində addımlar atıb. Əsas tədbirlərə enerji bazarlarının liberallaşdırılması, subsidiyaların azaldılması, kommunal müəssisələrin istehsal, ötürücü və paylayıcı şirkətlərə bölünməsi daxildir.

"Müstəqil tənzimləyicilər və standartlaşdırılmış elektrik alqı-satqısı müqavilələri ilə dövlət-özəl tərəfdaşlıq (PPP) mexanizmləri yaradılıb. Qırğızıstan, Tacikistan və Özbəkistan elektrik enerjisi tariflərini xərclərin ödənilməsi səviyyəsinə çatdırmaq üçün addımlar atır. Özbəkistan 2027-2028-ci ilə qədər bu modelə tam keçid etməyi hədəfləyir. Bu islahatlar daha rəqabətli bazarlar yaratmağa, özəl kapital cəlb etməyə imkan verib, nəticədə də Azərbaycan və Özbəkistan bərpa olunan enerji mənbələrinin (BOEM) inkişafında regional liderlər kimi seçilir", - hesabatda qeyd olunur.

"Moody's" xatırladır ki, COP29-a hazırlıq çərçivəsində Azərbaycan BOEM hədəf göstəricisini 2030-cu ilədək quraşdırılmış gücün 35,5 %-nə çatdırıb. Bununla əlaqədar ümumi gücü 2 250 MVt olan günəş və külək layihələrinin istismara verilməsi planlaşdırılır.

"AzərEnerji" dövlət şirkəti ümumi gücü 2 QVt olan doqquz günəş və külək elektrik stansiyası, həmçinin yeni su elektrik stansiyaları tikmək niyyətindədir.

Hesabatda vurğulanır ki, xarici investorların marağı bu planların həyata keçirilməsinə mühüm töhfə verir. Əsas layihələr arasında gücü 240 MVt, investisiya həcmi təxminən 200 milyon ABŞ dolları olan "Şəfəq" günəş elektrik stansiyası, "Qaradağ" günəş elektrik stansiyası (230 MVt, 262 milyon ABŞ dolları), 1 QVt gücə malik olacaq BƏƏ-nin "Masdar" şirkətinin "Mega" layihəsi, "Xızı-Abşeron" külək elektrik stansiyası (240 MVt, 34 milyon ABŞ dolları) göstərilir. Bundan əlavə, Səudiyyə Ərəbistanın "ACWA Power" şirkəti Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) ilə quruda 1 QVt gücündə külək stansiyalarının və 1,5 QVt gücündə dəniz külək stansiyalarının tikintisi, həmçinin enerjinin saxlanması sisteminin yaradılması və "yaşıl hidrogen" layihələri üzrə sazişlər imzalayıb.