Azərbaycan ilə Çin regional sabitlik və qlobal əməkdaşlığın tərəfdarlarıdır

Meydanəli Yolçiyev,

YAP Daşkəsən rayon təşkilatının sədri

Prezident İlham Əliyevin aprelin 24-də Çinin CGTN beynəlxalq xəbər telekanalına verdiyi müsahibə Azərbaycan-Çin münasibətlərinə dair beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini cəlb edib. Müsahibədə dövlətimizin başçısı ölkəmizin xarici siyasət prioritetlərini, regional və qlobal proseslərə baxışını, həmçinin Azərbaycan-Çin əlaqələrinin hazırkı vəziyyəti və inkişaf perspektivləri ilə bağlı mühüm fikirlər səsləndirib.

Azərbaycan və Çin dövlətləri beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə əsaslanan, bərabərhüquqlu, qarşılıqlı hörmətə dayanan əməkdaşlıq xətti yürüdürlər. Hər iki ölkə bir-birinin suverenliyi, ərazi bütövlüyü və daxili işlərinə qarışmamaq prinsipinə sadiq qalır. Azərbaycan “Vahid Çin” siyasətini qətiyyətlə dəstəkləyir və bu mövqeyini beynəlxalq tribunalarda ardıcıl şəkildə ifadə edir. Eyni zamanda Çin də ölkəmizin ərazi bütövlüyünü dəstəkləyərək daim prinsipial mövqe nümayiş etdirib. Bu qarşılıqlı dəstək ölkələrin strateji maraqlarına uyğun şəkildə münasibətləri daha yüksək səviyyəyə çatdırmasına zəmin yaradır.  İki ölkə münasibətləri dərin tarixi təmələ, qarşılıqlı inama və strateji maraqlara əsaslanır. Bu dövlətlər siyasi, iqtisadi və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın inkişafına önəm verir və ikitərəfli əlaqələrin davamlı gücləndirilməsi istiqamətində qətiyyət nümayiş etdirir. Prezident İlham Əliyevin Çin Xalq Respublikasına dövlət səfəri də bu münasibətlərin zirvə nöqtələrindən biri kimi tarixə düşüb. Dövlətimizin başçısı müsahibəsində qeyd edib ki, Azərbaycan öz bölgəsində bir çox ölkə ilə və həmçinin bəzi Avropa ölkələri ilə Strateji Tərəfdaşlıq haqqında bəyanatlar imzalayıb, lakin Çin ilə Bəyanat onların daxilində ən güclüsüdür. Məhz buna görə bu sənədin xüsusi vacibliyi bir daha göz qarşısındadır.

İki ölkə arasında münasibətlər ticarət, sənaye, enerji, nəqliyyat-logistika, rəqəmsal texnologiyalar, mədəniyyət və humanitar sahələrdə də ardıcıl olaraq genişlənir. Xüsusilə, “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsü çərçivəsində Azərbaycanın strateji mövqeyi və tranzit imkanları bu əlaqələrin əsas sütunlarından birinə çevrilib. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı və Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu ölkəmizin logistik potensialını nümayiş etdirir. Azərbaycan Prezidenti müsahibəsində vurğulayıb ki, “Bir kəmər, bir yol” layihəsinə gəlincə, bizim üçün bu təşəbbüs yalnız bir tranzit marşrutu deyil. Biz bu marşrut üzərində şirkətlər qurmaq istəyirik, çünki bizim coğrafi mövqeyimiz əlverişlidir. Biz Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizləri üzərində yerləşirik. Bağlantılara gəlincə, biz artıq bütün infrastrukturu - dəmir yollarını, dəniz limanlarını, magistral yolları, 8 beynəlxalq hava limanı inşa etmişik. Biz qlobal miqyasda ən böyük yükdaşıma, hava yolu ilə yükdaşıma şirkətlərindən birinə sahibik. Beləliklə, hədəfimiz bu marşrut üzərində biznes qurmaqdır. Əlbəttə ki, biz Çin şirkətlərinə arxalanırıq”.

Enerji sektorunda da tərəfdaşlıq genişlənir. Çin şirkətləri Azərbaycanın neft-qaz sahəsində həyata keçirilən layihələrə maraq göstərir, eyni zamanda, “yaşıl enerji”, xüsusilə külək və günəş enerjisi üzrə investisiya təşəbbüsləri aktuallaşır. Azərbaycanın COP29-a ev sahibliyi etməsi bu sahədə beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarını daha da artırır və Çin kimi iqlim dəyişiklikləri ilə bağlı qlobal təşəbbüslərdə fəal iştirak edən ölkələrlə birgə layihələrin həyata keçirilməsinə şərait yaradır.

Azərbaycan və Çin beynəlxalq təşkilatlarda da sıx əməkdaşlıq edirlər. Ölkəmiz Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatında müşahidəçi statusu daşıyır və bu platforma çərçivəsində təhlükəsizlik, iqtisadi və humanitar əməkdaşlığın genişləndirilməsinə maraq göstərir. Eyni zamanda, Azərbaycan Qoşulmama Hərəkatına sədrliyi dövründə ədalətli və inklüziv beynəlxalq münasibətlər sisteminin qurulmasına verdiyi töhfə ilə beynəlxalq aləmdə böyük nüfuz qazanıb. Bu nüfuz Azərbaycan-Çin münasibətlərinin inkişafı üçün də əlavə siyasi əsas yaradır.

Prezident İlham Əliyevin CGTN-ə müsahibəsində Azərbaycanın müstəqil, milli maraqlara əsaslanan və balanslaşdırılmış xarici siyasət strategiyası bir daha aydın şəkildə ifadə olunub. Bu siyasət nəticəsində ölkəmiz həm regionda, həm də qlobal miqyasda etibarlı tərəfdaş və sabitlik amili kimi tanınır. Çin də öz növbəsində ədalətli dünya nizamının formalaşması ideyasını dəstəkləyən mühüm qlobal gücdür və müstəqil siyasət yürüdən ölkələrlə, o cümlədən Azərbaycanla münasibətlərin möhkəmləndirilməsinə xüsusi önəm verir.

Hazırkı mürəkkəb beynəlxalq şəraitdə güc mərkəzlərinin dəyişməsi və yeni çağırışların meydana çıxması fonunda Azərbaycan və Çin arasında aparılan strateji dialoq xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çoxqütblü və ədalətli dünya nizamının təşəkkül tapması üçün ölkələr arasında qarşılıqlı inam, bərabərlik və hörmət prinsipləri əsas götürülməlidir. Azərbaycan bu prinsipləri əsas tutaraq Çinlə münasibətlərini uzunmüddətli və dayanıqlı strateji tərəfdaşlıq çərçivəsində inkişaf etdirməyə davam edir.