Azərbaycan İtaliya münasibətləri yeni inteqrasiya mərhələsinə qədəm qoyub ŞƏRH

Bakı, 1 oktyabr, AZƏRTAC

Azərbaycan və İtaliya arasında münasibətlər son illərdə təkcə ikitərəfli əməkdaşlıq nümunəsi deyil, həm də regional və qlobal səviyyədə strateji tərəfdaşlığın uğurlu modelinə çevrilib. Bu münasibətlərin dinamikası Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və İtaliya Prezidenti Sercio Mattarellanın son görüşlərində verilən bəyanatlar fonunda daha aydın görünür.

Bu fikri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Vüqar İskəndərov bildirib.

Onun fikrincə, Azərbaycan-İtaliya münasibətlərinin institusional bazası artıq on ildən çoxdur ki, möhkəmlənib. 2015-ci ildə imzalanan ilk strateji tərəfdaşlıq sazişi, 2018-ci ildə qəbul edilən Hərtərəfli Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Bəyannamə ikitərəfli əlaqələri yeni müstəviyə daşıyıb. Bu sənədlər kağız üzərində qalmadı, onların praktik nəticəsi ən çox enerji əməkdaşlığında özünü göstərdi. Trans-Adriatik Qaz Kəməri (TAP) və ümumilikdə Cənub Qaz Dəhlizi bu siyasi iradənin məhsuludur. İtaliya Prezidentinin birbaşa müdaxiləsi ilə həll edilən maneələr nəticəsində TAP vaxtında işə salındı və artıq Azərbaycan qazı Avropanın 14 ölkəsinə çatdırılır. Bu fakt Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində rolunu daha da artırmaqla yanaşı, Bakının etibarlı tərəfdaş statusunu möhkəmləndirdi.

Enerji əməkdaşlığından diversifikasiyaya doğru gedilən yoldan danışan deputat deyib: “Enerji resursları Azərbaycan-İtaliya münasibətlərinin əsas sütunu olaraq qalır. İtaliya Azərbaycanın neft ixracında birinci, qaz ixracında ikinci yeri tutur. 2024-cü ildə iki ölkə arasındakı ticarət dövriyyəsi 16 milyard dollardan artıq olub ki, bu da İtaliyanı Azərbaycanın əsas iqtisadi tərəfdaşına çevirib. Lakin əməkdaşlıq artıq yalnız enerji ilə məhdudlaşmır. Azərbaycanın Avropa İttifaqına elektrik enerjisi ixracı üzrə apardığı danışıqlar, Xəzərin dibi ilə çəkiləcək yeni enerji xətləri və birgə sənaye layihələri tərəfdaşlığın dayanıqlı xarakterini nümayiş etdirir. Azad edilmiş ərazilərdə İtaliya şirkətlərinin infrastruktur və kənd təsərrüfatı layihələrində iştirakı da bu prosesin tərkib hissəsidir”.

Vüqar İskəndərov qeyd edib ki, ikitərəfli münasibətlərin mühüm istiqamətlərindən biri də humanitar əməkdaşlıqdır. İtaliyada keçirilən Azərbaycan mədəniyyəti günləri, sənaye və mədəni layihələr xalqlar arasında əlaqələrin güclənməsinə xidmət edir. Bu zəncirin ən mühüm həlqəsi isə Bakıda İtaliya-Azərbaycan Universitetinin təsis olunmasıdır. Bu gün - oktyabrın 1-də Prezident İlham Əliyevin, birinci xanım Mehriban Əliyevanın və ölkəmizdə rəsmi səfərdə olan Prezident Sercio Mattarellanın iştirakı ilə İtaliya-Azərbaycan Universitetinin ilk tədris korpuslarının açılışı olub. Bu universitet yalnız müasir biliklərin ötürülməsi üçün platforma deyil, həm də gələcəkdə iki ölkənin “xalq diplomatiyasını” həyata keçirəcək mütəxəssislərin yetişdirilməsi baxımından strateji investisiyadır.

“Azərbaycan-İtaliya münasibətləri bu gün, sadəcə, enerji və iqtisadi maraqların təminatı ilə məhdudlaşmır. Bu əməkdaşlıq həm Avropanın enerji təhlükəsizliyinə, həm də Cənubi Qafqazda sabitliyə töhfə verən mühüm balanslaşdırıcı mexanizmə çevrilib. İki ölkə arasındakı tərəfdaşlıq model xarakteri daşıyır. Strateji sənədlərdən real layihələrə, enerjidən təhsilə, siyasətdən mədəniyyətə qədər geniş spektri əhatə edən əməkdaşlıq Azərbaycanın Avropa İttifaqı ilə münasibətlərinə də əlavə güc verir. Azərbaycan-İtaliya tərəfdaşlığı bu gün həm region, həm də qlobal miqyasda dayanıqlı əməkdaşlığın nümunəsi kimi çıxış edir və gələcəkdə daha iri inteqrasiya layihələrinə yol açacağı şübhəsizdir”, - deyə deputat vurğulayıb.