Azərbaycan Mərkəzi Asiya xəttində dinamika göz önündədir

Prezident İlham Əliyevin Özbəkistan Milli İnformasiya Agentliyinə verdiyi müsahibə, əslində, Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya ölkələri arasında formalaşan yeni siyasi xəritənin mahiyyətini açıq şəkildə göstərir. Prezident müsahibə zamanı bir daha vurğulayır ki, bu coğrafiyaları birləşdirən amillər təkcə sərhədlərin yaxınlığı deyil. Burada tarix, ortaq mədəni kod, eyni mənəvi dəyərlər və xalqlar arasında uzun illər boyu formalaşmış etimad xüsusi rol oynayır. Son illərdə baş verənlər isə bu təməli daha da möhkəmləndirib.

Azərbaycan–Mərkəzi Asiya xəttində dinamika göz önündədir. Dövlət başçılarının ardıcıl səfərləri, yüksək səviyyəli təmasların intensivliyi və strateji qərarların sürətli şəkildə reallaşması göstərir ki, münasibətlər artıq klassik diplomatik çərçivədən çıxaraq daha sıx tərəfdaşlığın nümunəsinə çevrilir. Özbəkistanla münasibətlər isə xüsusilə seçilir. Həm İlham Əliyev, həm də Şavkat Mirziyoyev arasında formalaşmış şəxsi etimad bu əməkdaşlığın ən güclü dayaqlarından biridir. Məhz bu etimadın nəticəsidir ki, Ali Dövlətlərarası Şura kimi institusional mexanizmlər qısa müddətdə yaradılıb və real işlək platformaya çevrilib.

İqtisadi göstəricilər də eyni istiqaməti təsdiqləyir. Tərəflər arasında ticarət dövriyyəsinin 2024-cü ildə 252 milyon dollar olması və 2025-ci ilin ilk doqquz ayında bu rəqəmin 319 milyona çatması artımın təsadüfi olmadığını göstərir. Azərbaycanda fəaliyyət göstərən 120 Özbəkistan investisiyalı şirkət də bu əməkdaşlığın iqtisadi bazasının genişləndiyini təsdiqləyir. Birgə müəssisələr, sənaye və kənd təsərrüfatı layihələri, nəqliyyat-logistika sahəsində atılan addımlar — bunların hər biri yeni mərhələnin konturlarını müəyyənləşdirir. Coğrafiyanın diktə etdiyi həqiqətlər iki ölkəni daha sıx bağlayan əsas faktorlardandır. Orta Dəhliz, Zəngəzur dəhlizi, Bakı–Tbilisi–Qars xətti kimi layihələr Azərbaycanı regionun ayrılmaz tranzit mərkəzinə çevirir. Hava nəqliyyatı və yük daşımalarının artması isə bu marşrutların daha effektiv şəkildə işləməsinə şərait yaradır. Energetika sahəsində əməkdaşlıq da diqqətdən kənarda qalmır. SOCAR-ın fəaliyyəti, neft-kimya məhsullarının ixracı və bərpaolunan enerji üzrə imzalanan sazişlər həm iqtisadi, həm də strateji plana ciddi töhfə verir.

Mədəni-humanitar sahədə əməkdaşlıq ildən-ilə genişlənir. Son illərdə keçirilən mədəniyyət günləri, elmi forumlar, “Şuşa günləri”, şəhərlərarası qardaşlaşma layihələri xalqlar arasında birbaşa təmasları artırır və münasibətlərin sosial baza üzərində möhkəmlənməsinə şərait yaradır. Bakıda yaradılan “Özbəkistan” parkı və Daşkənddəki Heydər Əliyev Meydanı isə artıq bu dostluğun həm simvolu, həm də gələcək nəsillərə ötürüləcək mesajıdır.

Prezident İlham Əliyev müsahibəsində əməkdaşlığın bütün istiqamətlərini təhlil edrək göstərir ki, Azərbaycan–Özbəkistan əlaqələri həm ikitərəfli əməkdaşlıq, həm regional inteqrasiya, həm də qlobal siyasi reallıqlar baxımından strateji əhəmiyyətə malikdir. Siyasi, iqtisadi, enerji, nəqliyyat və mədəni sahələrdə yaranan sinerji regionda sabitlik və inkişaf üçün mühüm imkanlar açır. Bu proses təkcə bu iki ölkəni yaxınlaşdırmır; eyni zamanda Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə bütünlükdə inteqrasiyasını gücləndirərək ölkəmizi geniş Avrasiya məkanında daha mühüm aktora çevirir.

Pərvin Kərimzadə,

YAP İdarə Heyətinin üzvü, millət vəkili