Azərbaycan Somali əlaqələri: Siyasi və iqtisadi aspektlər

Afrika ölkələri ilə siyasi-iqtisadi əməkdaşlıq Azərbaycan üçün aktual xarakter daşıyır. Belə ki, fevralın 12-də Somali Prezidenti Hasan Şeyx Mahmudun ölkəmizə rəsmi səfəri çərçivəsində Azərbaycan və Somali arasında bir sıra sənədlərin imzalanması bu əlaqələrin daha da genişlənəcəyindən xəbər verir. Prezident İlham Əliyev bu sənədlərin ölkələr arasındakı əməkdaşlığın perspektivlərini müəyyən edəcəyini qeyd etmişdir: “Bu gün imzalanmış sənədlər ikitərəfli əlaqələrimizi çox sahələrdə inkişaf etdirməkdə qarşılıqlı iradəmizi aydın şəkildə nümayiş etdirir. Əminəm ki, hazırda Bakıda imzalanmış bütün razılaşmalar həyata keçiriləcək və münasibətlərimizi daha yüksək səviyyəyə qaldıracaq”.

Qoşulmama Hərəkatının sədri qismində Azərbaycan Afrika qitəsini prioritet region olaraq elan edib. Dövlətimiz, xüsusilə COVID-19 pandemiyası dövründə Afrika ölkələrinin pandemiya ilə mübarizə imkanlarının artırılması və post-pandemiya dövründə bərpa məsələlərinə xüsusi diqqət ayırıb. Somali Prezidentinin səfəri çərçivəsində Azərbaycanın sərmayələrin cəlb edilməsində və müsbət işgüzar mühitin yaradılmasında əldə etdiyi təcrübəni bölüşən dövlətimizin başçısı ən vacib məsələlərdən biri kimi təhsil sahəsini önə çəkib.
Azərbaycan Afrika ölkələrinin inkişafı üçün maliyyə yardımları edir, oradakı qızların təhsil almasına kömək göstərir. Hələ SSRİ dövründə Afrika qitəsindən olan çoxlu sayda tələbə ölkəmizin ali məktəblərində təhsil alıb. Müstəqillik dövründə Azərbaycanın əldə etdiyi uğurlar Afrika ölkələrinin də marağına səbəb olub.
Afrikanın inkişaf etməkdə olan ölkələrində iqlim böhranının aradan qaldırılmasında Azərbaycanın fəaliyyəti bu qitənin dövlətləri üçün böyük önəm kəsb edir. Bakıda BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 29-cu sessiyasında (COP29) digər ölkələrlə yanaşı, Afrika dövlətlərinin də iqlim dəyişmələri nəticəsində üzləşdikləri fəsadlar xüsusi diqqət mərkəzində olub. Azərbaycanın kolonializmə qarşı mübarizəsi, Bakı Təşəbbüs Qrupunun yaradılması Afrika qitəsi ölkələri tərəfindən olduqca müsbət qarşılanır. Fransanın ənənəvi olaraq müstəmləkə siyasəti yürütdüyü Afrika regionunda Azərbaycanla əməkdaşlıq etmək istəyən ölkələrin sayı artır.
Beləliklə, bu səfər Somali və Azərbaycan arasında mövcud əməkdaşlıq əlaqələrinin gücləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Görüşlər zamanı siyasi, iqtisadi və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi, beynəlxalq platformalarda qarşılıqlı dəstəyin artırılması kimi məsələlər müzakirə olunub. Tərəflər iki ölkə arasında ticarət, nəqliyyat və enerji sektorlarında əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi üçün yeni imkanları nəzərdən keçirib. Bu səfər, həmçinin Afrika ilə əlaqələrin möhkəmləndirilməsi istiqamətində atılmış əhəmiyyətli addımlardan biri kimi qiymətləndirilir.

Malik Mirzəyev
YAP Lerik rayon təşkilatının sədri