Azərbaycan və Türkiyənin birlikdə hərəkət etməsi türk dünyasının inkişafına xidmət edir MÜNASİBƏT BİLDİRİLDİ

"Əvvəla onu deyim ki, Azərbaycanla Türkiyənin münasibətləri hər baxımdan böyük önəm kəsb edir və bu münasibətlər əsrlərin sınağından uğurla çıxmış münasibətlərdir". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında politoloq Rəşad Bayramov deyib.

O bildirib ki, uzun illər ərzində möhkəmlənən bu münasibətlər bir sıra vacib strateji layihələrin hesabına yeni səviyyəyə yüksəlib: "Belə layihələrdən biri də İğdır-Naxçıvan qaz kəməridir.

Prezident İlham Əliyevin Ankaraya səfəri, İğdır-Naxçıvan qaz kəmərinin videobağlantı formatında açılış mərasimində iştirakı və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla keçirdiyi ikitərəfli görüşlər hər iki ölkənin milli maraqları və strateji hədəfləri baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Məlumdur ki, təməli 25 sentyabr 2023-cü ildə Prezidentlər İlham Əliyev və Recep Tayyip Erdoğan tərəfindən qoyulan İğdır–Naxçıvan qaz kəmərinin uzunluğu 97,5 kilometrdir. Bunun 17,5 kilometri Azərbaycanın, 80 kilometri isə Türkiyənin ərazisindən keçir. Kəmər gündə 2 milyon kubmetr, ildə isə 730 milyon kubmetr qaz ötürmək gücünə malikdir ki, bu da Naxçıvanın qaz tələbatını tam şəkildə ödəyir.

Əvvəllər yalnız İran vasitəsilə həyata keçirilən qaz tədarükü Naxçıvanın enerji təhlükəsizliyini müəyyən risklərlə üz-üzə qoyurdu. Yeni kəmər bu riskləri minimuma endirərək Azərbaycanın öz resursları vasitəsilə muxtar respublikanı birbaşa təbii qazla təmin etməsinə şərait yaradacaq. Bu, muxtar respublikaya enerjini tədarükünü şaxələndirəcək və nəticədə Naxçıvana yalnız bir mənbədən olan enerji asılılığını aradan qaldıracaq".

Onun sözlərinə görə, digər tərəfdən isə bu kəmər həm də maliyyə baxımından daha sərfəlidir: "Belə ki, Naxçıvana İran üzərindən qazın nəqli olduqca baha başa gəlirdi. İran xidmət haqqını dünyada qəbul edilmiş qiymətlərdən daha yüksək təyin etmişdi və Azərbaycandan ötürülən qazın 15 faizini tuturdu.
Bu kəmərin açılışı ilə həm də Ermənistan növbəti dəfə mühüm bir regional layihədən kənarda qaldığına şahidlik etdik. Ermənistan özünün yalnış və destruktiv siyasəti ilə dalan dövləti olmaqda davam edir. Ermənistanın özünü təcrid siyasətini davam etdirməsi, nəqliyyat-kommunikasiya xətlərinin blokadadan çıxarılması və Naxçıvanla maneəsiz gediş gəlişin təmin olunması ilə bağlı üzərinə götürdüyü öhdəlikəri icra etməməsi bu ölkəni regional iqtisadi layihələrdən kənarda saxlayıb.

Ölkə başçısında çıxışında tarixə ekskurs edərək bildirdi ki, 1920-ci ildə bolşeviklər Qərbi Zəngəzuru Ermənistana qanunsuz olaraq verməklə Azərbaycanla Naxçıvan və Türk dünyası arasındakı quru əlaqəni kəsdilər. Bu fikirləri söyləməkdə məqsəd Zəngəzur dəhlizinin Naxçıvanla maneəsiz kommunikasiya xətti kimi açılmasının tarixi bir zərurət olduğunu və bundan yayınmağın Ermənistana müyəssər olmayacağını bir daha xatırlatmaq idi. Ankarada hər iki lider Türk dünyasının real qlobal güc mərkəzlərindən birinə çevrilməsi üçün Azərbaycan ilə Türkiyə arasındakı birlik və müttəfiqliyin daha da möhkəmləndirilməsinin vacib olduğunu bir daha vurğuladılar.

Azərbaycan və Türkiyə arasında həyata keçirilən, regionun uzunmüddətli inkişafı və sabitliyinə yönəlmiş bu kimi layihələrin icrası təkcə enerji deyil, həm də iqtisadi əməkdaşlıq üçün yeni perspektivlər açır və bununla da ümumilikdə regionun sabitliyinə və rifahına töhfə verir. Şübhə yoxdur ki, müasir geosiyasi reallıqlar fonunda Azərbaycan və Türkiyənin birlikdə hərəkət etməsi bütövlükdə türk dünyasının təhlükəsizliyinə və inkişafına xidmət edir".