Azərbaycana məxsus TIR lar həftələrdir Gürcüstanda niyə saxlanılır? YAXUD GÜRCÜ GÖMRÜKÇÜLƏR BİZDƏN ŞÜBHƏLƏNMƏKDƏ HAQSIZDIRLAR?!

“Azərbaycana məxsus TIR-lar günlərdir heç bir səbəb göstərilmədən Gürcüstanın gömrük keçid məntəqələrində gözlədilir. Batumi və Tiflisdə eyni vəziyyət yaşanır. Sürücülər bildirirlər ki, Gürcüstan yalnız Azərbaycana məxsus TIR-ları saxlayır, özlərinə və digər ölkələrə aid nəqliyyat vasitələri gömrükdən sərbəst şəkildə keçirlər. Bizi nə üçün saxladıqlarının səbəbi açıqlanmır və konkret cavab verilmir. Kimisi 20, kimisi 40 gündən çoxdur ki, tranzit yüklərlə bərabər TIR-larda gözləməyə və gecələməyə məruz qalıb”.

Stopnarkptik.az xəbər verir ki, bu məlumat AzTV-nin dünən axşam yayımlanan reportajında bildirilib. Sürücülərdən biri deyr ki, Gürcüstan tərəfi Avropaya və digər ölkələrə yük daşıyan Azərbaycan TIR-larının qarşısını süni şəkildə almağa çalışır: “Belə olan halda bizim Avropadakı müştərimizlə aramızda problemlər yaranır”.

Videomaterialda o da vurğulanır ki, Gürcüstan polisi vətəndaşlarımızla kobud rəftar edir, onlara qarşı aqressiv davranırlar. Uzun sözün qısası, sürücülərimiz gürcü məmurlarından tutmuş, gürcü polislərinə kimi, bütün aidiyyəti şəxslərdən şikayətçidirlər.

Xəbərdə əvvəlcə bu problemin məhz tütün aparan TIR-lara aid olduğu deyilsə də, daha sonra digər yük maşınlarına qarşı da eyni münasibətin sərgiləndiyi vurğulandı.

Mövzuya keçməzdən öncə bir haşiyə çıxaq. Gürcü polislərin yolda bizim TIR-lara qarşı sərt münasibəti nə ilə bağlı ola bilər? Bəlkə, onlar sadəcə nələrisə görməməzliyə vurmaq fikrində deyillər. Necə ki, az əvvəl Azərbaycandan tranzit keçərək Gürcüstana heroin aparan İran TIR-larından nə bizim sərhədçilər, nə gömrükçülər, nə də polislər “şübhələnməmiş” və onları məhz gürcülər saxlamamışdı…

Gürcüstanın bizim yük maşınlarımıza yaratdığı problemdən bəhs edən reportajın ardınca, AzTV noyabrın 27-də saat 16.23 buraxılışında bu barədə daha aydın məlumat verdi. Məlum oldu ki, “TIR sürücüləri narkotiklərin aşkarlanması ilə şantaj olunur”. Bunu Qax rayonundan yük daşıyan sürücü Rafael Məmmədov səsləndirir. O bildirir ki, onlara qarşı yüklərin açılması, narkotik vasitələrin axtarışı kimi şərtlər irəli sürülüb.

Əlbəttə, Gürcüstanla Azərbaycan qonşu ölkə olmaqla yanaşı, strateji tərəfdaşdır. Bizi nəinki iqtisadi maraqlar, taleyüklü məsələlərdə çoxlu məqamlar da birləşdirir. Bakı ilə Tiflis tranzit layihələrində birgə çıxş edir. Belə olduğu halda, ortaya sual çıxır: Gürcüstan durduğu yerdə Azərbaycan TIR-larına niyə problem yaradır?! Bəlkə, bu problem özümüzdən qaynaqlanır?! Məsələn, AzTV-nin reportajında da deyildiyi kimi, Azərbaycandan keçib gedən və Gürcüstanda saxlanılan İran TIR-ında balıq yeminin içində gizlədilmiş 200 kiloqram, ardınca isə 250 kiloqram heroin gürcü gömrükçüləri tərəfindən tapılmadımı?! Eyni vaxtda İrandan gəlib, Naxçıvandan - Sədərək Gömrük Məntəqəsindən qardaş ölkəyə - Türkiyəyə keçən TIR-da yenə külli miqdarda narkotik vasitə aşkarlanmadımı?

Deməli, əgər Gürcüstana ötürülən heroin “Sınıq körpü”nü keçəndən sonra yox, ona qədər Azərbaycan ərazisində, aşkarlansaydı, bizə irad tutmaq olmazdı. Bu səbəbdən, indi Gürcüstanı bizim TIR-ları gömrük məntəqəsindən buraxmadığına görə qınamaq yersiz deyilmi?! Fikrimizcə, bu nüansı çox uzatmağa dəyməz. Təsadüfi deyil ki, yazılarımızda buna dəfələrlə toxunmuşuq.

Maraqlı olan gürcü məmurlarından, gömrükçülərindən tutmuş yol polislərinə qədər, hər kəsin bizim TIR-lara və onların sürücülərinə şübhə ilə yanaşmasıdır. Dövlət səviyyəsində bu şübhənin sərgilənməsi yersiz və əsassız ola bilməz.

Böyük ehtimalla gürcü rəsmilərin şübhəsi var ki, İrandan heroin yükü daşıyanlar kəskin yoxlamaya məruz qaldıqlarından, iranlı narkotacirlər artıq bu ölkəyə məxsus yük avtomibilləri vasitəsilə heroin yükü daşımağa risk etmirlər. Ona görə, İran narkomafiyası başqa yola əl atmaq fikrinə düşə bilərlər – narkotik yükünü Azərbaycan TIR-ları ilə daşımaq fikrinə.

İkincisi, mümkündür ki, kimlərsə Gürcüstandakı “hədsiz yoxlamaların” qarşısını almaq üçün bu məsələni Azərbaycan və Gürcüstan rəhbərliyi səviyyəsinə qaldırmaqda maraqlıdır. Görünür, niyyət odur ki, bundan sonra TIR-lar, necə deyərlər, didik-didik yoxlanılmasın, narkomafiya da öz istəyinə çatsın. Çünki məsələ “yuxarı səviyyədə” həll ediləcəksə, TIR-lar yüngülvari yoxlamadan keçəcək və indi olduğu kimi, günlərlə, həftələrlə gömrükdə saxlanılmayacaq.

Beləliklə, son günlərə yaranan narazılıq fonunda, bu məsələ ölkə rəhbərliyinə məruzə edilərək, çözülməsi gərəkən vacib məsələ kimi masaya yatırıla bilər. Yaxud hansısa yüksək ranqlı məmurun dövlətlərarası səviyyədə müdaxiləsi ilə “həllini tapa bilər”. Bir halda ki, artıq məsələyə səfirliyimiz də qarışıb, deməli, burada maraqlı məqamlar var. Maraq isə, bəllidir: Azərbaycan TIR-ları toxunulmaz olmalıdır ki, İrandakı molla rejimi öz narkotkini bizim yük maşınları ilə rahat şəkildə daşıya bilsin.

İşin bu yerini də düşünək – kimlər bunda maraqlı ola bilər? Əlbəttə, İran-Rusiya xəttinə sadiq məmurlar. Anlaşılır ki, İran öz bahalı narkotikini Avropaya daşımağın rahat yolunu Azərbaycan TIR-larında görür. Düşünür ki, ümumi iqtisadi maraqlar naminə Gürcüstan Azərbaycanın xətrinə dəyməyəcək, molla rejimi də öz istəyinə çatacaq...

Ülviyyə ŞÜKÜROVA

P.S. Əlbəttə, hər zaman olduğu kimi, bu məsələdə də “qurunun oduna yaş da yanır”. Yəni Gürcüstan gömrüyündə saxlanılan TIR-ların hamısı birmənalı olaraq “qara siyahı”ya salınmamalıdır. Şübhə yoxdur ki, onların böyük əksəriyyəti halal zəhmətlə pul qazanan insanlardır və bu prosesdə həmin vətəndaşlarımızın zərər çəkməsini istəməzdik. Odur ki, tezliklə bu problemin daha ədalətli həll yolu tapılmalıdır.