Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Azərbaycanda qəbir daşlarına şeir yazmaq TƏNQİD EDİLİR

Azərbaycanda qəbir daşlarına şeir yazmaq TƏNQİD EDİLİR

Icma.az, Modern.az saytına istinadən bildirir.

Azərbaycanda qəbir daşlarına yazı yazmaq ənənəsinin tarixi çox qədimdir. Orta əsrlər dövründə türbələr və qəbir daşları üzərində yazılar vasitəsilə mərhumun kimliyi və xidmətləri qeyd edilirdi. Ədəbiyyatın və şeir sənətinin geniş yayılması qəbiristanlıqlara da təsir etdi. Bu ənənə zamanla dəyişərək müasir dövrdə də öz aktuallığını saxlayıb.

Maraqlıdır ki, son illərdə bəzi bölgələrdə pulla mərhumlar üçün şeir yazan şairlər artıb. Bu şairlər mərhumun həyatını və xatirəsini ailənin istəklərinə uyğun olaraq ifadə edirlər. 

Müasir texnologiyalar da bu sahəyə yeniliklər gətirib. Qəbir daşlarına QR kodların yerləşdirilməsi artıq geniş yayılmağa başlayıb. Bu kodlar vasitəsilə mərhum haqqında məlumat, həyat tarixçəsi və hətta xüsusi olaraq yazılmış şeirlər görünə bilər.

Ancaq qəbir daşlarına şeir yazmaq ənənəsi cəmiyyətdə birmənalı qarşılanmır. Bəzi insanlar bunu mənasız israfçılıq və hətta göstəriş hesab edir. Dini baxımdan da tənqid edilir, dindarlar qəbir daşlarına yalnız dua və Quran ayələri yazılması tövsiyə olunur. Həmçinin, pulla şeir yazan şairlərin ortaya çıxması və QR kodların istifadəsi bəzi insanlar tərəfindən ənənənin kommersiyalaşması və səmimiliyini itirməsi kimi qiymətləndirilir.

Modern.az mövzu ilə bağlı Qafqaz Müsəlmanlar İdarəsinin sədr müavini Hacı Fuad Nurullayev və folklorşünas Elyar İslamoğlu ilə həmsöhbət olub.

Hacı Fuad bildirib ki, qəbir daşlarının hansı formada olması, üzərində nə əks edilməsi dinlə əlaqəli deyil:

“İslam dinində rəhmətə gedən biri üçün vacib olan bir neçə şey var. Geridə qalan şeylər isə insanların istəyindən yaxud ənənələrindən irəli gələn məsələlərdir. İnsan vəfat edəndən sonra vacib olanlar onu yumaq, kəfənə bükmək, namaz qılmaq və dəfn etməkdir. Bir də hənut var ki, insanın səcdə etdiyi zaman yerə qoyduğu əzalara bir tərkib vururlar ki, bu da savabdır. Əgər varsa bu edilir, yəni insan vəfat etdikdən sonra vacib olan şeylər edilir və cənazə namazı qılınır. Bundan sonra olanlar dinlə əlaqəli məsələlər deyil. Dinimiz bunları önəmə çəkmir. Elə yerlər var ki, yüz mindən yuxarı qiyməti olan baş daşları qoyulur. Bunlar tamamilə israfdır, bunlara gedilməməlidir. Həmin pullar faydalı işlərə xərclənə bilər. Bəzi rayonlardakı qədim məzarlarda şəxsin hansı peşə sahibi olması onun məzar daşındakı nişanə ilə ayırd ediblər. Bunun da dinlə hansısa əlaqəsi yoxdur”.

Folklorşünas Elyar İslamoğlu bildirib ki, keçmişdə məzar daşları bugünkündən tamamilə fərqli olub:

“Biz həm kurqanlarda, həm də qədim məzarlarda bunu görürük. Keçmişdə sənduqə və sandıq formasında məzar daşları mövcud olub. Keçmişdəki məzar daşlarının üzərində şeirlərə o qədər də çox rast gəlmirik. Lap qədim dövrdə tapılmış məzar daşlarının üzərində ölən şəxs hansısa peşə sahibi idisə onun peşəsinə uyğun məzar daşı üzərinə uyğun şəkil həkk olunurdu. Gələcəkdə kimsə həmin məzarı ziyarət edəndə məzarın üzərində həkk edilən işarədən məzarda yatan şəxsin peşəsi bilinirdi. Biraz müasir dövrlərə gələndə isə dünyadan nakam köçənlərin, gənc yaşında dünyasını dəyişənlərin məzardaşında onların talehini əks etdirən bayatıya yaxud şeir nüsxəsinə rast gəlinirdi. Bunlar daha çox xalq bayatılarından ibarət olurdu və 1-2 bənd olurdu. Məzarı ziyarət edənlər bilirdi ki, məzarda yatan gənc biridir”.

E.İslamoğlu qeyd edib ki, müasir dövrümüzdə isə başdaşları daha bər-bəzəklidir, əndazəni aşmış formadadır, məzarın üzərində böyük heykəllər qoyulur, məzarın ətrafı çəpərlənir, mərmərdən çox istifadə olunur:

“Əvvəllər bir məzar üçün bir metr yer ayrılırdısa, indi 10 metr ayrılır. Bu yaxşı hal deyil. Üstəgəl də çox böyük şeir parçalarına rast gəlinir. Azərbaycan folklorunda yas mərasimləri xüsusi mərasim kimi öyrənilir və xüsusi formaları var. Eləcə də hər bölgənin özünə aid yas adətləri var. Eyni zamanda hər regionun dəfn adətləri də fərqlidir. Amma məzar daşlarının üzərinin yazılması ilə dediyim formada olub. Məzar daşlarının bahalı olması çox yer tutması həm dində həm də cəmiyyət arasında düzgün sayılmır. Yaxşı olar ki, bunun yerinə həmin şəxs üçün verilən ehsanların sayı daha çox olsun. Biz onların məzar daşlarına şeir yazmaq, yerinə savab əməllər görsək daha doğru olar”.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:327
embedMənbə:https://modern.az
archiveBu xəbər 09 Yanvar 2025 09:43 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see336

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see328

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see325

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see315

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see276

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see265

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see262

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see258

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see253

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see250

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see228

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see227

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see219

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see213

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see210

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see208

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see195

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see193

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see185

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri