Avropadan “Kölgə donanma” xəbərdarlığı

Tanker gəmiləri yalnız bir dövlətin bayrağı altında üzə bilər və etibarlı təhlükəsizlik və sığorta sənədlərinə malik olmalıdır. Əks halda, ölkələr bu cür gəmilərin fəaliyyətinə müdaxilə etmək imkanlarını gücləndirə bilərlər. 14 Avropa dövlətindən ibarət qrup Baltik və Şimal dənizlərində fəaliyyət göstərən tankerlərə açıq xəbərdarlıq edib. Bloomberg bu barədə çərşənbə axşamı, 27 yanvar tarixində məlumat verib. Birgə bəyanatda qeyd olunur ki, gəmilər yalnız bir dövlətin bayrağı altında üzə bilər və etibarlı sığorta sənədlərinə malik olmalıdır. Bu tələblərə əməl etməyən tanker bayraqsız gəmi hesab ediləcək. İmzalayanlar Beynəlxalq Dənizçilik Müqaviləsinin müvafiq maddəsini hüquqi əsas kimi göstəriblər.

Tankerlərin bayraqsız gəmi kimi təyin edilməsi dövlətlərin fəaliyyətlərinə müdaxilə etmək imkanlarını genişləndirə bilər. Bəyanatda son həftələrdə ayrı-ayrı Avropa ölkələri tərəfindən görülən tədbirlər qismən rəsmiləşdirilir və Rusiya neft ixracında əsas rol oynayan gəmilərə təzyiqi artırır. 14 ölkənin bəyanatında Rusiyanın beynəlxalq gəmiçilik üçün təhlükə yaradan peyk naviqasiya sistemlərinə müdaxiləsi xüsusi olaraq qeyd olunub. Dövlətlər beynəlxalq dəniz icmasını peyk nasazlıqları halında alternativ yerüstü radio naviqasiya sistemlərinin hazırlanmasında əməkdaşlıq etməyə çağırıblar. Onlar həmçinin gəmilərin avtomatik identifikasiya sistemlərinə müdaxilə barədə xəbərdarlıq etdilər. Primorsk və Ust-Luqada Ural neftini yükləyən tanker gəmiləri Atlantik okeanına girməzdən əvvəl Baltik və Şimal dənizlərindən keçmək məcburiyyətində qalırlar. 22 yanvarda Fransa prezidenti Emmanuel Makron Rusiyadan gələn neft tankerinin Aralıq dənizində saxlanıldığını elan edib. Birləşmiş Krallıq da Fransa Hərbi Dəniz Qüvvələrinin əməliyyatında iştirak edib.

100.000 ton neft daşıyan Rusiyanın "kölgə" tankeri Proqress qəfildən idarəetməni itirib. 720.000 barel (təxminən 100.000 ton) Rusiya Ural xam nefti daşıyan Proqress tankeri Əlcəzair sahillərində Aralıq dənizində idarəetməni itirib. Bloomberg bu barədə məlumat verib. Sankt-Peterburqda yerləşən Legacy Marine şirkətinə məxsus Rusiya "kölgə" tankeri Şimali Afrika sahili boyunca şərqə, Süveyş kanalına doğru hərəkət edərkən 21 yanvar günortadan sonra qəfildən şimala dönərək gəmiçilik zolaqlarından çıxıb. 22 yanvar səhəri tankerin naviqasiya statusu "idarəolunmaz" vəziyyətə keçib və sürəti təxminən 1 düyünə düşüb.

Bu o deməkdir ki, mexaniki nasazlıq səbəbindən gəmi manevr edə bilmir və buna görə də başqa bir gəmiyə yol verə bilmir. Hazırda Proqress təxminən 1 düyün sürətlə şərqə doğru hərəkət etməyə davam edir. 19 yaşlı Progress Rusiya neftinin daşınmasına görə Avropa Birliyi və Böyük Britaniyanın sanksiya siyahılarındadır. Tanker bu yaxınlarda yenidən Rusiya bayrağı altında bayraq qaldırdı. Qara siyahıya salındıqdan sonra gəmi iki dəfə adını da dəyişdirib.

Xatırladaq ki, ilin əvvəlindən bəri ABŞ Rusiya neftinin daşınması ilə məşğul olan tankerləri ələ keçirməyə başlayıb. Artıq ən azı yeddi belə gəmi ABŞ ordusunun əlinə keçib. 22 yanvarda Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Aralıq dənizində Rusiyadan gedən bir neft tankerinin saxlanıldığını elan etdi. Böyük Britaniya həmçinin Fransa Hərbi Dəniz Qüvvələrinin əməliyyatında iştirak edib.

Fransa Hərbi Dəniz Qüvvələri Rusiyadan gələn və beynəlxalq sanksiyalara məruz qalan və saxta bayraq altında fəaliyyət göstərməkdə şübhəli bilinən bir neft tankerini saxladı. Fransa Prezidenti Emmanuel Makron bu barədə X sosial media platformasında məlumat verib. "Əməliyyat Aralıq dənizindəki açıq dənizlərdə bir neçə müttəfiqimizin dəstəyi ilə həyata keçirilib. Bu, BMT-nin Dəniz Hüququ Konvensiyasına ciddi şəkildə uyğun olaraq həyata keçirilib. Məhkəmə istintaqı açılıb. Fransa beynəlxalq hüquqa riayət etməkdə və sanksiyaların effektiv şəkildə tətbiqini təmin etməkdə qərarlıdır. “Kölgə donanmasının" fəaliyyəti Ukraynaya qarşı təcavüz müharibəsinin maliyyələşdirilməsinə töhfə verir", - deyə Fransa lideri xatırladıb.

Xatırladaq ki, bir gün əvvəl ABŞ hərbi qüvvələri Rusiya neftinin qadağan olunmuş daşınmasına görə sanksiyalara məruz qalan "Sagitta" neft tankerini Karib dənizində saxlayıb. Bu, son həftələrdə saxlanılan "kölgə donanması"ndan yeddinci gəmidir. İtaliya da bu yaxınlarda ilk dəfə Rusiyanın "kölgə donanması"ndan bir gəmini həbs edib. Gəmi əvvəllər Novorossiysk limanında olub və transponderi söndürülmüş vəziyyətdə üzüb. Həbs olunduğu zaman gəmidə qara metallar var idi.

VƏLİ