Icma.az
close
up
RU
Azərbaycanda sirli kompüter istehsalı: Müəmmalı fərqin səbəbi bəlli oldu

Azərbaycanda sirli kompüter istehsalı: Müəmmalı fərqin səbəbi bəlli oldu

Icma.az, Hurriyyet saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Azərbaycanda stolüstü kompüter istehsalı ilə bağlı rəsmi statistik göstəricilər diqqət çəkən ziddiyyət ortaya qoyur.

Publika.az Dövlət Statistika Komitəsinə istinadən xəbər verir ki, 2025-ci ilin yanvar-avqust aylarında ölkədə 2365 ədəd stolüstü kompüter istehsal edilib. Bu, 2024-cü ilin eyni dövrü ilə müqayisədə təxminən 40 dəfədən çox artım deməkdir.

Lakin 2026-cı ilin ilk rəsmi göstəriciləri fərqli mənzərə yaradır. Komitənin açıqladığı məlumata əsasən, 2026-cı ilin yanvar ayında cəmi 20 ədəd stolüstü kompüter istehsal olunub. Bu isə ötən ilin eyni ayı ilə müqayisədə 92,3 faiz azalma deməkdir.

Belə kəskin artım və ardınca ciddi azalma sənaye istehsalı üçün qeyri-adi dinamika hesab olunur. Adətən istehsal sahəsində artım mərhələli və davamlı xarakter daşıyır. Bir il ərzində onlarla dəfə artım, növbəti il isə 90 faizdən çox azalma sual doğurur.

Məsələ burasındadır ki, “istehsal” anlayışının özü də dəqiqləşdirilməlidir. Söhbət tam istehsal prosesindən, yoxsa idxal olunan komponentlərin yığılmasından gedir? Statistikada müvəqqəti sifarişlər, dövlət layihələri və ya konkret tenderlər nəticəsində yaranan birdəfəlik həcm artımı əksini tapmış ola bilərmi?

Digər ehtimal isə ondan ibarətdir ki, 2025-ci ildə qeydə alınan yüksək göstərici bazanın aşağı olması ilə bağlı olub və nəticədə faiz ifadəsində kəskin artım yaranıb. 2026-cı ildə isə həmin müvəqqəti faktorların aradan qalxması istehsalın kəskin azalması kimi statistikaya düşüb.

Hazırkı rəqəmlər ölkədə kompüter sənayesinin real vəziyyəti, istehsalın davamlılığı və struktur dayanıqlığı ilə bağlı əlavə izahata ehtiyac yaradır.

Mövzu ilə bağlı Publika.az-a danışan iqtisadiyyat üzrə ekspert Razi Abasbəyli bəzi nüanslara aydınlıq gətirdi.

O qeyd etdi ki, 2025-ci ildə Azərbaycanda stolüstü kompüter istehsalında qeydə alınan artım əsasən dövlət proqramı çərçivəsində həyata keçirilən sifarişlərlə bağlı olub. Həmin dövrdə dövlət qurumları üçün kütləvi şəkildə stolüstü kompüterlərin alınması nəzərdə tutulduğundan, istehsal statistikası müvəqqəti olaraq yüksəlib.

Ekspert bildirdi ki, statistikada bu göstəricilər yerli istehsal kimi təqdim olunsa da, əslində Azərbaycanda kompüterlərin əsas texniki komponentləri - ana platalar, yaddaş qurğuları və çiplər - istehsal olunmur. Onun sözlərinə görə, dövlət sifarişlərinin icrası məqsədilə kompüter hissələri ölkəyə idxal edilərək burada yığılır və hazır məhsul kimi təqdim olunur ki, bu da rəsmi statistikada istehsal kimi qeydə alınır.

R. Abasbəyli qeyd etdi ki, dövlət proqramının icrası başa çatmaq üzrə olduğundan növbəti illərdə istehsal göstəricilərinin azalması gözlənilən və təbii tendensiyadır. Çünki Azərbaycanın daxili bazarında stolüstü kompüterlərə tələb yüksək deyil, bazarda daha çox noutbuk və digər daşına bilən kompüterlərə üstünlük verilir.

Ekspertin sözlərinə görə, 2026-cı ilin yanvar ayında istehsalın 92 faizdən çox azalması da məhz bu amillərlə bağlıdır. O vurğuladı ki, rəsmi statistika metodologiyasına əsasən, istehsal olunmuş məhsullar sifarişçiyə təhvil verilmədikdə və ya anbarlarda qaldıqda göstəricilər çox aşağı, hətta sıfır səviyyəsində də görünə bilər:

"Azərbaycanda büdcə xərclərinin əsas hissəsi adətən ilin ikinci və dördüncü rüblərində aktivləşdiyindən, yanvar ayı dövlət satınalmalarının zəif olduğu dövr hesab olunur. İlin növbəti rüblərində əvvəlki ildən qalan dövlət sifarişlərinin icrası nəticəsində statistikada müəyyən artım müşahidə oluna bilər. Əvvəlki illərdə ölkədə kompüter istehsalı çox aşağı səviyyədə - 200, 700 və ya 800 ədəd civarında olub. Belə aşağı baza fonunda iri dövlət proqramı icra edilən zaman istehsalın 2000-5000 ədədə qədər yüksəlməsi statistikada 80-90 faizlik artım kimi görünür".

R. Abasbəyli yekunda vurğuladı ki, Azərbaycanda kompüter istehsalındakı artım bazarın real həcmi ilə müqayisədə çox kiçikdir və idxal olunan kompüter və avadanlıqların payı ilə müqayisədə adekvat hesab edilə bilməz.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:155
embedMənbə:https://hurriyyet.az
archiveBu xəbər 25 Fevral 2026 14:56 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see329

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see328

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see324

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see319

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see304

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see302

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see287

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see287

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see280

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see279

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see278

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see273

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see263

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see261

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see261

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see249

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see248

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see245

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see228

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see222
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri