Azərbaycandan Avropaya yaşıl enerji körpüsü

Aprelin 4-də Bakıda "Gülüstan" sarayında Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 11-ci və Yaşıl Enerji Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 3-cü iclasları keçirilib. Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin iştirakı ilə keçirilən toplantıya Azərbaycan və Avropa İttifaqı daxil olmaqla 24 ölkə, 7 beynəlxalq maliyyə institutu və 42 enerji şirkəti qatılıb.

Cənub Qaz Dəhlizi layihəsini Azərbaycanın enerji diplomatiyasının ən uğurlu layihələrindən biri olduğunu vurğulayan Milli Məclisin deputatı Cavanşir Feyziyev bu barədə açıqlamasında bildirib ki, Azərbaycanın müəllifi olduğu Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi region ölkələrinin və Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfə verməyə hədəflənib.

Enerji təhlükəsizliyini həm də milli təhlükəsizlik hesab edən deputatın sözlərinə görə, Azərbaycanın yaşıl enerji sahəsində, bərpaolunan enerjinin istehsalı və ixracı istiqamətində həyata keçirdiyi bu əhəmiyyətli tədbirlər ölkəmizin qlobal və regional enerji bazarında artan rolunu bir daha təsdiq etməkdədir. Bərpaolunan və yaşıl enerji əsasında istehsal edilən elektrik enerjisi ixracının Azərbaycanın enerji istehsalında yeni dönəmin başlanğıcı olduğunu diqqətə çatdıran millət vəkili Cavanşir Feyziyev qeyd edib ki, dövlət başçısının mahir diplomatiyası ilə həyata keçirilən bu layihələr ölkəmizin Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm tərəfdaşa çevrilməsinə imkan yaradıb.

O xatırladıb ki, enerji resurslarının şaxələndirilməsi işində çox mühüm əhəmiyyət kəsb edən, texniki-iqtisadi cəhətdən çox mürəkkəb, həm də geniş beynəlxalq əməkdaşlıq tələb edən Cənub Qaz Dəhlizi layihəsinin təməli Bakı yaxınlığındakı Səngəçal terminalında 2014-cü il sentyabrın 20-də “Əsrin müqaviləsi”nin 20 illiyində qoyulub. Növbəti ilin əvvəlindən isə ildə birinci dəfə Bakıda toplaşan Məşvərət Şurası görülən və görüləcək işlərin müzakirə edildiyi platformaya çevrilib.

Cənub Qaz Dəhlizi" bir-birinə bağlanan üç kəməri - genişləndirilmiş CQBK-nı (Cənubi Qafqaz Boru Kəməri), TANAP-ı (Trans-Anadolu Qaz Boru Kəməri) və TAP-ı (Trans-Adriatik Qaz Boru Kəməri) birləşdirən 3500 kilometrlik ixrac xəttidir. 2018-ci ilin may ayından istifadəyə verilib. Həmin ilin iyun ayından Azərbaycan qazı TANAP-la Türkiyəyə, 2020-ci ilin son günündən isə TAP-la Avropaya çatdırılıb. Hazırda Azərbaycan qazı "Cənub Qaz Dəhlizi" ilə 12 ölkəyə - Gürcüstana, Türkiyəyə, Bolqarıstana, Yunanıstana, İtaliyaya, Rumıniyaya, Macarıstana, Serbiyaya, Sloveniyaya, Xorvatiyaya, Şimali Makedoniyaya və Slovakiyaya nəql edilir.

Avropaya Azərbaycanın qaz təchizatının coğrafiyası günü-gündən genişlənir. Ötən müddət ərzində Avropada istifadəyə verilmiş interkonnektor layihələrinin özülündə, ilk növbədə, Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi dayanır. Layihə getdikcə yeni interkonnektorlar vasitəsilə şaxələnir.

Deputat bildirib ki, “Cənub Qaz Dəhlizi”nin nailiyyətlərində Məşvərət Şurasının böyük rolu var. Artıq mütəmadi olaraq 11 dəfədir ki, dövlət başçısının Məşvərət Şurasının iclasında iştirak və çıxış etməsi bu tədbirin nə qədər önəmli olduğunun göstəricisidir. Çıxışında "Azəri-Çıraq-Günəşli", "Abşeron" və "Şahdəniz" yataqlarının bir çox ölkələrin enerji təhlükəsizliyinə töhfə verdiyini qeyd edən dövlətimizin başçısı xüsusilə vurğulayıb ki: "Bir neçə ildən sonra bir çox digər neft-qaz yataqlarının da istismarına başlanacaq ki, onlarla bağlı müqavilələr artıq imzalanıb, işçi proqram həyata keçirilir. Boru kəmərlərinin çəkilməsi, Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Bakı-Supsa neft boru kəmərləri və həmçinin Cənubi Qafqaz Boru Kəməri bütün iştirakçılarla birlikdə görülmüş bu kimi işlərin nəticəsidir".

Məşvərət Şurasının bu dəfəki toplantısı “Cənub Qaz Dəhlizi sessiyası: Cənub Qaz Dəhlizinin uğurlu istismarı, inkişafında tərəqqi və növbəti addımlar” və “Yaşıl enerji layihələri və yaşıl enerji dəhlizləri” üzrə plenar sessiyalarla öz işini davam etdirib. Cavanşir Feyziyev əlavə edib ki, Məşvərət Şurası çərçivəsində həm də Azərbaycan, Türkiyə, Gürcüstan və Bolqarıstan arasında yaşıl enerjinin ötürülməsi və ticarəti üzrə II Nazirlər Görüşü, Xəzər-Qara Dəniz-Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi üzrə qeyri-rəsmi Rəhbər Komitə/Nazirlər Görüşü və Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında dənizdə külək enerjisinin inkişafı üzrə dəyirmi masa keçirilib.

Avrasiya məkanında mühüm infrastruktur layihələrindən biri kimi "Cənub Qaz Dəhlizi"nin eyni zamanda enerji təhlükəsizliyi, əməkdaşlıq layihəsi olduğunu qeyd edən Cavanşir Feyziyev xüsusilə vurğulayıb ki, ölkəmizdə energetika sahəsində bərpaolunan enerji mənbələrindən istifadənin genişləndirilməsi dövlətimizin başçısı tərəfindən prioritet vəzifə olaraq irəli sürülüb və 2030-cu ilədək elektrik enerjisinin ümumi həcmində bu enerji payının 30 faizə çatdırılması hədəf kimi müəyyənləşdirilib.

Azərbaycanın enerji siyasətinin növbəti reallığı "yaşıl enerji"nin inkişafı ilə bağlıdır. Ölkəmiz bu sahədə də ön sıralardadır. Artıq bir neçə layihəyə uğurlu start verilib. Ötən müddət ərzində Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin " Masdar" şirkətilə tikilən "Qaradağ" Günəş-Elektrik Stansiyası müvəffəqiyyətlə istismara qəbul olunub. Ölkəmizin geniş bir ərazisi - işğaldan azad olunmuş bölgələrimiz dövlət başçısı tərəfindən "yaşıl enerji" zonası elan edilib. Bərpaolunan enerji mənbələri ilə zəngin olan Naxçıvan da həmçinin "yaşıl enerji" zonası elan edilib və burada bir sıra layihələrin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur.

Cavanşir Feyziyev diqqətə çatdırıb ki, Bakıda Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası nazirlərin 11-ci və Yaşıl Enerji Məşvərət Şurası nazirlərin 3-cü iclasları çərçivəsində üç günəş enerjisi layihəsi üzrə müqavilələr imzalanıb. Deputat bildirib ki, Azərbaycan Respublikası Hökuməti və “Enerso Cəbrayıl” MMC arasında Azərbaycanda 50 MVt gücündə “Üfüq” Günəş Elektrik Stansiyası layihəsi ilə bağlı İnvestisiya müqaviləsi, Azərbaycan hökuməti və “Clean Energy Jabrayil” MMC arasında Azərbaycanda 50 MVt gücündə “Şəms” Günəş Elektrik Stansiyası layihəsi üzrə İnvestisiya müqaviləsi, Azərbaycan Energetika Nazirliyi və “Nobel Energy Limited” şirkəti arasında Naxçıvan şəhərində 30 MVt gücündə Günəş Elektrik Stansiyasının qiymətləndirilməsi, inkişafı və həyata keçirilməsi ilə bağlı İcra Müqaviləsinin yaxın gələcəkdə praktiki cəhətdən həllini tapması ilə nəticəsində ümumilikdə illik 268 milyon kVt-saat elektrik enerjisi istehsalı gözlənilir ki, bu da 59 milyon kubmetr qaza qənaət edilməsinə və 128 min ton karbon emissiyasının azaldılmasına imkan yaradacaq.

“Azərbaycan Avropaya "yaşıl enerji" körpüsü salmağı hədəfləyib. Görülən işlər, keçirilən tədbirlər də ölkəmizin inamlı addımlarla bu məqsədə doğru irəlilədiyini göstərir. Bərpaolunan enerji mənbələrimiz nə qədər çox olsa, indi elektrik enerjisi istehsalı üçün istifadə etdiyimiz təbii qaza daha çox qənaət etmiş olacağıq", - deyə Cavanşir Feyziyev fikirlərini yekunlaşdırıb.

Bizimyol.info