Azərbaycanın xarici siyasətində yeni uğurlar

Rövlan Heydərov,

YAP Naftalan şəhər təşkilatının sədri 

Bu gün dövlətimiz etibarlı tərəfdaş olmaqla yanaşı, həm də regionun aparıcı ölkələrindən birinə çevrilmişdir. Azərbaycanın qonşu dövlətlərlə dostluq əlaqələri daim bütün ölkələr üçün nümunə olmuşdur. Azərbaycan özünün beynəlxalq və iktərəfli əməkdaşlıq coğrafiyasını genişləndirməkdədir. Son illər ölkəmizlə münasibətləri inkişaf etdirmək istəyən dövlətlərin sayı Xüsusilə də müxtəlif Afrika ölkələri Azərbaycanla münasibətlərə maraq göstərirlər.Belə ölkələrdən biri də Somali Respublikasıdır.

Azərbaycan ilə Somali arasında diplomatik əlaqələr 2004-cü ilin mart ayının 22-də qurulub. İki ölkə arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasından ötən dövr ərzində, xüsusilə son illərdə Azərbaycan-Somali təmaslarının artması əməkdaşlıq perspektivlərinin müzakirəsində faydalı rol oynayır. Azərbaycanla Somali arasında siyasi məsləhətləşmələr haqqında imzalanmış sazişə uyğun olaraq, əməkdaşlığın genişləndirilməsində bu kimi mexanizmlərdən istifadə olduqca vacibdir. Bir sıra istiqamətlər, o cümlədən kənd təsərrüfatı, balıqçılıq, neft və qaz sənayesi, yaşıl enerji, humanitar, təhsil sahələri üzrə əməkdaşlığın inkişafı üçün kifayət qədər geniş potensial mövcuddur.

Somali Prezidenti Hasan Şeyx Mahmudun Azərbaycana tarixi səfəri iki ölkə arasında münasibətlərdə yeni dövrün başlanğıcı hesab oluna bilər. İmzalanmış sənədlər də hər iki ölkənin əlaqələrini bir çox sahələrdə inkişaf etdirməkdə maraqlı olduğunu nümayiş etdirir. Bu razılaşmalar perspektiv əməkdaşlıq üçün əsaslı zəmin yaradır.

Somali Federativ Respublikası ilə münasibətlərin inkişafı ilk növbədə Azərbaycanın milli maraqları kontekstində maraqlıdır. Belə ki, ölkəmizlə bağlı məsələlərin müzakirəsi zamanı digər dövlətlər kimi, BMT-də bir səsə malik olan Somalinin dəstəyi önəmli ola bilər. Somali dünya siyasətində xüsusi çəkiyə malik olmasa da, Azərbaycanın həllini gözlədiyi məsələlərlə bağlı mövqe bildirə bilər. Beynəlxalq aləmdə bu reallıqlar fonunda Azərbaycanı dəstəkləyən dövlətlərin sayının artması məqsədəuyğun olar. Bundan başqa, Somali ilə ticarət, iqtisadi əlaqələrin inkişafı ilə bağlı potensial var.

Afrika qitəsinin şərqində yerləşən Somali İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) və Qoşulmama Hərəkatının üzvüdür. Bu müsəlman ölkəsi İƏT və Qoşulmama Hərəkatı çərçivəsində Azərbaycanla qarşılıqlı hörmətə, dəstəyə və həmrəyliyə əsaslanan mühüm əməkdaşlıq əlaqələrinə malikdir.

Prezident İlham Əliyev mətbuata bəyanatında qeyd etdi ki, görüş çərçivəsində Somalidə sərmayə imkanlarının öyrənilməsi üzrə müzakirələr aparılıb. Azərbaycanın enerji sahəsi üzrə zəngin təcrübəsi, Somalinin bərpaolunan enerji potensialı qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar açır. “Yaşıl enerji sahəsində əməkdaşlıq haqqında” Anlaşma Memorandumunun imzalanması bu istiqamətdə praktiki fəaliyyətə başlanılacağını deməyə əsas verir. Əlbəttə ki, bu əməkdaşlıq enerji keçidi dövründə ölkəmiz üçün səmərəli nəticələr vəd edir.

Bakıda Somali və Azərbaycan arasında imzalanan sənədlər qarşılıqlı iradəyə söykənərək ikitərəfli əlaqələrin inkişafına müsbət töhfə verəcək. Prezidentlərin görüşündə əsas müzakirə mövzusundan biri təhsil sahəsində əməkdaşlıqla bağlı olub. Bu gün həmin sahədə artıq ilkin nailiyyətlər mövcuddur. Somalidən olan tələbələr Azərbaycanda Heydər Əliyev adına təqaüd əsasında təhsil alırlar. Gələcəkdə onların sayı artırılacaq. Onların müasir təhsil proqramlarına çıxış əldə etmək imkanı gələcəkdə Somalinin iqtisadi inkişafına fayda verəcəkdir. 

Somali Prezidenti Hasan Şeyx Mahmud münasibətlərimizin tarixində Azərbaycana səfər edən ilk Somali Prezidenti olmaqdan böyük şərəf duyduğunu bildirdi. Qeyd etdi ki, imzaladığımız sazişlər Azərbaycanın təcrübəsindən istifadə etmək üçün strukturlu çərçivə rolunu oynayır. Həmçinin ölkələrimiz və xalqlarımız üçün yeni imkanlar açır. Bugünkü əməkdaşlığımız ölkələrimiz arasında möhkəm iqtisadi və diplomatik münasibətlərin əsasını qoyur. Somali Azərbaycanın enerji, infrastruktur, təhlükəsizlik və təhsil sahələrində liderliyini yüksək qiymətləndirir.