Icma.az
close
up
RU
Babil: Əfsanədən reallığa doğru yüksəliş və süqutun tarixi

Babil: Əfsanədən reallığa doğru yüksəliş və süqutun tarixi

Xalq qazeti portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Bəşər sivilizasiyasının ilk “meqapolis”i necə yarandı və niyə unuduldu?

Bəşəriyyətin mədəni yaddaşında dərin iz buraxmış şəhərlər arasında Babil yeri xüsusidir. O, yalnız qədim dünyanın güclü siyasi və iqtisadi mərkəzi deyil, həm də simvolik və dini miflərin toxunduğu bir mədəniyyət ocağı kimi yadda qalıb. Müxtəlif dövrlərdə İncil təfsirləri, renessans dövrü rəsmləri, şeirlər və romanlar bu şəhərin adını əbədiləşdirib. Babil həm reallıq, həm də mifdir — və bu ikili təbiət onun tarixinin mürəkkəbliyini əks etdirir.

Yarandığı yer: Cənubi Mesopotamiya

Qədim Cənubi Mesopotamiya ərazisində, Fərat çayının sahilində yerləşən Babilin dəqiq təsis tarixi məlum deyil. Amma əlverişli coğrafi mövqeyi bu şəhəri ticarət, mədəniyyət və dövlətçiliyin əsas mərkəzinə çevirmişdi. Babil Şumer, Akkad, Assuriya və daha sonralar digər imperiyaları ilə qarşılıqlı təsir və münaqişələrin mərkəzində dururdu.

Babil haqqında ilk və ən məşhur miflərdən biri “Babil Qülləsi” əfsanəsidir. İncildə qeyd olunur ki, insanlar Tanrıya çatmaq üçün göylərə uzanan bir qüllə tikmək istəmiş, lakin Tanrı dillərini qarışdıraraq onların işini yarımçıq qoymuşdu. Bu hadisə Babili ilahiliyə qarşı çıxış və insanın öz gücünü sınağa çəkməsi ilə assosiasiya edən əsas simvola çevirdi.

Hökmranlıq və qanunlarla yüksəliş

Babilin ilk böyük yüksəlişi Hammurapi dövründə (e.ə. 1793–1750) baş verir. Bu hökmdar təkcə hərbi uğurları ilə deyil, həm də dünyanın ilk qanun məcəllələrindən biri olan “Hammurapi Qanunları” ilə tanınır. Onun dövründə Babil iqtisadi cəhətdən çiçəkləndi, ədalət sistemi formalaşdı və şəhər bütün Mesopotamiyanın mərkəzinə çevrildi.

Lakin Hammurapidən sonra Babil bir sıra sarsıntılarla üzləşdi. Assuriya ilə uzunmüddətli müharibələr, daxili anarxiya və kənar tayfaların hücumları nəticəsində şəhərin gücü zəiflədi. E.ə. 729-cu ildə Assuriya kralı III Tiqlatpilesar  bütün bölgəni işğal etdi və Babil uzun müddət Assuriya hökmdarlarının nəzarəti altında qaldı.

Yenidən doğuluş: Nabuxodonosor və Babilin qızıl dövrü

Babilin ikinci dirçəlişi isə II Nabuxodonosor (e.ə. 605–562) dövründə baş tutur. O, yalnız hərbi uğurlarla deyil, memarlıq və mədəniyyət sahəsində də iz qoydu. Bu dövrdə Vavilonun Asma Bağları inşa edilir — qədim dünyanın Yeddi Möcüzəsindən biri hesab edilən bu bağlar şəhəri mifik bir mərkəzə çevirir. Nabuxodonosorun dövründə İudeya fəth olunur, Qüds yandırılır və Babil mədəni, siyasi və dini baxımdan zirvəyə qalxır.

Süqut: Farslar, makedoniyalı İskəndər və tarix səhnəsindən çəkilmə
E.ə. 539-cu ildə II Kir Böyük  Babili işğal edir və şəhər Əhəmənilər imperiyasının tərkibinə daxil olur. Növbəti dövrdə parflar və romalılar Babilə nəzarət etsələr də, şəhər öz əvvəlki statusunu itirir.

Lakin Babil son dəfə makedoniyalı İskəndər tərəfindən tarixin səhnəsinə qaytarılır. O, e.ə. 331-ci ildə şəhəri fəth edir və buranı Asiya imperiyasının paytaxtı elan edir. İskəndər burada son günlərini keçirir və ölümündən sonra şəhər yenidən unudulmağa başlayır. Elenist imperiya parçalanır, yeni şəhərlər (Selyukiya, Ktesifon) yaranır və Babil tədricən tərk edilmiş xarabalığa çevrilir.

Miras: Müasir dövrdə Babil

Bu gün Babil müasir İraq ərazisində yerləşir. Burada təxminən 150 min nəfər yaşayır. Şəhərin tarixi ərazisi UNESCO-nun Dünya İrsi siyahısına daxil edilib. Bütünlükdə isə Vavilon yalnız tarixçilər və arxeoloqlar üçün deyil, həm də mədəniyyətşünaslar və filosoflar üçün dərin mənaya malik bir simvoldur — insan ambisiyalarının, yüksəlişin, süqutun və yenidən doğuluşun simvolu.

 
Babilin hekayəsi - bu, yalnız qədim bir şəhərin deyil, həm də sivilizasiyanın öz gücünə və taleyinə verdiyi inamın simvolik dastanıdır. Onun yüksəlişi və süqutu insanlığın öz tarixində təkrar-təkrar yaşadığı bir dövrə çevrilib.

S.ELAY

XQ

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:154
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 14 İyul 2025 15:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri