Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Bahalı təhsil, şəffaf olmayan hesablar Universitetlərdə narazılıq böyüyür

Bahalı təhsil, şəffaf olmayan hesablar Universitetlərdə narazılıq böyüyür

Sherg.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Ekspert: Təhsil haqqı artımı gəncləri universitetdən uzaqlaşdıra bilər


Son dövrlər Azərbaycanda bir sıra ali təhsil müəssisələri təhsil haqlarını artırmağa başlayıblar. Müşahidələr göstərir ki, yeni tədris ilindən etibarən bəzi dövlət və özəl universitetlərdə ödənişlər orta hesabla 15-20 faiz bahalaşacaq. Bu isə bir çox ailələr üçün əlavə maliyyə yükü deməkdir.

Lakin sual yaranır: təhsil haqqı artan universitetlər eyni sürətlə tədris keyfiyyətini, infrastruktur şəraitini, professor-müəllim heyətinin peşəkarlığını və beynəlxalq rəqabət qabiliyyətini də yüksəldiblərmi? Ümumiyyətlə, tələbənin ödədiyi məbləğ aldığı təhsilin keyfiyyətinə adekvatdırmı?

Qeyd edək ki, Azərbaycandan fərqli olaraq, dünyanın bir çox ölkəsində ali təhsil ya pulsuz, ya da daha münasib qiymətlidir. Məsələn, Fransa, Çexiya, Norveç, Finlandiya və İsveçrə kimi ölkələrdə dövlət universitetlərində təhsil tamamilə ödənişsizdir. Almaniyada isə 2006-cı ildən dövlət ali məktəblərində ödəniş tətbiq olunsa da, məbləğ kifayət qədər aşağıdır – hər semestr üçün 200-300 avrodan 500 avroya qədər, illik isə orta hesabla 500-1000 avro aralığındadır.

Bundan başqa, bir çox Avropa ölkəsində təhsil haqları artsa belə, bu artım paralel olaraq tələbələr üçün yeni laboratoriyalar, müasir avadanlıqlar, təqaüd proqramları və beynəlxalq təcrübə imkanları ilə müşayiət olunur. Azərbaycanda isə çox zaman qiymət artımı ilə təhsil keyfiyyəti arasında bu paralellik zəif görünür.


Elm və Təhsil eksperti Rizvan Fikrətoğlu Sherg.az-a deyib ki, təxminən 336-a yaxın universitetdə qiymət artımı müşahidə olunur, bəzilərində isə qiymətlər sabit qalıb:


"Artım 50, 100, 150, 200, 300 manat civarında dəyişir. Hətta bəzi universitetlərdə daha yüksək artımlar da qeydə alınıb.

Təhsil haqqının artmasının bir sıra səbəbləri var. Buraya idxaldan asılılıq, inflyasiya, xərclərin artması kimi faktorlar daxildir. Son illərdə ölkədə ümumi qiymətlərin yüksəlməsi, müəllimlərin maaşlarının müəyyən qədər artırılması, kommunal xərclərin bahalaşması da universitetlərin büdcəsinə təsir göstərir. Xüsusən texniki və laboratoriya avadanlıqları, proqram təminatları, lisenziyalar və xarici müəllimlərin əməkhaqları xarici valyuta ilə ödənildiyindən, dollar və avronun bahalaşması qiymət artımına səbəb ola bilər.

Təhsil keyfiyyəti və şəffaflıq məsələsinə gəlincə, ödənişlərin bahalaşması yalnız real tədris şəraitinin, infrastrukturun və akademik səviyyənin yüksəlməsi ilə əsaslandırıla bilər. Təəssüf ki, bəzən universitetlər qiyməti artırsa da, təhsilin keyfiyyətində ciddi dəyişiklik olmur. Xaricdə bəzi universitetlərdə təhsil haqqının yüksək olması ilə yanaşı yeni təqaüd proqramları, müasir laboratoriyalar, təcrübə imkanları təqdim edilir. Azərbaycanda isə bu paralellik çox zəifdir, sadəcə artan təhsil haqqı olur".


Ekspertin sözlərinə görə, ali təhsil müəssisələrində ödənişlərdəki 15-20% artım bir çox ailə üçün ciddi maliyyə yüküdür:

"Xüsusən orta gəlirli ailələr üçün bu, yüksək məbləğ sayılır. Kredit və təqaüd mexanizmlərinin kifayət qədər inkişaf etməməsi səbəbindən bəzi tələbələr təhsildən uzaq qala və ya istədiyi ixtisası seçə bilməyə bilər. Nəticədə tələbə maddi imkanına görə ixtisas dəyişməyə məcbur olur ki, bu da uzunmüddətli perspektivdə ali təhsil alan gənclərin sayına mənfi təsir göstərməsi mümkündür. Alternativ maliyyələşmə yolları mövcuddur. Universitetlər yalnız təhsil haqqına güvənmək əvəzinə elmi tədqiqat layihələrindən, beynəlxalq qrantlardan, biznes tərəfdaşlıqlarından da gəlir əldə edə bilərlər. Sosial həssas qruplar üçün güzəştlər və pilləli ödəniş sistemi tətbiq edilməsi də müəyyən qədər yükü azalda bilər. Əgər ödənişlərin artımı keyfiyyətin və şəffaf hesabatlılığın yüksəlməsinə xidmət edirsə, bu müəyyən qədər əsaslı sayıla bilər. Lakin sırf maliyyə boşluqlarını doldurmaq və ya xərcləri kompensasiya etmək məqsədi daşıyırsa, tələbəyə geri dönüş təmin olunmursa, bu, sosial baxımdan mənfi qarşılanmalıdır".


Rizvan Fikrətoğlu əlavə edib ki, Azərbaycanda bəzi universitetlər son illərdə kampuslarını yeniləyib, laboratoriyalar, kitabxanalar, tədris binaları, texniki baza qismən müasirləşdirilib, rəqəmsal resurslar artırılıb:

"Lakin bu proses bütün universitetlərdə eyni templə getmir. Bir çox hallarda təhsil haqqı artımı infrastruktur yenilənməsindən daha çox, keyfiyyət isə daha az olur. Bundan əlavə, maliyyə resurslarının istifadəsində şəffaflıq problemi qalmaqdadır. Yekunda, ödənişlərin artımı yalnız tələbəyə daha yaxşı təcrübə, müasir tədris şəraiti və keyfiyyətli təhsil təmin edirsə, uzunmüddətli dövrdə faydalı ola bilər. Əks halda, keyfiyyət ilə qiymət artımı arasında paralellik olmadıqda, bu, cəmiyyətdə haqlı narazılığa səbəb olur".

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:202
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 12 Avqust 2025 14:07 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see358

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see314

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see299

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see279

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see278

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see275

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see274

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see270

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see253

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see247

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see247

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see246

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see241

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see235

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see232

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see223

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see220

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see219

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see188

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri