Icma.az
close
up
RU
Menu

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Bahalı təhsil, şəffaf olmayan hesablar Universitetlərdə narazılıq böyüyür

Bahalı təhsil, şəffaf olmayan hesablar Universitetlərdə narazılıq böyüyür

Sherg.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Ekspert: Təhsil haqqı artımı gəncləri universitetdən uzaqlaşdıra bilər


Son dövrlər Azərbaycanda bir sıra ali təhsil müəssisələri təhsil haqlarını artırmağa başlayıblar. Müşahidələr göstərir ki, yeni tədris ilindən etibarən bəzi dövlət və özəl universitetlərdə ödənişlər orta hesabla 15-20 faiz bahalaşacaq. Bu isə bir çox ailələr üçün əlavə maliyyə yükü deməkdir.

Lakin sual yaranır: təhsil haqqı artan universitetlər eyni sürətlə tədris keyfiyyətini, infrastruktur şəraitini, professor-müəllim heyətinin peşəkarlığını və beynəlxalq rəqabət qabiliyyətini də yüksəldiblərmi? Ümumiyyətlə, tələbənin ödədiyi məbləğ aldığı təhsilin keyfiyyətinə adekvatdırmı?

Qeyd edək ki, Azərbaycandan fərqli olaraq, dünyanın bir çox ölkəsində ali təhsil ya pulsuz, ya da daha münasib qiymətlidir. Məsələn, Fransa, Çexiya, Norveç, Finlandiya və İsveçrə kimi ölkələrdə dövlət universitetlərində təhsil tamamilə ödənişsizdir. Almaniyada isə 2006-cı ildən dövlət ali məktəblərində ödəniş tətbiq olunsa da, məbləğ kifayət qədər aşağıdır – hər semestr üçün 200-300 avrodan 500 avroya qədər, illik isə orta hesabla 500-1000 avro aralığındadır.

Bundan başqa, bir çox Avropa ölkəsində təhsil haqları artsa belə, bu artım paralel olaraq tələbələr üçün yeni laboratoriyalar, müasir avadanlıqlar, təqaüd proqramları və beynəlxalq təcrübə imkanları ilə müşayiət olunur. Azərbaycanda isə çox zaman qiymət artımı ilə təhsil keyfiyyəti arasında bu paralellik zəif görünür.


Elm və Təhsil eksperti Rizvan Fikrətoğlu Sherg.az-a deyib ki, təxminən 336-a yaxın universitetdə qiymət artımı müşahidə olunur, bəzilərində isə qiymətlər sabit qalıb:


"Artım 50, 100, 150, 200, 300 manat civarında dəyişir. Hətta bəzi universitetlərdə daha yüksək artımlar da qeydə alınıb.

Təhsil haqqının artmasının bir sıra səbəbləri var. Buraya idxaldan asılılıq, inflyasiya, xərclərin artması kimi faktorlar daxildir. Son illərdə ölkədə ümumi qiymətlərin yüksəlməsi, müəllimlərin maaşlarının müəyyən qədər artırılması, kommunal xərclərin bahalaşması da universitetlərin büdcəsinə təsir göstərir. Xüsusən texniki və laboratoriya avadanlıqları, proqram təminatları, lisenziyalar və xarici müəllimlərin əməkhaqları xarici valyuta ilə ödənildiyindən, dollar və avronun bahalaşması qiymət artımına səbəb ola bilər.

Təhsil keyfiyyəti və şəffaflıq məsələsinə gəlincə, ödənişlərin bahalaşması yalnız real tədris şəraitinin, infrastrukturun və akademik səviyyənin yüksəlməsi ilə əsaslandırıla bilər. Təəssüf ki, bəzən universitetlər qiyməti artırsa da, təhsilin keyfiyyətində ciddi dəyişiklik olmur. Xaricdə bəzi universitetlərdə təhsil haqqının yüksək olması ilə yanaşı yeni təqaüd proqramları, müasir laboratoriyalar, təcrübə imkanları təqdim edilir. Azərbaycanda isə bu paralellik çox zəifdir, sadəcə artan təhsil haqqı olur".


Ekspertin sözlərinə görə, ali təhsil müəssisələrində ödənişlərdəki 15-20% artım bir çox ailə üçün ciddi maliyyə yüküdür:

"Xüsusən orta gəlirli ailələr üçün bu, yüksək məbləğ sayılır. Kredit və təqaüd mexanizmlərinin kifayət qədər inkişaf etməməsi səbəbindən bəzi tələbələr təhsildən uzaq qala və ya istədiyi ixtisası seçə bilməyə bilər. Nəticədə tələbə maddi imkanına görə ixtisas dəyişməyə məcbur olur ki, bu da uzunmüddətli perspektivdə ali təhsil alan gənclərin sayına mənfi təsir göstərməsi mümkündür. Alternativ maliyyələşmə yolları mövcuddur. Universitetlər yalnız təhsil haqqına güvənmək əvəzinə elmi tədqiqat layihələrindən, beynəlxalq qrantlardan, biznes tərəfdaşlıqlarından da gəlir əldə edə bilərlər. Sosial həssas qruplar üçün güzəştlər və pilləli ödəniş sistemi tətbiq edilməsi də müəyyən qədər yükü azalda bilər. Əgər ödənişlərin artımı keyfiyyətin və şəffaf hesabatlılığın yüksəlməsinə xidmət edirsə, bu müəyyən qədər əsaslı sayıla bilər. Lakin sırf maliyyə boşluqlarını doldurmaq və ya xərcləri kompensasiya etmək məqsədi daşıyırsa, tələbəyə geri dönüş təmin olunmursa, bu, sosial baxımdan mənfi qarşılanmalıdır".


Rizvan Fikrətoğlu əlavə edib ki, Azərbaycanda bəzi universitetlər son illərdə kampuslarını yeniləyib, laboratoriyalar, kitabxanalar, tədris binaları, texniki baza qismən müasirləşdirilib, rəqəmsal resurslar artırılıb:

"Lakin bu proses bütün universitetlərdə eyni templə getmir. Bir çox hallarda təhsil haqqı artımı infrastruktur yenilənməsindən daha çox, keyfiyyət isə daha az olur. Bundan əlavə, maliyyə resurslarının istifadəsində şəffaflıq problemi qalmaqdadır. Yekunda, ödənişlərin artımı yalnız tələbəyə daha yaxşı təcrübə, müasir tədris şəraiti və keyfiyyətli təhsil təmin edirsə, uzunmüddətli dövrdə faydalı ola bilər. Əks halda, keyfiyyət ilə qiymət artımı arasında paralellik olmadıqda, bu, cəmiyyətdə haqlı narazılığa səbəb olur".

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:197
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 12 Avqust 2025 14:07 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see290

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see286

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see269

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see265

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see241

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see232

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see219

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see217

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see216

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see215

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see211

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see209

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see201

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see201

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see196

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see187

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see179

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see177

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see174

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri