Bakı bəyanatları sülhü pozmaq istəyənlərə açıq cavabdır

Bakıda cənab Prezident İlham Əliyev və ABŞ-ın Vitse-prezidenti Ceyms Devid Vensin mətbuata birgə bəyanatları Cənubi Qafqazda sülh və təhlükəsizlik mövzusunda gedən gizli və açıq mübarizəyə aydın siyasi cavab oldu. Bu bəyanatlar təkcə iki ölkə arasında imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasının mahiyyətini izah etmir, eyni zamanda regionda sülhü ləngitmək, prosesləri dondurmaq və gərginliyi saxlamaq istəyən güclərə ünvanlanmış sərt geosiyasi mesaj daşıyır. Cənab Prezident İlham Əliyevin açıq şəkildə vurğuladığı kimi, bu gün Azərbaycan–ABŞ münasibətləri tamamilə yeni mərhələyə qədəm qoyur. Dövlət başçısının sözləri ilə desək: “Hörmətli qonaqla imzaladığımız sənəddə bizim əməkdaşlığımızın müxtəlif istiqamətləri var. Biz, həmçinin təhlükəsizliklə bağlı əməkdaşlığımızı davam etdirəcək, antiterror əməliyyatlarında əməkdaşlıq edəcəyik.” Bu bəyanat bir daha təsdiqləyir ki, Azərbaycan artıq regional təhlükəsizliyin istehlakçısı yox, təminatçısıdır.

Cənab Prezident İlham Əliyevin enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı səsləndirdiyi faktlar geosiyasi reallığın özüdür: “Hazırda Azərbaycan öz təbii qaz ehtiyatları ilə 16 ölkənin enerji təhlükəsizliyinə töhfə verir, onlardan 11-i NATO-nun üzvləridir və ABŞ-ın müttəfiqləridir.” Bu sitat dolayısı ilə sülhə mane olmaq istəyən dairələrə verilən cavabdır. Çünki enerji axınlarını sabotaj etmək, regionu qeyri-sabit saxlamaq istəyən qüvvələr üçün Azərbaycan artıq keçiləsi yox, hesaba qatılmalı aktordur. Bakı enerji vasitəsilə sülhü möhkəmləndirir və bu, bəyanatlarda açıq şəkildə görünür. Cənab Prezident İlham Əliyev mətbuata bəyanatında xüsusi olaraq TRIPP layihəsini vurğulayaraq bildirib:

“Bağlantılar, artıq qeyd etdiyim kimi, TRIPP layihəsi ilə biz sülhə, inkişafa və əməkdaşlığa regionda növbəti töhfə verəcəyik.” Bu ifadə sadə iqtisadi təşəbbüs yox, sülhün yeni modelidir. Dövlət başçısının “Tramp marşrutu” barədə söylədiyi fikirlər isə daha açıq geosiyasi mesajdır: “Tramp marşrutu nəinki Azərbaycanın iki hissəsini birləşdirəcək, eyni zamanda, çox etibarlı, təhlükəsiz qaydada böyük daşımalar dəhlizinə çevriləcək. Bu da ümumiyyətlə regionda sülhü gücləndirəcək.” Burada mesaj aydındır: sülh artıq masa arxasında uzanan kağızlardan yox, dəhlizlərdən, marşrutlardan və iqtisadi maraqlardan keçir. Bu reallığı qəbul etməyənlər prosesdən kənarda qalacaq.

Cənab Prezident İlham Əliyevin bəyanatında yer alan daha bir mühüm məqam diqqətdən yayınmamalıdır: “Biz nəinki tranzitlə bağlı Azərbaycan vasitəsilə yüklərin daşınmasına məhdudiyyətləri aradan qaldırmışıq, o cümlədən özümüz Ermənistana neft məhsullarının ixracına başladıq.” Bu cümlə sülhə mane olmaq istəyən dövlətlərə və dairələrə ünvanlanmış ən sərt cavablardan biridir. Azərbaycan müharibədən sonra revanş yox, iqtisadi əməkdaşlıq dili seçdiyini faktlarla nümayiş etdirir. Ermənistanın bu prosesdən imtina etməsi isə artıq regional yox, daxili siyasi məsuliyyət məsələsinə çevrilir. Cənab Prezident İlham Əliyevin “Bizim üçün böyük şərəfdir ki, strateji tərəfdaşlığımızı dünyanın ən güclü dövləti olan Amerika Birləşmiş Ştatları ilə qururuq” fikri xüsusilə simvolik məna daşıyır. Bu bəyanat regionda gərginliyin davam etməsində maraqlı olan qüvvələrə açıq siqnaldır: Azərbaycan tək deyil və sülh kursu beynəlxalq dəstəyə malikdir. Altı ay əvvəl Vaşinqtonda Prezident Trampla keçirilmiş tarixi görüş və işçi qrupunun yaradılması bu gün Bakıda konkret siyasi sənədlə nəticələndi. Bu isə onu göstərir ki, proseslər təsadüfi yox, strateji planın tərkib hissəsidir.

Cənab Prezident İlham Əliyev və Vitse-prezident Ceyms Devid Vensin Bakıda səsləndirdiyi bəyanatlar bir həqiqəti açıq şəkildə ortaya qoydu. Cənubi Qafqazda sülhü pozmaq istəyənlər artıq reallığa qarşı üzürlər. Azərbaycan isə bu reallığın müəlliflərindən biridir. Bu gün Bakıdan verilən mesaj birmənalıdır. Sülh istəniləndir, sülh mümkündür, və sülhə mane olmaq istəyənlər tarixin kənarında qalacaqlar.

David İbramxəlilov,
YAP Qusar rayon təşkilatının sədri