Bakı Daşkənd tandemi: Strateji əməkdaşlığın idman meydanı

2027-ci ildə 20 yaşadək kişilər arasında futbol üzrə Dünya Çempionatının final mərhələsi Azərbaycan və Özbəkistanda keçiriləcək. Bu, təkcə idman sahəsində deyil, həm də geosiyasi, mədəni və strateji müstəvilərdə mühüm məna daşıyır. Ona görə ki, bu qərar son illər Türk dünyasında müşahidə olunan inteqrasiya proseslərinin praktik nəticələrindən biridir və regiondaxili əməkdaşlığın artıq real beynəlxalq layihələr səviyyəsinə yüksəldiyini təsdiqləyir.

Azərbaycan və Özbəkistan Türk dünyasının ən qədim dövlətçilik ənənələrinə malik ölkələrindəndir. Ortaq tarix, dil və mədəniyyət bu iki xalq arasında münasibətləri diplomatik əlaqələr çərçivəsindən çıxararaq dərin qardaşlıq səviyyəsinə yüksəldib. Müstəqillik dövründə bu əlaqələr yeni məzmun qazanaraq strateji tərəfdaşlıq mərhələsinə çatıb. Son illərdə imzalanan siyasi, iqtisadi və humanitar sənədlər, qarşılıqlı səfərlər və ortaq layihələr bu münasibətlərin sistemli xarakter aldığını göstərir. U-20 Dünya Çempionatına birgə ev sahibliyi də məhz bu prosesin məntiqi davamıdır.

Bu hadisənin Türk Dövlətləri Təşkilatı baxımından əhəmiyyəti xüsusilə diqqətəlayiqdir. TDT artıq yalnız mədəni platforma deyil, siyasi və iqtisadi koordinasiya mərkəzinə çevrilməkdədir. Beynəlxalq miqyaslı bir idman tədbirinin üzv ölkələr tərəfindən birgə təşkili təşkilatın funksional gücünü və qlobal iddialarını nümayiş etdirir. Bu çempionat Türk dünyasının həm də ortaq gələcəyə sahib olduğunu dünyaya göstərən simvolik bir hadisədir.

Əlbəttə, bu qərarın arxasında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev arasında formalaşmış yüksək səviyyəli siyasi etimad və şəxsi dostluq münasibətləri dayanır. Müasir beynəlxalq münasibətlərdə liderlərarası şəxsi münasibətlərin böyük layihələrin reallaşmasında mühüm rol oynadığı danılmazdır. Hər iki prezidentin idmana, xüsusilə gənclər futboluna verdiyi önəm, ölkələrində yaradılan müasir idman infrastrukturu və əvvəlki beynəlxalq yarışların uğurla təşkili FIFA və digər qurumların etimadını qazanmağa şərait yaradıb. Bu da birgə ev sahibliyinin qəbul olunmasını asanlaşdıran əsas amillərdən biridir.

Hər iki liderin uğurlu idman siyasəti və futbolun inkişafına verdiyi yüksək önəm beynəlxalq idman qurumlarının etimadını qazanmağa imkan verib. Prezidentlərin mütəmadi görüşləri və yüksək səviyyəli dialoqları bu birgə layihənin uğurla irəliləməsi üçün möhkəm siyasi iradə nümayiş etdirir. Onların şəxsi münasibətləri iki ölkənin böyük bir tədbiri sinxron və yüksək təşkilatçılıqla keçirə biləcəyinə dair beynəlxalq ictimaiyyətdə inam yaradır. 2027-ci il çempionatı hər iki ölkənin beynəlxalq arenada idman potensialını, müasir infrastrukturunu və təşkilatçılıq qabiliyyətini nümayiş etdirmək üçün misilsiz bir fürsətdir.

Azərbaycan üçün bu, futbol tarixində ilk dəfə kişilərin dünya çempionatının final mərhələsinə ev sahibliyi və millinin iştirakını təmin etmək deməkdir. Tədbir yerli futbolun inkişafına, gənc istedadların kəşf edilməsinə və gənclər arasında əməkdaşlığın dərinləşməsinə böyük təkan verəcək. Eyni zamanda, minlərlə azarkeşin səfəri turizmi canlandıracaq, yerli iqtisadiyyata əhəmiyyətli gəlir gətirəcək və hər iki ölkəni Avropa ilə Asiya arasında bir mədəniyyət körpüsü kimi möhkəmləndirəcək.

2027-ci il U-20 Dünya Çempionatı Azərbaycan və Özbəkistan üçün gənclər siyasəti baxımından da strateji əhəmiyyət daşıyır. Gənclər arasında idman əməkdaşlığı, mədəni mübadilə və sağlam rəqabət mühiti formalaşacaq. Minlərlə gənc futbolçu, məşqçi və azarkeş bu iki ölkə ilə yaxından tanış olacaq, bu da uzunmüddətli humanitar əlaqələrin möhkəmlənməsinə xidmət edəcək. Azərbaycan üçün isə bu çempionat futbol tarixində yeni mərhələ açır və ölkənin dünya futbol xəritəsində mövqeyini daha da gücləndirir.

İqtisadi baxımdan da bu tədbirin təsiri böyük olacaq. Turizmin inkişafı, xidmət sektorunun genişlənməsi, infrastruktur layihələrinin sürətlənməsi hər iki ölkə üçün əlavə iqtisadi dividendlər və yeni iş imkanları yaradacaq. Eyni zamanda, Azərbaycan və Özbəkistan Avropa ilə Asiya arasında yerləşən strateji mövqelərini idman diplomatiyası vasitəsilə daha da möhkəmləndirərək, özlərini qlobal tədbirlərin etibarlı tərəfdaşı kimi təqdim edəcəklər.

Nəticə etibarilə, 2027-ci il U-20 Dünya Çempionatına Azərbaycan və Özbəkistanın birgə ev sahibliyi etməsi yalnız idman hadisəsi deyil. Bu qərar Türk dünyasının birliyinin gücləndiyini, iki qardaş ölkə arasında strateji əməkdaşlığın yeni mərhələyə keçdiyini və liderlərin siyasi iradəsi sayəsində regional gücün beynəlxalq miqyasda tanındığını nümayiş etdirən tarixi bir hadisədir. Çempionat Türk dünyasının səsinin daha uca eşidildiyi, ortaq dəyərlərin qlobal səviyyədə təbliğ olunduğu mühüm bir platforma olacaq.

Belə mühüm tədbirin yüksək səviyyədə keçirilməsilə bağlı Prezident İlham Əliyev Təşkilat Komitəsinin yaradılması barədə sərəncam imzalayıb. Bu, dövlətimizin tədbirlərə yalnız idman yarışı deyil, strateji beynəlxalq layihə kimi yanaşdığını göstərir. Təşkilat Komitəsinin formalaşdırılması Azərbaycan hökumətinin turnirin yüksək səviyyədə təşkili, infrastruktur, təhlükəsizlik, logistika və beynəlxalq koordinasiya məsələlərinə sistemli yanaşdığını nümayiş etdirir. Bu addımı, eyni zamanda, Azərbaycanın beynəlxalq tədbirlərin idarə olunması sahəsində formalaşmış institusional təcrübəsinin davamı kimi qiymətləndirmək olar.

Bir sözlə, 2012-ci il çempionatı, Azərbaycanın 2015-ci ildə İlk Avropa Oyunları, 2016-cı ildən etibarən Formula 1 Qran-priləri, 2017-ci ildə IV İslam Həmrəyliyi Oyunları və 2019-cu ildə UEFA Avropa Liqasının finalı kimi mötəbər beynəlxalq tədbirlərə uğurla ev sahibliyi etməsi ölkəmizə gələcəkdə daha böyük və məsuliyyətli yarışların təşkili üçün zəngin təcrübə və yüksək etimad qazandırmışdı. Məhz bu ardıcıl və uğurlu təşkilatçılıq təcrübəsi Azərbaycanın beynəlxalq idman qurumları tərəfindən etibarlı tərəfdaş kimi qəbul olunmasını təmin etmiş, ölkənin qlobal idman xəritəsində mövqeyini daha da möhkəmləndirmişdi. Bu amil 2027-ci il U-20 Dünya Çempionatına ev sahibliyi hüququnun qazanılmasını şərtləndirən əsas faktorlar sırasında xüsusi yer tutur və Azərbaycanın uzunmüddətli idman strategiyasının nəticə verdiyini aydın şəkildə nümayiş etdirir.

Səbuhi MƏMMƏDOV
XQ