Bakı şəhərində küçə ticarəti: Qanuni status və səyyar ticarət üçün ən uyğun ərazilər hansılardır?

Azərbaycan Respublikasında küçə ticarəti qanunvericiliklə ciddi şəkildə tənzimlənən sahələrdən biridir. Ümumilikdə, küçə və səki kənarında icazəsiz ticarətin aparılması qadağandır və bu fəaliyyətlə məşğul olan şəxslər İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 454-cü maddəsinə uyğun olaraq 80 manat məbləğində cərimə edilirlər. Bu tələb həm ictimai təhlükəsizliyin təmin olunması, həm şəhər mühitinin səliqəli saxlanması, həm də vergidən yayınmanın qarşısının alınması məqsədilə tətbiq olunur. Lakin ölkənin digər şəhərlərindən fərqli olaraq, Bakı şəhərində səyyar və mövsümi ticarət fəaliyyətinin müəyyən qaydalar çərçivəsində həyata keçirilməsinə icazə verilir. Bunun üçün Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti tərəfindən ayrıca qaydalar təsbit olunur və yalnız həmin qurum tərəfindən müəyyən edilmiş ərazilərdə ticarət aparmaq mümkündür. Yəni, hər bir şəxs istədiyi yerdə satış fəaliyyəti göstərə bilməz və bunun üçün mütləq rəsmi icazə tələb olunur. Səyyar ticarətlə məşğul olmaq istəyən sahibkarlar fəaliyyət göstərə biləcəkləri ərazi üçün rəsmi müraciət etməli, icazə sənədi almalı və yalnız bundan sonra ticarətə başlaya bilərlər.

Bakı şəhərində səyyar ticarət üçün uyğun hesab edilən ərazilər əsasən insanların istirahət etdiyi, sosial fəaliyyətin cəmləşdiyi zonalardan seçilir. Parklar, bağlar, dənizkənarı ərazilər, turistlərin sıx hərəkət etdiyi məkanlar və mövsümi olaraq çimərlik zonaları buna misal göstərilə bilər. Bu cür ərazilər həm ticarət üçün əlverişli şərait yaradır, həm də şəhər həyatına mane olmadan, səliqəli şəkildə fəaliyyət göstərməyə imkan verir. Bununla yanaşı, küçə və prospektlərin hərəkət hissəsində, piyada səkilərində insanların gediş-gəlişinə mane olacaq nöqtələrdə, məktəb və uşaq bağçalarının yaxınlığında, dövlət idarələri və tarixi abidələrin ətrafında səyyar ticarətə icazə verilmir. Bu məhdudiyyətlər təhlükəsizlik, sanitariya və şəhər qaydalarının qorunması baxımından son dərəcə vacibdir.

Səyyar ticarətlə məşğul olmaq istəyən şəxslər yalnız ərazi icazəsi almaqla kifayətlənməməli, paralel olaraq vergi orqanlarında qeydiyyatdan keçməlidirlər. Vergidən yayınmadan, əldə edilən gəlirə uyğun şəkildə vergi ödənilməsi bu fəaliyyətin əsas şərtlərindən biridir. Bu, həm sahibkarın rəsmi statusunu təmin edir, həm də iqtisadi münasibətlərin şəffaflığını qoruyur. Beləliklə, Bakı şəhərində küçə ticarəti tam şəkildə qadağan olunmasa da, yalnız qanunla müəyyən edilmiş qaydalar çərçivəsində, rəsmi icazəli ərazilərdə və vergi öhdəliklərinə riayət edilməklə icra edilə bilər. Bu yanaşma bir tərəfdən vətəndaşların sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmasına imkan yaradır, digər tərəfdən şəhər mühitinin qorunmasına, ictimai nizamın təmin edilməsinə və iqtisadi fəaliyyətin qanuni əsaslarla həyata keçirilməsinə xidmət edir. İcazəli səyyar ticarət sistemi Bakıda həm şəhər idarəçiliyi baxımından, həm də sosial-iqtisadi baxımdan balanslı və nizamlı ticarət mühitinin formalaşmasına mühüm töhfə verir.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info