Bakıda panduslarla bağlı problem necə həll olunmalıdır? Açıqlama

Bakıda piyada keçidlərində və səkilərdə pandusların əlçatanlığı ilə bağlı problemlər xüsusilə uşaq arabasından və təkərli arabadan istifadə edən şəxslərin gündəlik hərəkətini çətinləşdirir. Pandusun düzgün ölçüdə və uyğun maillikdə olmaması bəzi hallarda ondan təhlükəsiz istifadəni mümkünsüz edir. Mövcud standartlarda piyada keçidlərinin və pandusların layihələndirilməsi ilə bağlı konkret tələblər müəyyənləşdirilib.
Məsələnin digər tərəfi isə mövcud infrastrukturun bu tələblərə nə dərəcədə uyğunlaşdırılmasıdır. Pandusların yalnız quraşdırılması deyil, onların təhlükəsiz, rahat və müxtəlif hərəkət imkanlarına malik şəxslər üçün uyğun olması da vacibdir. Bakı şəhərinin bəzi ərazilərində əlilliyi olan şəxslər, yaşlılar və uşaq arabası istifadəçiləri üçün pandusların yaradılması ilə bağlı işlər də aparılıb.
Bəs Bakıda bəzi pandusların standartlara uyğun olmamasının əsas səbəbi nədir? Mövcud pandusların yenidən qurulması üçün hansı tədbirlər görülməlidir və şəhər infrastrukturunun hər kəs üçün əlçatan olması necə təmin edilə bilər?
Mövzu ilə bağlı Demokrat.az-a açıqlamasında nəqliyyat eksperti Anar Əliyev bildirib ki, hazırda Azərbaycanda, xüsusilə də Bakı şəhərində səkilərin və piyada keçidlərinin standartlara uyğunlaşdırılması ilə bağlı müəyyən normativ sənədlər mövcuddur.
Onun sözlərinə görə, hətta bir neçə ay əvvəl səkilərin və piyada keçidlərinin standartlara uyğunluğu ilə bağlı müvafiq sənəd də qəbul olunub:
“Bu standartlara əsasən, səkilər və piyada keçidləri bütün insanlar, o cümlədən əlilliyi olan şəxslər üçün əlçatan olmalıdır. Yəni burada pandusların, rahat keçidlərin və digər zəruri infrastruktur elementlərinin nəzərdə tutulması vacibdir. Əlilliyi olan şəxslərin, yaşlı insanların, uşaq arabası ilə hərəkət edən valideynlərin və hərəkət imkanları məhdud digər insanların şəhər daxilində sərbəst hərəkəti təmin edilməlidir.
Lakin mövcud vəziyyətə baxdıqda görürük ki, normativ sənədlərin və standartların olmasına baxmayaraq, onların praktik tətbiqində müəyyən problemlər qalmaqdadır. Məsələn, bir neçə küçədə səkilər yenilənib, lakin yenilənmə zamanı panduslar və digər əlçatanlıq elementləri lazımi səviyyədə nəzərə alınmayıb.
Buna misal olaraq Şəmsi Bədəlbəyli küçəsində, 28 Mall-un qarşısındakı ərazini göstərmək olar. Həmin ərazidə səkilər yenilənib, lakin pandus məsələsi yenə də lazımi şəkildə həll olunmayıb. Bu ərazi ilə bağlı fotolar da var və onları nümunə kimi təqdim etmək mümkündür.
Burada əsas məsələ ondan ibarətdir ki, müvafiq icra qurumları və sifarişçi qurumlar mövcud standartları nəzərə almalıdırlar. Həmin standartlar podratçı şirkətlərə də düzgün şəkildə ötürülməli və görülən işlərin icrası zamanı bu tələblərə əməl olunmasına nəzarət edilməlidir. Yəni sadəcə səkinin yenilənməsi kifayət deyil. Yenilənən səki müasir şəhər infrastrukturu tələblərinə cavab verməli və bütün insanlar üçün əlçatan olmalıdır.
Əlçatan səkilər və panduslar müasir şəhərin ən vacib tərkib hissələrindən biridir. Şəhər infrastrukturunun əsas məqsədlərindən biri insanların rahat, təhlükəsiz və maneəsiz hərəkətini təmin etməkdir. Bu baxımdan piyada infrastrukturu yalnız əlilliyi olan şəxslər üçün deyil, bütün şəhər sakinləri üçün rahat olmalıdır.
Ümumiyyətlə, bu gün istər Bakı şəhərində, istərsə də digər ərazilərdə infrastruktur və şəhər mobilliyi baxımından ən zəif istiqamətlərdən biri piyada keçidləri və səkilərdir. Bu sahə müasir standartlara uyğunlaşdırılmalıdır. Çünki şəhərdə müxtəlif nəqliyyat növlərinin inkişaf etdirilməsi ilə yanaşı, müxtəlif nəqliyyat vasitələri ilə piyada hərəkəti arasında rahat keçid də təmin edilməlidir.
Məsələn, nəqliyyat sistemində “last mile”, yəni “son kilometr” anlayışı var. İnsan ictimai nəqliyyatdan, metrodan və ya digər nəqliyyat vasitəsindən istifadə etdikdən sonra son məntəqəyə çox vaxt piyada çatır. Bu səbəbdən nəqliyyat növləri arasında inteqrasiyanın və rahat keçidin təmin olunmasında piyada infrastrukturu mühüm rol oynayır.
Əgər biz şəhər mobilliyini daha müasir səviyyəyə çatdırmaq, ictimai nəqliyyatı və digər nəqliyyat növlərini inkişaf etdirmək istəyiriksə, ilk növbədə piyada infrastrukturunu da paralel şəkildə inkişaf etdirməliyik. Səkilər, piyada keçidləri, panduslar və digər əlçatanlıq elementləri vahid sistem kimi nəzərdən keçirilməlidir.
Ona görə də bundan sonra küçə və səkilərin yenilənməsi zamanı yalnız estetik görünüşə deyil, funksionallığa və əlçatanlığa da xüsusi diqqət yetirilməlidir. Qəbul edilmiş standartların real layihələrdə tətbiqi və buna nəzarətin gücləndirilməsi vacibdir. Müasir şəhər yalnız yeni yolların və binaların salınması ilə deyil, insanların həmin şəhərdə rahat və maneəsiz hərəkət edə bilməsi ilə formalaşır”, - deyə ekspert fikrini tamamlayıb.
Nuray Paşşanlı