Banka pul qoymaq istəyənlərin nəzərinə

İnsanlar həmişə pullarını daha etibarlı yerdə saxlamağa çalışıblar. Ən çox seçilən variant isə banklarda əmanət yerləşdirməkdir. Amma bu zaman diqqət edilməli bir neçə vacib nüans da var.

İqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov Metbuat.az-a açıqlamasında bildirib ki, əsas diqqət edilməli məsələ bankların təklif etdiyi faiz dərəcələridir:

"Nəzərə almaq lazımdır ki, 100 min manata qədər manatla yerləşdirilmiş və faiz dərəcəsi 12 faizdən yuxarı olan əmanətlər sığortalanmır. Valyutada yerləşdirilmiş əmanətlərdə isə 2,5 faizdən yuxarı faiz dərəcəsinə malik əmanətlər sığortalanmır. Yəni vətəndaşlar ilk növbədə bu məqama diqqət etməlidirlər. Çünki hazırda valyutada əmanətlərə 5–6 faiz təklif edən banklar mövcuddur. Bu faizlərlə yerləşdirilən əmanətlər sığorta təminatından kənarda qalır. Eləcə də, əgər hər hansı bank 13 faizlə əmanət cəlb etməyi təklif edirsə, vətəndaş bu yüksək faizə aldanmamalıdır. Belə banklarda risk yarandığı halda əmanətin geri qaytarılması təmin olunmaya bilər".

Ekspert tövsiyə edib ki, vətəndaşlar bankların maliyyə göstəricilərinə də diqqət yetirsinlər:

"Əgər bu sahədə müəyyən biliklərə malikdirlərsə, bankların rəsmi saytları və onlayn mənbələr vasitəsilə təhlillər aparmaq mümkündür. Bankların kapital səviyyəsi, adekvatlıq əmsalı, əmanətlərin artım və ya azalma tempi, kredit portfelinin həcmi, problemli kreditlərin ümumi portfeldəki xüsusi çəkisi kimi göstəricilər diqqətlə izlənilməlidir. Bu məlumatlar əsasında bankın gələcək fəaliyyətinin uğurlu və ya riskli olması barədə fikir formalaşdırmaq olar. Əgər problemli kreditlərin həcmi artırsa, bu, bankın likvidliyinin azalmasına və gələcəkdə defolt riski ilə üzləşməsinə səbəb ola bilər. Bundan başqa, əgər bankın məcmu kapitalı 50 milyon manatdan azdırsa, bu, artıq minimum tələbin pozulması deməkdir və yaxın dövrlərdə Mərkəzi Bank həmin bankın lisenziyasını ləğv edə bilər. Eyni zamanda, əgər banklarda əmanətlərin həcmi azalmağa başlayıbsa və bu hal davamlı xarakter alırsa, bu da həmin bankın fəaliyyətində risklərin artdığını göstərir. Buna görə də bankın müştəriləri əmanətlərini geri çəkirlər".

R.Həsənov qeyd edib ki, bu sahədə dərin biliklərə malik olmayan kəslər banklara pul qoymamışdan əvvəl mütəxəssislərdən peşəkar dəstək alsınlar:

"Belə yanaşma əmanətlərin daha təhlükəsiz şəkildə yerləşdirilməsinə imkan verir. Xüsusilə böhran dövrlərində banklar adətən daha şirnikləndirici, yüksək faizlər təklif edərək əmanətləri cəlb etməyə çalışırlar. Lakin bu, riski artıran əsas amillərdən biridir. Əgər hər hansı bank bazar göstəricilərindən xeyli yüksək faizlə əmanət cəlb edirsə, bu, çox vaxt həmin bankın likvidlik problemi yaşadığını göstərir. Buna görə də vətəndaşlara tövsiyə olunur ki, belə banklarda əmanət yerləşdirməsinlər".

Sevinc İbrahimzadə / Metbuat.az