Icma.az
close
up
RU
Bermud adası yaxınlığında dəhşətli səslər qeydə alınıb: bu nə olub?

Bermud adası yaxınlığında dəhşətli səslər qeydə alınıb: bu nə olub?

Lent az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Alimlər təxminən 80 il əvvəl yazılmış qozbel balina mahnılarının səs yazılarını aşkar ediblər. 

Lent.az-ın xarici mediaya istinadən məlumatına görə, bu dəhşətli melodiya 1949-cu il martın 7-də qeydə alınıb və bu, tarixdə ən erkən məlum balina mahnısı səs yazısı olub. 

"Bu qeydi Bermud adaları yaxınlığındakı Vuds-Hol okeanoqrafiya institutunun alimləri edib, lakin o zaman tam olaraq nə eşitdiklərini başa düşməyiblər, buna görə qeyd heç vaxt kataloqlaşdırılmayıb", - dəniz bioakustik və Vuds-Hol okeanoqrafiya institutunun fəxri elmi işçisi Piter Tiak deyib.

Qozbel balinaların oxuması dünyanın bir çox insanı üçün o qədər tanış bir səsə çevrilib ki, dəniz bioloqlarının onu tanımaması qəribə görünür. Lakin, bu lentin kəşfindən əvvəl ən erkən səs yazılarının 1950-ci illərdə ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin sualtı mikrofonları tərəfindən yazıldığı düşünülür.

Bu səslər 1970-ci illərdə dəniz bioloqu Rocer Peyn tərəfindən "Qozbel balinanın mahnıları" albomunu çıxararkən ictimaiyyətin diqqətinə çatdırılıb. 1949-cu il yazısı, Vuds-Hol okeanoqrafiya institutunun arxivçiləri köhnə audio materialları rəqəmsallaşdırarkən aşkar edənə qədər anbarlarda toz altında qalıb. Tiak qeyd edib ki, onlar bu kəşfin nə qədər əhəmiyyətli olduğunu dərhal anlayıblar.

Səslər ABŞ Hərbi dəniz tədqiqatları idarəsi ilə birgə aparılan sonar sınaqları və partlayıcı maddələrin miqdarının ölçülməsi zamanı qeydə alınıb. O dövrdə sualtı səsyazma inkişafında yeniliklər müşahidə olunub və tədqiqatçılar müxtəlif dəniz səslərinin mənşəyi haqqında az şey biliblər.

Vuds-Hol okeanoqrafiya institutunun baş bioakustik mütəxəssisi Laela Sayn bildirib: "Həmin dövrün məlumatları əksər hallarda mövcud deyil. Səs mənbələrinin sayının və növlərinin artması səbəbindən okean bu gün daha səs-küylüdür. Bu səsyazma bizə qozbel balina səslərinin zamanla necə dəyişdiyini anlamağa imkan verir və həmçinin insan fəaliyyətinin müasir okean səs mənzərəsini necə formalaşdırdığını qiymətləndirmək üçün başlanğıc nöqtəsi rolunu oynayır".

Son 80 ildə okean gəmiçilik, tikinti və neft-qaz kəşfiyyatı səbəbindən daha çox işlək və səs-küylü bir yerə çevrilib. Texnologiya da böyük sıçrayışlar edib: 1949-cu ildə səs yazısı, ehtimal ki, "Vuds-Hol okeanoqrafiya institutunun çamadanı" kimi tanınan eksperimental cihazda qeydə alınıb və daha sonra Gray Audograph ofis səsyazma cihazı istifadə edərək plastik disklərə köçürülüb. Bu gün elm adamları planerlərdən, hidrofonlardan və muxtar sualtı robotlardan istifadə edirlər.

Balinalar böyük məsafələrə səyahət etdikləri üçün onları vizual olaraq öyrənmək çətindir. Onların fəaliyyətini dinləmək tədqiqatçılara onların həyatı haqqında daha çox məlumat əldə etməyə kömək edir. 

Tiak vurğulayır: "Sualtı səs yazıları həssas balina populyasiyalarını qorumaq üçün güclü bir vasitədir".
 

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:161
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 22 Fevral 2026 13:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see286

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see275

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see272

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see266

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see266

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see255

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see250

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see249

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see245

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see243

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see230

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see225

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see224

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see224

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see221

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see217

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see213

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see212

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see206

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see205
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri