Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Bermud adası yaxınlığında dəhşətli səslər qeydə alınıb: bu nə olub?

Bermud adası yaxınlığında dəhşətli səslər qeydə alınıb: bu nə olub?

Lent az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Alimlər təxminən 80 il əvvəl yazılmış qozbel balina mahnılarının səs yazılarını aşkar ediblər. 

Lent.az-ın xarici mediaya istinadən məlumatına görə, bu dəhşətli melodiya 1949-cu il martın 7-də qeydə alınıb və bu, tarixdə ən erkən məlum balina mahnısı səs yazısı olub. 

"Bu qeydi Bermud adaları yaxınlığındakı Vuds-Hol okeanoqrafiya institutunun alimləri edib, lakin o zaman tam olaraq nə eşitdiklərini başa düşməyiblər, buna görə qeyd heç vaxt kataloqlaşdırılmayıb", - dəniz bioakustik və Vuds-Hol okeanoqrafiya institutunun fəxri elmi işçisi Piter Tiak deyib.

Qozbel balinaların oxuması dünyanın bir çox insanı üçün o qədər tanış bir səsə çevrilib ki, dəniz bioloqlarının onu tanımaması qəribə görünür. Lakin, bu lentin kəşfindən əvvəl ən erkən səs yazılarının 1950-ci illərdə ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin sualtı mikrofonları tərəfindən yazıldığı düşünülür.

Bu səslər 1970-ci illərdə dəniz bioloqu Rocer Peyn tərəfindən "Qozbel balinanın mahnıları" albomunu çıxararkən ictimaiyyətin diqqətinə çatdırılıb. 1949-cu il yazısı, Vuds-Hol okeanoqrafiya institutunun arxivçiləri köhnə audio materialları rəqəmsallaşdırarkən aşkar edənə qədər anbarlarda toz altında qalıb. Tiak qeyd edib ki, onlar bu kəşfin nə qədər əhəmiyyətli olduğunu dərhal anlayıblar.

Səslər ABŞ Hərbi dəniz tədqiqatları idarəsi ilə birgə aparılan sonar sınaqları və partlayıcı maddələrin miqdarının ölçülməsi zamanı qeydə alınıb. O dövrdə sualtı səsyazma inkişafında yeniliklər müşahidə olunub və tədqiqatçılar müxtəlif dəniz səslərinin mənşəyi haqqında az şey biliblər.

Vuds-Hol okeanoqrafiya institutunun baş bioakustik mütəxəssisi Laela Sayn bildirib: "Həmin dövrün məlumatları əksər hallarda mövcud deyil. Səs mənbələrinin sayının və növlərinin artması səbəbindən okean bu gün daha səs-küylüdür. Bu səsyazma bizə qozbel balina səslərinin zamanla necə dəyişdiyini anlamağa imkan verir və həmçinin insan fəaliyyətinin müasir okean səs mənzərəsini necə formalaşdırdığını qiymətləndirmək üçün başlanğıc nöqtəsi rolunu oynayır".

Son 80 ildə okean gəmiçilik, tikinti və neft-qaz kəşfiyyatı səbəbindən daha çox işlək və səs-küylü bir yerə çevrilib. Texnologiya da böyük sıçrayışlar edib: 1949-cu ildə səs yazısı, ehtimal ki, "Vuds-Hol okeanoqrafiya institutunun çamadanı" kimi tanınan eksperimental cihazda qeydə alınıb və daha sonra Gray Audograph ofis səsyazma cihazı istifadə edərək plastik disklərə köçürülüb. Bu gün elm adamları planerlərdən, hidrofonlardan və muxtar sualtı robotlardan istifadə edirlər.

Balinalar böyük məsafələrə səyahət etdikləri üçün onları vizual olaraq öyrənmək çətindir. Onların fəaliyyətini dinləmək tədqiqatçılara onların həyatı haqqında daha çox məlumat əldə etməyə kömək edir. 

Tiak vurğulayır: "Sualtı səs yazıları həssas balina populyasiyalarını qorumaq üçün güclü bir vasitədir".
 

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:162
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 22 Fevral 2026 13:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see327

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see323

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see304

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see300

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see282

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see275

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see274

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see269

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see256

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see253

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see245

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see236

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see230

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see226

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see224

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see217

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see207

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see204

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see204

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see201
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri