Bəşəriyyət üçün ölümcül təhlükə yaradan qidalar: Şirkətlər insanları onlara yönəldir

Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu bildirib ki, dünyada ultra emal olunmuş qidaların (UPF) istehlakının sürətli artımı istehlakçıların sərbəst seçiminin deyil, böyük qida korporasiyalarının hərəkətlərinin nəticəsidir. Bu şirkətlər yalnız sağlam olmayan qidalara tələbatı stimullaşdırmaqla yanaşı, həm də onların sağlamlığa mənfi təsirini azalda biləcək tədbirləri aktiv şəkildə maneə törədirlər. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqat "The Lancet"də dərc edilib.

Ultra emal olunmuş qidalara qəlyanaltılar, şirniyyatlar və emal olunmuş qidalar daxildir. Onlar emal olunmuş inqrediyentlərdən və qida əlavələrindən hazırlanır, demək olar ki, heç bir qida maddəsi ehtiva etmir və şəkər, duz və doymuş yağla zəngindir. Müəlliflərə görə, UPF xroniki xəstəliklərin artması ilə əlaqələndirilir.

Melburn Universitetinin dosenti və tədqiqatın liderlərindən biri olan Qyörqi Skrinis, ultra emal olunmuş qidalara qarşı mübarizənin cəsarətli və sistemli olması lazım olduğunu vurğulayıb: "Yalnız aşağı keyfiyyətli məhsullara ciddi nəzarət və daha sağlam seçimlərə həqiqi dəstəyin birləşməsi əhalinin pəhrizini yaxşılaşdıracaq".

Ultra emal olunmuş qidalar qida keyfiyyətini pisləşdirir və piylənməyə, diabetə və ürək-damar xəstəliklərinə səbəb olur.

"Ultra emal olunmuş qidaların sağlamlığa təsiri qəbul edilmiş bir faktdır. Qətiyyətli hərəkət etməyin vaxtı gəlib çatıb", - deyə tədqiqatın həmmüəllifi Deakin Universitetindən Dr. Priskila Maçado əlavə edib.

Alimlər ultra emal olunmuş qidaların yayılmasının qarşısını almaq üçün zəruri tədbirlər təklif ediblər: reklamı (xüsusən də uşaqlar üçün) məhdudlaşdırmaq, bu cür məhsulların məktəblərdə və xəstəxanalarda satışını qadağan etmək və supermarketlərdə onlar üçün ayrılan yeri azaltmaq.

Professor Mark Lourens yekunlaşdırıb: "Hökumətlər aydın xəbərdarlıq etiketlərinin tətbiqini, marketinqi məhdudlaşdırmağı və ultra emal olunmuş qidaların mövcudluğunun qəbuledilməz olduğu yerlərdən çıxarılmasını nəzərdən keçirməlidirlər".

Məlum olur ki, sağlam olmayan emal olunmuş qidaların artımının əsas hərəkətverici qüvvəsi istehlakçı tələbi deyil, qlobal korporasiyaların səyləridir. Tədqiqatın həmmüəllifi Sidney Universitetindən Dr. Fillip Bakerə görə, istehsalçılar satışları maksimum dərəcədə artırmaq üçün hazırlanmış ucuz xammal, aqressiv marketinq və vizual həllərdən istifadə edirlər.

Bundan əlavə, şirkətlər siyasi proseslərə fəal şəkildə müdaxilə edirlər: müvafiq qərarlar üçün lobbiçilik edirlər, kampaniyaları maliyyələşdirirlər, yüzlərlə təşkilatı birləşdirirlər və qanunların qəbulunu təxirə salmaq üçün hüquqi mexanizmlərdən istifadə edirlər.

"Sağlam olmayan emal olunmuş qidaların qlobal satışları ildə 1,9 trilyon dolları keçir. Böyük korporasiyalar real qida məhsullarını sənaye təqlidləri ilə əvəz etməklə böyük mənfəət əldə edirlər", deyə Beyker bildirib.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, korporativ təsirə qarşı çıxmaq və ictimai sağlamlığı tütün sənayesinə qarşı mübarizə qədər effektiv şəkildə qorumaq üçün beynəlxalq koalisiyaya ehtiyac var.

Aydın