Beyin atrofiya faktorları aşkar edilib...

...Cons Hopkins Universitetinin alimləri sürətlənmiş beyin atrofiyası və normal düşünmə qabiliyyətindən yüngül koqnitiv pozğunluğa keçidlə əlaqəli amilləri aşkar ediblər.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, araşdırma JAMA Network Open jurnalında dərc olunub. Təhlil göstərib ki, tip 2 diabetli və onurğa-beyin mayelərində müəyyən zülalların səviyyəsi aşağı olan insanlarda beyin strukturunda daha sürətli dəyişikliklər olur və erkən başlanğıc HBİ riski artır.

Xüsusi dəyişikliklərə Alzheimer xəstəliyi ilə əlaqəli amiloid β-peptidlərin səviyyəsinin azalması daxildir ki, bu da bu biomarkerləri vacib proqnozlaşdırıcı edir.

Tədqiqat iştirakçıları orta hesabla 20 il beyin skanları və serebrospinal maye analizi ilə izləyən BIOCARD kohortundan istifadə edib.

Tədqiqat 1995-2023-cü illəri əhatə edib və başlanğıcda orta yaş 55 olan 185 nəfəri əhatə edib. Nəticələr göstərib ki, yüksək səviyyəli ağ maddə atrofiyası və mədəcik genişlənməsi olan iştirakçıların yüngül koqnitiv pozğunluğuna keçmə riski əhəmiyyətli dərəcədə yüksəkdir. Ağ maddənin atrofiyası riski 86 faiz, mədəciklərin genişlənməsi isə 71 faiz artırıb. Bu dəyişikliklər koqnitiv pozğunluqların başlanğıcının vacib göstəriciləri hesab olunurdu.

Bundan əlavə, II tip diabetə sahib olmaq yüngül koqnitiv pozğunluğunun inkişaf riskini 41 faiz artırıb. Həmçinin, serebrospinal mayedə amiloid β-peptidlərin Aβ 42 və Aβ 40 nisbətinin aşağı olması yüngül koqnitiv pozğunluğa riskinin 48 faiz artması ilə nəticələnib. Diabet və aşağı amiloid nisbətinin birləşməsi riski yüzdə 55 artıb və bu amillərin birləşmiş təsirlərinin əhəmiyyətini dəstəkləyib.

Bu tapıntılar sürətlənmiş beyin atrofiyası və əlverişsiz biomarkerləri olan insanların erkən müəyyənləşdirilməsi ehtiyacını vurğulayır. Yüksək riski müəyyən etməklə, bilişsel pozğunluğun başlanğıcını gecikdirməyə və ya qarşısını almaq üçün profilaktik müdaxilə strategiyaları hazırlana bilər.

Nazlı Almuradova