Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Beyini təhdid edən böyük təhlükə: 2050 ci ilədək 139 milyona çata bilər

Beyini təhdid edən böyük təhlükə: 2050 ci ilədək 139 milyona çata bilər

Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatınin (ÜST) məlumatına görə, hazırda dünyada 55 milyondan çox insan demansiyadan əziyyət çəkir. Əhalinin yaşlanması ilə əlaqədar bu göstəricinin 2050-ci ilədək 139 milyona yüksələcəyi proqnozlaşdırılır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, demansiya yalnız unutqanlıqla məhdudlaşmır. Bu klinik sindrom yaddaş, diqqət, nitq, qərarvermə və gündəlik fəaliyyət qabiliyyətini zəiflədərək insanların müstəqil həyat sürmək imkanlarını məhdudlaşdırır. Xəstəlik həm pasiyentlərin, həm də onlara qulluq edən şəxslərin həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərir.

Demansiyanın ən geniş yayılmış forması Altseymer xəstəliyidir. Yaşın artması, genetik meyillilik və ailə anamnezi dəyişdirilə bilməyən risk faktorları hesab olunsa da, həyat tərzi ilə bağlı amillər də xəstəliyin inkişafında mühüm rol oynayır.

Nevroloq Fikri Halaçoğlu bildirib ki, yay aylarında iki əsas amil demansiya riskini artırır:

* orqanizmin susuz qalması;

* arterial təzyiqin dəyişkənliyi.

Onun sözlərinə görə, susuzluq hissini gözləmədən kifayət qədər su qəbul etmək və yüksək arterial təzyiqdən əziyyət çəkən şəxslərin qan təzyiqini mütəmadi olaraq nəzarətdə saxlaması böyük əhəmiyyət daşıyır.

Mütəxəssis vurğulayıb ki, dəyişdirilə bilən risk amillərinə nəzarət etməklə demansiya hallarının təxminən 40 faizinin qarşısını almaq və ya xəstəliyin inkişafını gecikdirmək mümkündür.


Susuz qalmaq

Həkimin sözlərinə görə, xüsusilə yaşlı insanlarda tez-tez və ya ağır dərəcəli susuzlaşma demansiya üçün mühüm risk yaradır.

Orqanizmin susuz qalması sidik yolları infeksiyaları, elektrolit pozğunluqları, yuxunun parçalanması və arterial təzyiqin dəyişməsi vasitəsilə idrak fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Bu vəziyyət birbaşa demansiyaya səbəb olmasa da, mövcud idrak zəifliyini üzə çıxara, deliriumu sürətləndirə və beyin damarlarının sağlamlığını zəiflədərək gələcəkdə həm damar mənşəli demansiyanın, həm də Alsteymer xəstəliyinin inkişaf riskini artıra bilər.

Mütəxəssislər aşağıdakı tövsiyələri verirlər:

* saat 11:00–16:00 aralığında mümkün qədər birbaşa günəş şüaları altında qalmamaq;

* susuzluq hissini gözləmədən müntəzəm su içmək;

* sidiyin tünd rəng alması, yüksək hərarət və qəfil çaşqınlıq hallarında dərhal tibb müəssisəsinə müraciət etmək.


Yüksək arterial təzyiq

Yay aylarında həddindən artıq istilər, maye çatışmazlığı və arterial təzyiq əleyhinə dərmanların nizamsız qəbulu qan təzyiqində dəyişikliklərə səbəb ola bilər.

Nəzarətsiz hipertoniya beyində kiçik damarların zədələnməsi, infarkt və sinir əlaqələrinin pozulması riskini artıraraq həm damar mənşəli demansiyanın, həm də Altseymer xəstəliyinin inkişafına şərait yarada bilər.

Tövsiyələr:

* arterial təzyiqi müntəzəm ölçmək;

* həkim nəzarətini davam etdirmək;

* dərmanları vaxtında qəbul etmək;

* duz qəbulunu azaltmaq;

* sağlam qidalanmaq və normal bədən çəkisini qorumaq.


Digər risk faktorları

Mütəxəssislər demansiya riskini artıran digər amillər kimi aşağıdakıları göstərirlər:

* şəkərli diabet və metabolik sindrom;

* qeyri-sağlam qidalanma;

* fiziki hərəkətsizlik;

* siqaret və alkoqol istifadəsi;

* eşitmə və görmə qabiliyyətinin zəifləməsi;

* yuxu pozğunluqları.

Beyin sağlamlığının qorunması üçün Aralıq dənizi tipli qidalanma, müntəzəm fiziki aktivlik, siqaret və alkoqoldan imtina, normal yuxu rejiminin qorunması, həmçinin eşitmə və görmə problemlərinin vaxtında müalicəsi tövsiyə olunur. Həkimlər qeyd edirlər ki, sağlam həyat tərzi demansiya riskini əhəmiyyətli dərəcədə azalda və xəstəliyin inkişafını ləngidə bilər.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:167
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 30 İyul 2026 00:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see369

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see308

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see288

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see283

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see283

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see278

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see261

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see256

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see251

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see250

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see246

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see246

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see240

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see237

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see232

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see229

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see223

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see200

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri