Icma.az
close
up
RU
Menu

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Beynimizdəki viruslar! Alzheimer xəstəliyinə daha çox idman travmaları səbəb olur

Beynimizdəki viruslar! Alzheimer xəstəliyinə daha çox idman travmaları səbəb olur

Bizimyol saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Yeni bir araşdırma beyində yatan virusların baş travması ilə aktivləşə biləcəyini və Alzheimer xəstəliyini aktivləşdirə biləcəyini göstərir.

Bizimyol.info "hurriyet"ə istinadən xəbər verir ki, tədqiqatlar uzun müddətdir ki, beyin sarsıntıları və baş zərbələrinin neyrodegenerativ xəstəlik riskini artıra biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Ancaq indi elm adamları hesab edirlər ki, bu cür xəsarətlər beyində yuxu viruslarını "oyandıraraq" uzunmüddətli zədələrə səbəb ola bilər ki, bu da iltihab və demensiyaya gətirib çıxara bilər.

Soyuqdəymələrə səbəb olan və hər beş böyükdən dördü tərəfindən daşınan "herpes simplex" virusu (HSV-1) daxil olmaqla, soyuqdəymə virusları əsas narahatlıq mənbəyidir.

İngiltərə və ABŞ alimləri ümid edirlər ki, insanlar üzərində deyil, laboratoriya şəraitində aparılan bu perspektivli tapıntılar, herpesin qocalma prosesi ilə bağlı (degenerativ) xəstəliklərin başlanğıcını ləngidə bilən antiviral dərmanlar üzərində tədqiqatları sürətləndirməyə kömək edə bilər.

Oksford Universitetinin Əhali Yaşlanma İnstitutundan olan tədqiqatçı professor Rut İtzhaki "Daily Mail"ə: "Kəşf etdiyimiz şey, hərəkətsiz bir virusun, HSV-1, beyində bu zədələri yenidən aktivləşdirə biləcəyidir. Bu vəziyyət, Alzheimer xəstələrinin beynində gördüyümüz dəyişikliklərə səbəb ola biləcək iltihab yaradır", - deyib.

Tədqiqatlar uzun müddətdir ki, beyin sarsıntıları və başa dəyən zərbələr beyin hüceyrələrinə görə xəstəlik riskini artıra bilər: "Bu, antiviral dərmanların və ya antiinflamatuar agentlərin kəllə-beyin travmasından sonra HSV-1 aktivləşməsini dayandırmaq və Alzheimer xəstəliyi riskini azaltmaq üçün erkən profilaktik müalicə kimi faydalı ola biləcəyi sualını doğurur", - deyə Bostondakı Tufts Universitetinin biotibbi mühəndislik üzrə tədqiqatçısı Dr. Dana Kayrns bildirib.

Tədqiqat çərçivəsində alimlər kəllə sümüyünü simulyasiya etmək üçün onu laboratoriyada silindrin içərisinə yerləşdirərək beyin modeli yaradıblar. Beyin hüceyrələrinin bəziləri qripə səbəb olan hərəkətsiz "herpes simplex" virusu (HSV-1) ilə yoluxub. Daha sonra mini-beyinlərə bir pistonla bir sərt zərbənin təsirini və ya travmatik kəllə-beyin zədəsini simulyasiya etmək üçün dövri yüngül sarsıntıların təsirini simulyasiya etmək üçün bir sıra kiçik zərbələr burulub.

Beyin toxuması təkrarlanan yüngül zərbələrə məruz qaldıqda, əvvəllər hərəkətsiz vəziyyətdə olan "HSV-1" virusu aktivləşib. Bu reaktivləşmə iltihabı, beta-amiloid lövhəsinin yığılmasını və Alzheimer xəstəliyinin əlamətləri olan zərərli tau zülallarının əmələ gəlməsinə səbəb olub. Beyin hüceyrələrinin funksiyasının azaldığına dair sübutlar da var idi.

Bu barədə “Science Signaling” jurnalında yazan elm adamları bu araşdırma haqqında: "Biz düşünürük ki, həyatda təkrarlanan mexaniki zərbələrin beyin zədələnməsindən sonra beyində "HSV-1" reaktivləşməsi Alzheimer xəstəliyinin/demensiyanın inkişafına gətirib çıxarır. Bu da "HSV-1"in Alzheimer xəstəliyinin mühüm səbəbi olduğunu göstərir",- deyə qeyd ediblər.

Bununla belə, tədqiqatda iştirak etməyən digər alimlər tapıntılarla bağlı ehtiyatlı olmağa çağırıblar. London Universitet Kollecinin geriatrik psixiatriya professoru, professor Robert Hovard: "Tədqiqat maraqlıdır və herpes virusu infeksiyası, beyin zədələnməsi və Alzheimer xəstəliyi arasında müşahidə olunan əlaqə üçün potensial bir mexanizm təklif edir. Lakin bu vəziyyəti demensiyanın inkişafı üçün məqbul bir mexanizm kimi nəzərdən keçirmək üçün daha çox araşdırmaya ehtiyac var", - deyib.

Tədqiqatlar göstərir ki, baş nahiyəsinə dəyən çoxsaylı zərbələr aylar və ya illər sonra beyin hüceyrələri ilə bağlı xəstəliyin inkişaf ehtimalını ikiqat artıra bilər. Fiziki təmas idman növləri, oyunçularda baş nahiyəsinə tez-tez vurulan zərbələrin nəticəsi olduğu düşünülən demans və digər beyin xəstəlikləri ilə əlaqəsi səbəbiylə mübahisələrə səbəb olub. Keçmiş ingilis futbolçu Ser Bobbi Çarlton 2023-cü ildə demensiya diaqnozundan illər sonra 86 yaşında vəfat etdi.

İngiltərə millisinin keçmiş hücumçusu Ceff Astl 59 yaşında təkrar kəllə-beyin travması ilə əlaqəli erkən başlayan xəstəlikdən vəfat edib.

Keçmiş reqbi ittifaqı oyunçusu Stiv Tompson da 43 yaşında erkən başlanğıc demensiya diaqnozu qoyulub.

2023-cü ildə Futbol Federasiyası və Peşəkar Futbolçular Assosiasiyası tərəfindən aparılan araşdırma nəticəsində məlum olub ki, peşəkar futbolçularda demans diaqnozu qoyulma ehtimalı ümumi əhalidən üç dəfə yüksəkdir.

Bununla belə, Avstraliyanın Yeni Cənubi Uels Universitetinin alimləri tərəfindən keçən il nəşr olunan bir araşdırma, həyatları boyu idman edərkən beyin sarsıntısı keçirənlərin koqnitiv performansının beyin sarsıntısı keçirmədiyini deyənlərdən bir qədər yaxşı olduğunu bildirib.

Birləşmiş Krallıqda təxminən 944.000 insan demensiya ilə yaşayır. Bu rəqəmin ABŞ-da təxminən 7 milyon olduğu təxmin edilir. "Alzheimer's Research UK"nin təhlilinə görə, keçən il 69 178 insana demensiya diaqnozu qoyulub. 2022-ci ildə bu rəqəm 74 261 olub.

Qadir, Bizimyol.info

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:236
embedMənbə:https://www.bizimyol.info
archiveBu xəbər 27 Yanvar 2025 09:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see323

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see292

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see287

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see238

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see237

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see235

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see230

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see228

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see220

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see216

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see211

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see207

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see198

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see188

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see184

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

15 Noyabr 2026 04:16see184

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see183

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see179

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see174

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri