Icma.az
close
up
RU
Beynimizdəki viruslar! Alzheimer xəstəliyinə daha çox idman travmaları səbəb olur

Beynimizdəki viruslar! Alzheimer xəstəliyinə daha çox idman travmaları səbəb olur

Bizimyol saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Yeni bir araşdırma beyində yatan virusların baş travması ilə aktivləşə biləcəyini və Alzheimer xəstəliyini aktivləşdirə biləcəyini göstərir.

Bizimyol.info "hurriyet"ə istinadən xəbər verir ki, tədqiqatlar uzun müddətdir ki, beyin sarsıntıları və baş zərbələrinin neyrodegenerativ xəstəlik riskini artıra biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Ancaq indi elm adamları hesab edirlər ki, bu cür xəsarətlər beyində yuxu viruslarını "oyandıraraq" uzunmüddətli zədələrə səbəb ola bilər ki, bu da iltihab və demensiyaya gətirib çıxara bilər.

Soyuqdəymələrə səbəb olan və hər beş böyükdən dördü tərəfindən daşınan "herpes simplex" virusu (HSV-1) daxil olmaqla, soyuqdəymə virusları əsas narahatlıq mənbəyidir.

İngiltərə və ABŞ alimləri ümid edirlər ki, insanlar üzərində deyil, laboratoriya şəraitində aparılan bu perspektivli tapıntılar, herpesin qocalma prosesi ilə bağlı (degenerativ) xəstəliklərin başlanğıcını ləngidə bilən antiviral dərmanlar üzərində tədqiqatları sürətləndirməyə kömək edə bilər.

Oksford Universitetinin Əhali Yaşlanma İnstitutundan olan tədqiqatçı professor Rut İtzhaki "Daily Mail"ə: "Kəşf etdiyimiz şey, hərəkətsiz bir virusun, HSV-1, beyində bu zədələri yenidən aktivləşdirə biləcəyidir. Bu vəziyyət, Alzheimer xəstələrinin beynində gördüyümüz dəyişikliklərə səbəb ola biləcək iltihab yaradır", - deyib.

Tədqiqatlar uzun müddətdir ki, beyin sarsıntıları və başa dəyən zərbələr beyin hüceyrələrinə görə xəstəlik riskini artıra bilər: "Bu, antiviral dərmanların və ya antiinflamatuar agentlərin kəllə-beyin travmasından sonra HSV-1 aktivləşməsini dayandırmaq və Alzheimer xəstəliyi riskini azaltmaq üçün erkən profilaktik müalicə kimi faydalı ola biləcəyi sualını doğurur", - deyə Bostondakı Tufts Universitetinin biotibbi mühəndislik üzrə tədqiqatçısı Dr. Dana Kayrns bildirib.

Tədqiqat çərçivəsində alimlər kəllə sümüyünü simulyasiya etmək üçün onu laboratoriyada silindrin içərisinə yerləşdirərək beyin modeli yaradıblar. Beyin hüceyrələrinin bəziləri qripə səbəb olan hərəkətsiz "herpes simplex" virusu (HSV-1) ilə yoluxub. Daha sonra mini-beyinlərə bir pistonla bir sərt zərbənin təsirini və ya travmatik kəllə-beyin zədəsini simulyasiya etmək üçün dövri yüngül sarsıntıların təsirini simulyasiya etmək üçün bir sıra kiçik zərbələr burulub.

Beyin toxuması təkrarlanan yüngül zərbələrə məruz qaldıqda, əvvəllər hərəkətsiz vəziyyətdə olan "HSV-1" virusu aktivləşib. Bu reaktivləşmə iltihabı, beta-amiloid lövhəsinin yığılmasını və Alzheimer xəstəliyinin əlamətləri olan zərərli tau zülallarının əmələ gəlməsinə səbəb olub. Beyin hüceyrələrinin funksiyasının azaldığına dair sübutlar da var idi.

Bu barədə “Science Signaling” jurnalında yazan elm adamları bu araşdırma haqqında: "Biz düşünürük ki, həyatda təkrarlanan mexaniki zərbələrin beyin zədələnməsindən sonra beyində "HSV-1" reaktivləşməsi Alzheimer xəstəliyinin/demensiyanın inkişafına gətirib çıxarır. Bu da "HSV-1"in Alzheimer xəstəliyinin mühüm səbəbi olduğunu göstərir",- deyə qeyd ediblər.

Bununla belə, tədqiqatda iştirak etməyən digər alimlər tapıntılarla bağlı ehtiyatlı olmağa çağırıblar. London Universitet Kollecinin geriatrik psixiatriya professoru, professor Robert Hovard: "Tədqiqat maraqlıdır və herpes virusu infeksiyası, beyin zədələnməsi və Alzheimer xəstəliyi arasında müşahidə olunan əlaqə üçün potensial bir mexanizm təklif edir. Lakin bu vəziyyəti demensiyanın inkişafı üçün məqbul bir mexanizm kimi nəzərdən keçirmək üçün daha çox araşdırmaya ehtiyac var", - deyib.

Tədqiqatlar göstərir ki, baş nahiyəsinə dəyən çoxsaylı zərbələr aylar və ya illər sonra beyin hüceyrələri ilə bağlı xəstəliyin inkişaf ehtimalını ikiqat artıra bilər. Fiziki təmas idman növləri, oyunçularda baş nahiyəsinə tez-tez vurulan zərbələrin nəticəsi olduğu düşünülən demans və digər beyin xəstəlikləri ilə əlaqəsi səbəbiylə mübahisələrə səbəb olub. Keçmiş ingilis futbolçu Ser Bobbi Çarlton 2023-cü ildə demensiya diaqnozundan illər sonra 86 yaşında vəfat etdi.

İngiltərə millisinin keçmiş hücumçusu Ceff Astl 59 yaşında təkrar kəllə-beyin travması ilə əlaqəli erkən başlayan xəstəlikdən vəfat edib.

Keçmiş reqbi ittifaqı oyunçusu Stiv Tompson da 43 yaşında erkən başlanğıc demensiya diaqnozu qoyulub.

2023-cü ildə Futbol Federasiyası və Peşəkar Futbolçular Assosiasiyası tərəfindən aparılan araşdırma nəticəsində məlum olub ki, peşəkar futbolçularda demans diaqnozu qoyulma ehtimalı ümumi əhalidən üç dəfə yüksəkdir.

Bununla belə, Avstraliyanın Yeni Cənubi Uels Universitetinin alimləri tərəfindən keçən il nəşr olunan bir araşdırma, həyatları boyu idman edərkən beyin sarsıntısı keçirənlərin koqnitiv performansının beyin sarsıntısı keçirmədiyini deyənlərdən bir qədər yaxşı olduğunu bildirib.

Birləşmiş Krallıqda təxminən 944.000 insan demensiya ilə yaşayır. Bu rəqəmin ABŞ-da təxminən 7 milyon olduğu təxmin edilir. "Alzheimer's Research UK"nin təhlilinə görə, keçən il 69 178 insana demensiya diaqnozu qoyulub. 2022-ci ildə bu rəqəm 74 261 olub.

Qadir, Bizimyol.info

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:234
embedMənbə:https://www.bizimyol.info
archiveBu xəbər 27 Yanvar 2025 09:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see342

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see321

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see287

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see280

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see276

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see271

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see260

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see257

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see251

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see251

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see222

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see220

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see213

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see205

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see201

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see199

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see198

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see186

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri