Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bir əsrlik elm xəzinəsindən rəqəmsal kitabxanaya: 101 ilin uğur hekayəsi

Bir əsrlik elm xəzinəsindən rəqəmsal kitabxanaya: 101 ilin uğur hekayəsi

Icma.az bildirir, Azertag saytına əsaslanaraq.

Bakı, 19 avqust, AZƏRTAC

Bir xalqın intellektual tarixini yalnız alimlər, elmi kəşflər və mühüm hadisələrlə ölçmək olmaz. Bu tarixin formalaşmasında elmi irsi qoruyan və nəsildən-nəslə ötürən kitabxanaların da mühüm rolu var. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Mərkəzi Elmi Kitabxanasının (MEK) yaranmasından 101 il ötür.

MEK-in direktoru texnika elmləri doktoru Hüseyn Hüseynov AZƏRTAC-a açıqlamasında Mərkəzi Elmi Kitabxananın Azərbaycan elmi irsi ilə paralel inkişaf edərək ölkənin elmi informasiya bazasının formalaşmasında mühüm rol oynadığını söyləyib. O bildirib ki, bu gün milyonlarla informasiya vahidini qoruyan, elektron və rəqəmsal resursları inkişaf etdirən Mərkəzi Elmi Kitabxana ənənəvi kitabxanaçılıqdan müasir elm və informasiya mərkəzinə qədər böyük inkişaf yolu keçib. XX əsrin əvvəllərindən etibarən burada milli tarix, dil, ədəbiyyat, etnoqrafiya və təbiət elmləri üzrə mənbələr toplanıb, alimlərin tədqiqatları üçün informasiya təminatı yaradılıb. 1945-ci ildən kitabxananın inkişafında yeni mərhələ başlayıb. Zənginləşən fonda monoqrafiyalar, jurnallar, dissertasiyalar, xəritələr, əlyazmalar və digər qiymətli sənədlər toplanaraq Azərbaycanın elmi inkişafını əks etdirən mühüm irs formalaşdırıb. Bu baxımdan MEK-in fondu yalnız kitab toplusu deyil, Azərbaycanın elmi yaddaşını və yüzillik intellektual tarixini qoruyan mühüm mənbədir.

Müsahibimiz vurğulayıb ki, XXI əsrdə kitabxananın gücü yalnız fondunun həcmi ilə deyil, informasiyanı necə idarə etməsi və istifadəçiyə nə qədər operativ təqdim etməsi ilə ölçülür. MEK-in inkişafında bu baxımdan mühüm dönüş yeni binanın yaradılması olub. Prezident İlham Əliyevin 2011-ci il 29 aprel tarixli Sərəncamı əsasında tikilmiş bina 2014-cü ildə istifadəyə verilib. Yeni məkanda elektron qeydiyyat və sifariş, kompüterləşdirilmiş xidmət, sürətli skan, elektron arxiv və rəqəmsallaşdırma imkanları yaradılıb. Vahid kompüter şəbəkəsi və elektron köşklər kitabxananın rəqəmsal transformasiyasına mühüm zəmin yaradıb. Beləliklə, kitabxana ənənəvi kitab saxlama məkanından informasiyanın idarə olunduğu müasir elmi platformaya çevrilməyə başlayıb. Bu gün ənənəvi fond, elektron kataloq, elektron kitabxana və virtual xidmətlər vahid informasiya mühitində birləşir.

Direktor qeyd edib ki, MEK-in müasir fəaliyyətində Azərbaycanın milli-tarixi irsinə aid kitabların, əlyazmaların, xəritələrin və digər materialların rəqəmsallaşdırılması və Milli Rəqəmsal Yaddaşa daxil edilməsi mühüm yer tutur. Beləliklə, vaxt və məsafə məhdudiyyəti aradan qalxır, Azərbaycan elmi-mədəni irsi həm ölkə daxilində, həm də dünyada tədqiqatçılar üçün əlçatan olur. Bu proses milli elmi yaddaşın qorunaraq gələcək nəsillərə və qlobal informasiya məkanına ötürülməsində strateji əhəmiyyət daşıyır.

“Son illərdə MEK-də həyata keçirilən rəqəmsal transformasiyanın miqyasını konkret göstəricilər də aydın şəkildə göstərir. Elektron kitabxana üçün 60 min tammətnli nəşr hazırlanıb, onların 35 mindən çoxu Elektron kitabxana bazasına, 645 min 572-dən artıq adda nəşrin biblioqrafik yazısı isə Elektron kataloq bazasına yerləşdirilib. Elektron kitabxana, onlayn sifariş və çatdırılma, elektron sərgilər və oxucu rəylərinin təhlili kimi xidmətlər Avtomatlaşdırılmış Kitabxana İnformasiya Sistemi əsasında təqdim edilib.

MEK-də kitabxana-biblioqrafiya proseslərinin avtomatlaşdırılması və elektron kataloqun yaradılmasında İRBİS64+ sistemindən istifadə olunur. 2024-cü ildən elektron kitabxananın qurulmasına başlanılması ilə kitabxana “kitabı tapmaq üçün kataloq” modelindən “elmi biliyə çıxış platforması” modelinə keçib. Tematik elektron layihələr və virtual sərgilər isə kitab, foto, video və arxiv materiallarını vahid rəqəmsal mühitdə birləşdirərək istifadəçiyə daha əhatəli informasiya təqdim edir.

Bu transformasiyanın növbəti mərhələsində süni intellekt mühüm yer tutur. 2026-cı ilin ilk yarısında Rəqəmsal Kitabxana və Süni İntellekt şöbəsinin yaradılması bu istiqamətin MEK üçün institusional prioritetə çevrildiyini göstərir. 2025-ci ildə Azərbaycan kitabxanaları arasında ilk dəfə MEK-də süni intellektəsaslı səsli axtarış sisteminin tətbiqi, hazırda isə süni intellektəsaslı İnklüziv Kitabxananın test mərhələsində olması bu yenilənmənin konkret nəticələridir.

Mərkəzi Elmi Kitabxananın gələcək inkişaf istiqamətlərindən biri müxtəlif elmi institutların informasiya resurslarının vahid elmi informasiya mühitində birləşdirilməsidir.

2025-ci ildən başlayaraq MEK-in dünyanın müxtəlif kitabxanaları ilə elektron əlaqələri genişlənib. Kitabxananın yeni veb-infrastrukturu vasitəsilə Azərbaycanın və dünyanın yüzlərlə kitabxanasına və məlumat bazasına keçid imkanları təqdim olunub. Eyni zamanda, MEK istifadəçilərinə beynəlxalq Hiperkitab, “Britannica Academic Edition” və “ProQuest Central” kimi ödənişli, həmçinin 150-yə yaxın açıq girişli tammətnli məlumat bazalarından, elektron kitabxanalardan və repozitoriyalardan istifadə imkanlarının təqdim edilməsi elmi tədqiqatların informasiya təminatının qlobal səviyyəyə çıxmasına xidmət edir.

101 il ərzində Mərkəzi Elmi Kitabxananın keçdiyi yol böyük transformasiyanı əks etdirir. MEK-in 101 illik tarixinin əsas dəyəri yalnız topladığı kitabların və xidmət göstərdiyi oxucuların sayı ilə ölçülmür. Əsas dəyər onun bir əsrdən artıq müddətdə Azərbaycan elmi ilə yanaşı addımlaması, alimlərin informasiya ehtiyaclarını təmin etməsi, milli elmi-mədəni irsi qoruması və bu irsi yeni nəsillərə çatdırmasıdır”, - deyə direktor bildirib.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:128
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 19 Avqust 2026 16:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see430

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see323

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see320

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see300

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see294

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see278

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see278

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see268

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see248

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see232

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see229

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see213

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see211

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see200

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see196

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see189

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see188

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see183

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see175

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri