Icma.az
close
up
RU
Menu

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

BİR ŞƏKİLİN MANİFESTİ: Regionda şah mat oyunu!!! KONKRET

BİR ŞƏKİLİN MANİFESTİ: Regionda şah mat oyunu!!! KONKRET

Konkret.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Səudiyyə Ərəbistanının müdafiə naziri şahzadə Xalid bin Salman əl‑Səudun dünənki Tehrana səfəri yerli mediada sönük təqdim edilsə də, Yaxın Şərq dinamikasını izləyən ekspertlər üçün əsl “siyasi partlayış” oldu.

İlk növbədə, səfəri həyata keçirən şəxsin kimliyinə diqqət yetirmək vacibdir. Şahzadə Xalid bin Salman hazırkı kralın oğlu, eyni zamanda varis şahzadə Məhəmməd bin Salmanın doğma qardaşıdır. Məlumdur ki, son 15 ildə Məhəmməd bin Salmanın yüksəlişində onun ən yaxın siyasi və şəxsi dayağı məhz Xalid bin Salman olub. Xalid bin Salman ABŞ-la münasibətlərdə də mühüm rol oynayıb. 2016-cı ildən etibarən o, Vaşinqtonda Səudiyyə Ərəbistanının səfiri kimi çıxış edərək Donald Tramp administrasiyası, xüsusilə də Trampın kürəkəni Jared Kuşnerlə sıx əlaqələr qurub. ABŞ-da hərbi təhsil və diplomatik təcrübə onun daha sonra müdafiə naziri təyin edilməsində həlledici rol oynayıb.

Səudiyyə Ərəbistanı ilə İran arasında münasibətlər tarixən gərgin olub. 1979-cu il İran İslam İnqilabından sonra bu gərginlik daha da dərinləşib. Hər iki tərəf birbaşa hərbi qarşıdurmadan qaçsa da, region ölkələrində proksi qüvvələr vasitəsilə nüfuz uğrunda rəqabəti davam etdiriblər. İki ölkə arasındakı münasibətlər 2016-cı ildə yenidən ciddi şəkildə pozuldu. Həmin il tanınmış şiə ruhani Nimr ən-Nimrin Səudiyyə Ərəbistanında edamı İranda geniş etirazlara səbəb oldu və Səudiyyənin Tehrandakı səfirliyinə hücum edildi. Bu hadisədən sonra diplomatik əlaqələr tamamilə dayandırıldı və təxminən yeddi il davam edən diplomatik təcrid dövrü başladı. Bu müddətdə tərəflər bir-birinə mesajlarını əsasən regiondakı proksi aktorlar vasitəsilə ötürürdülər.

Hazırda da İran ətrafında vəziyyət kifayət qədər gərgindir. ABŞ və İran nümayəndələrinin masa arxasına əyləşməsinə baxmayaraq, proseslərin dinamikası tez-tez dəyişir və region uzunmüddətli qeyri-sabitlik riski ilə üz-üzə qalır. Belə bir fonda Ər-Riyad İranın bölgədə təsirinin güclənməsində maraqlı deyil və bu təsirin məhdudlaşdırılmasına yönəlmiş siyasəti bəzən gizli, bəzən isə dolayı yollarla dəstəkləyir.

Digər tərəfdən, Səudiyyə rəhbərliyi yaxşı anlayır ki, regionda hərbi və siyasi gərginliyin artması Hörmüz boğazında gəmi daşımalarına, xüsusilə də neft tankerlərinə ciddi təsir göstərə bilər. Bu isə Səudiyyə iqtisadiyyatının əsas sütunu olan neft ixracını zəiflədə və Krallığın büdcəsinə ağır zərbə vura bilər.

Gərginliyin artması həmçinin Donald Trampın Səudiyyə Ərəbistanına planlaşdırılan səfərinin təxirə salınması ehtimalını artırır. 2016-cı il seçkilərindən sonra Trampın ilk xarici səfəri məhz Ər-Riyada olmuş və bu səfər şahzadə Məhəmməd bin Salmanın siyasi nüfuzunun möhkəmlənməsi baxımından əhəmiyyətli rol oynamışdı. Gözlənilən növbəti səfər isə onun gələcək kral kimi reytinqini artıracaq və Kral ailəsi daxilində mövcud olan spekulyasiyaların qarşısını almağa xidmət edəcək.

Bu səbəbdən də, şahzadə Məhəmməd bin Salman qardaşı Xalid bin Salmanı Tehrana göndərməklə həm ABŞ-İran münasibətlərində irəliləyiş əldə etmək niyyətində olduqlarını nümayiş etdirir, həm də Tramp administrasiyasına bu prosesdə körpü rolu oynaya biləcəklərinə işarə edir. Əgər Tehran Riyadın vasitəçiliyi ilə Vaşinqtonla danışıqlarda irəliləyərsə, bu həm də Səudiyyəyə İslam dünyasında liderlik iddiasını möhkəmləndirmək fürsəti verəcək. Ər-Riyad bu halda geniş PR kampaniyasına start verərək, “müsəlman qardaşlarımızı fəlakətdən qoruduq” mesajı ilə İslam dünyasının vahid mərkəzi kimi çıxış etməyə çalışacaq.

Lakin bu strategiya uğurla nəticələnməzsə və regionda genişmiqyaslı münaqişə qaçılmaz olarsa, o zaman Səudiyyə rəhbərliyi plan B-yə keçərək, İran tərəfinə Hörmüz boğazında neft tankerləri üçün təhlükəsizlik zəmanəti məsələsini gündəmə gətirəcək. Ər-Riyad yaxşı xatırlayır ki, İraq-İran müharibəsi zamanı İran, İraqın tanker hücumlarına cavab olaraq, BƏƏ, Küveyt və Səudiyyəyə məxsus gəmiləri hədəfə almışdı.Hörmüz boğazı hal-hazırda Səudiyyə iqtisadiyyatı üçün əsas nəfəs borusunu təşkil edir. Belə ki, dünya üzrə dəniz yolu ilə daşınan xam neftin təxminən 20%-i Hörmüz boğazından keçir. Gündəlik təxminən 18 milyon barel neft bu dar boğazdan daşınır. Səudiyyənin neft ixracının təxminən 88%-i dəniz marşrutları ilə baş tutur. Bu səbəbdən, Hörmüz boğazında sabitlik Səudiyyə üçün həyatı əhəmiyyət daşıyır.

İran bu dəfə təhlükəsizlik təminatını verə bilər. Lakin qarşılığında Səudiyyə, Yəmən və BƏƏ ərazilərinin və hava məkanının ABŞ hərbi qüvvələri tərəfindən istifadə edilməyəcəyinə dair təminat tələb edəcək. Prinsip etibarilə, Ər-Riyadın bu təminatı Tehrana verməsi mümkündür xüsusilə də neftin axınının və iqtisadi sabitliyin təmin olunması müqabilində.

Çün ki, ABŞ və bu prosesə cəlb olunacaq müttəfiqlər açıq hərbi münaqişə baş verdiyi təqdirdə uzunmüddətli qarşıdurmadan çox, dəqiq və hədəfli zərbələrlə İranın nüvə obyektlərini sıradan çıxarmağa yönəlmiş lokal əməliyyatlarla maraqlıdırlar. Məhz buna görə də, Ər-Riyad və Tehran potensial münaqişə halında bir-birinə qarşı müəyyən zəmanətləri nisbətən asanlıqla təqdim edə bilərlər.

Aqil Məmmədov,
Politoloq

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:188
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 18 Aprel 2025 22:43 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see290

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see272

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see268

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see236

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see223

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see220

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see220

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see220

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see218

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see217

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see207

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see207

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see200

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see194

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see185

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see184

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see181

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see178

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see174

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri