Bir vaxtlar ailə faciəsi kimi qəbul edilən boşanmalar niyə adiləşdi? BİLİNMƏYƏN TƏRƏFLƏR KONKRET

“Bu gün Azərbaycanda boşanmalar cəmiyyətin sosial anemiya halına keçib. Yəni bu hal xronikləşib. Ümumiyyətlə, mətbuat nə qədər boşanmalardan bəhs etsə, rəqəmlər daha da artacaq. Ona görə də, yaxşı olar ki, boşanma mövzusu mətbuatda bir qədər məhdudlaşdırılsın.”

Bu fikiləri KONKRET.az-a açıqlamasında sosioloq Üzeyir Şəfiyev bildirib.

“Boşanmaların səbəbinə gəlincə, əsasən insanların düşüncə transformasiya yaşaması ilə bağlıdır. Azərbaycan mərkəzi cəmiyyət olduğuna görə, burada ailə institutuna da cəmiyyət nəzarət edirdi. İnsanlar qlobal dünya açıldıqdan sonra başqa ölkələrdə olan həyat tərzini gördülər. Seriallardakı həyat tərzlərini təqlid etməyə başladılar. Bir vaxtlar boşanmalar ailə faciəsi kimi qarşılanırdı. İndi isə boşanmalara tolerant yanaşırlar.

Boz boşanma- yəni, 50 yaşdan sonra boşanmaların sayı artıb. Keçən il 5 minə yaxın olub. Yeni tendensiyadır. Azərbaycan üçün heç vaxt xarakterik olmayıb. Uşaqlı ailələrdə də boşanmaların sayı artıb. Boşananların 50-60 faizi uşaqlı ailələrdə baş verib. Halbuki, əvvvəllər uşaqlı ailələrdə boşanma çox az idi. Uşaq ailəni bağlayan halqa idi. Bu da onu göstərir ki, düşüncəmizdə tranformasiya yaşanıb. Bugün ki, Azərbaycan adamı daha eqoist, bəncil , yəni zövqə düşkün bir həyat tərzinə meyilləniblər. Çox əfsuslar olsun ki, hələ də boşanma dinamikası artan istiqamət üzrə gedəcək.”

Sosioloq qeyd edir ki, boşanmalara səbəb kimi başqa arqumentlər də var.

“Əvvəl qadınlar daha çox evdar idi. Bu da şübhəsiz ki, qadınları kişilərdən iqtisadi asılılığa salırdı. Bilirdilər ki, boşandıqları təqdirdə çətin həyat şəraiti onları gözləyəcək. Amma qadınlar iqtisadi cəhətdən ayaq da durduqdan sonra köhnə qayda ilə yaşamaq istəmədilər. İqtisadi məşğul əlahiyə çevrildikcə daha müstəqil eqoist həyat sürdürməyə başladılar. Kişilər də köhnə qayda ilə idarə etməyi bacarmırlar. Bu fonda da boşanmalar artır.

Xəyanət əsasında boşanmalar son zamanlar daha da çoxalıb. Sosial şəbəkə platformaları xəyanətləri daha çox üzə çıxarır. Əvvəllər ağsaqqallar boşanmalara müdaxilə edirdi. Əvvəl mürəkkəb ailələr çox idi. Yeni qurmuş ailə, ana, ata ilə yaşayırdı. Ailə böhranlarını valideynlər tənzimləyirdi. Artıq indi valideynlərlə yaşamırlar. İndi isə ötəri konflikt belə boşanmalara gətirib çıxarır. Biz boşanmalara baxdıqda görürük ki, bu, sadə şeylərə görə baş verir. Yəni vaxtında psixoloq və sosioloq müdaxiləsi olsa, bu boşanmaların çox hissəsinin qarşısını almaq mümkün olar. Boşanmış ailədə doğulmuş uşaqlar, sanki potensial ayrılmağa hazır olur. Ailə sağlamdırsa, cəmiyyət də sağlam olur. Biz bilməliyik ki, natamam ailədə böyüyən uşaq travmalı böyüyür.”

Onun sözlərinə görə, hər birimiz çalışmalıyıq ki, ailə dayanıqlığı olsun.

“Boşanmalar artıqca dövlət üçün də maliyyə yükü çoxalır. Dövlət də maraqlıdır ki, ailə sabit, dayanıqlı olsun. Orta məktəblərdə ailə dəyərləri aşılanmalıdır. Çox təəssüflər olsun ki, bəzən KİV-lərdə , televiziyalarda boşanmış insanlar, məhşur imzalar boşanmanı təbliğ edirlər. Sosial şəbəkələrdə boşanma partiyaları keçirilir. Beləliklə bu hallar boşanmaya səbəb ola bilir.

Aynurə İsmayıl

KONKRET.az