BMT İnkişaf Proqramı ərəb regionunda iqtisadi risklər barədə

Bakı, 31 mart, AZƏRTAC

Yaxın Şərqdə münaqişənin davam edən eskalasiyası ərəb ölkələrində sosial-iqtisadi inkişafın əhəmiyyətli dərəcədə geriləməsinə səbəb ola bilər.

AZƏRTAC BMT-nin saytına istinadla xəbər verir ki, bu barədə BMT İnkişaf Proqramının Əmmanda təqdim olunan məruzəsində bildirilir.

İlkin qiymətləndirmələrə görə, region ümumi daxili məhsulun 3,7–6 faizini itirmək riski ilə üz-üzədir ki, bu da 120–194 milyard dollara bərabərdir. Qeyd olunan itkilər ərəb ölkələrinin 2025-ci ildə əldə etdiyi ümumi iqtisadi artımını üstələyir.

Məruzəyə əsasən, regionda işsizlik səviyyəsi 4 faiz bəndi arta bilər ki, bu da təxminən 3,6 milyon iş yerinin itirilməsi ilə nəticələnəcək. Eyni zamanda, 4 milyona qədər insanın yoxsulluq həddindən aşağı düşməsi riski var.

Tədqiqatın müəllifləri vurğulayırlar ki, hətta qısamüddətli münaqişələr belə uzunmüddətli və genişmiqyaslı sosial-iqtisadi baxımdan mənfi nəticələrə səbəb ola bilər.

Ən böyük makroiqtisadi itkilərin Körfəz ölkələri Əməkdaşlıq Şurasına üzv ölkələrdə qeydə alınacağı proqnozlaşdırılır. Bu subregionda iqtisadiyyatların ticarət və enerji bazarlarından yüksək asılılığı səbəbindən ÜDM-in 5,2–8,7 faiz azalacağı gözlənilir.

Yoxsulluq səviyyəsində ən böyük artım (5 faizə qədər) Şərqi Aralıq dənizi ölkələrində gözlənilir. Bu bölgədə əlavə olaraq 2,85–3,3 milyon insanın dolanışıq vasitələrini itirməsi mümkündür ki, bu da region üzrə yoxsulluğun ümumi artımının 75 faizindən çoxunu təşkil edir.

Ən az inkişaf etmiş ərəb ölkələrində də münaqişənin təsirləri əhəmiyyətli dərəcədə olacaq, çünki onların iqtisadi dayanıqlığı zəifdir. Şimali Afrikada isə mənfi təsirin nisbətən mülayim olacağı gözlənilir.

BMT İnkişaf Proqramının ərəb dövlətləri üzrə regional bürosunun direktoru Abdallah Al-Dardari regionda inkişaf strategiyalarına yenidən baxılmasının zəruriliyini qeyd edib. Onun sözlərinə görə, iqtisadiyyatın diversifikasiyası, logistikanın inkişafı və tərəfdaşlıqların genişləndirilməsi ölkələrin xarici şoklara qarşı həssaslığını azalda bilər.

Bundan başqa, BMT İnkişaf Proqramı proqnozlaşdırır ki, ərəb regionunda insan inkişafı indeksi 0,2–0,4 faiz azalacaq və bu, yarım il və ya bir il geriləməyə uyğun gəlir. Körfəz ölkələrində isə bu göstərici daha ciddi şəkildə, yəni, iki ilə qədər inkişaf geriləməsi ilə pisləşə bilər.