BMT nin baş eksperti COP31 də əsas diqqəti su böhranına yönəltməyə çağırıb

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Su, Ətraf Mühit və Sağlamlıq Universitetinin (UNU-INWEH) direktoru və Stokholm Su Mükafatı laureatı Kaveh Madani iqlim və su böhranlarının həllində regional və qlobal sülhün əhəmiyyətini vurğulayıb, Türkiyədə keçiriləcək COP31 iqlim konfransında əsas diqqəti su böhranına yönəltməyə çağırıb.
Demokrat.az xəbər verir ki, BMT-nin baş ekologiya eksperti Türkiyənin Anadolu agentliyinə müsahibəsində su böhranı kontekstində iqlim ədaləti ilə bağlı fikirlərini bölüşüb.
Madani suya baxışının qıtlığın davamlı bir problem olduğu bir bölgədə böyüməsi ilə formalaşdığını deyib: “İranda və ya Yaxın Şərqdə böyüyən bir insan su qıtlığının əsas problem olduğunu çox yaxşı bilir. Suya hörmət edən bir mədəniyyətdən və bu nemətin çox dəyərli olduğu bir bölgədən gəlməyim məni buna vadar etdi”.
Su və iqlim böhranları arasındakı əlaqəni vurğulayan ekspert, həmçinin suyun iqlim ədalətinə nail olmaqda əsas rol oynadığını bildirib: “Nəticə etibarilə, dünyanın müəyyən icmalarının bu xərcləri digərlərindən daha çox ödəməli olduğunu görürük. Onlar daha çox təsirlənir və nəticələrin öhdəsindən gəlmək qabiliyyətinə malik deyillər”.
O, həmçinin qeyd edib ki, inkişaf etmiş ölkələr iqlim böhranının yaratdığı çətinliklərin öhdəsindən gəlmək qabiliyyətinə malik olsalar da, Yəmən və Suriya kimi bir çox xalqların eyni resurslara malik olmadığı bildirilir.
Ekspertin qənaətinə görə, COP31 regional su böhranını işıqlandırmaq üçün bir fürsət ola bilər. O, bu il 9-20 noyabr tarixlərində Türkiyənin ev sahibliyi və sədrlik edəcəyi BMT-nin iqlim sammiti olan COP31-in regionun su böhranını işıqlandırmaq üçün əsas fürsət yarada biləcəyini deyib. Madani, həmçinin Türkiyənin ev sahibi kimi rolunun vacib olacağını vurğulayıb: “Düşünürəm ki, bu problemin həllində Türkiyənin də rolu var. Suyun strateji dəyərini qiymətləndirən, transsərhəd su idarəçiliyinin çətinliklərini başa düşən və infrastrukturun inkişafının həm faydalarını, həm də mənfi cəhətlərini, eləcə də fermerlərin və artımın üzləşdiyi problemləri tanıyan Yaxın Şərq ölkəsi olan Türkiyə məsələyə həssas yanaşır”.
O, Türkiyənin su ilə bağlı müzakirələrə rəhbərlik etmək və onun iqlim danışıqlarına daha güclü inteqrasiyasına nail olmaq üçün yaxşı mövqedə olduğunu qeyd edib.
Madani su ilə bağlı çətinliyin də elə iqlim böhranı olduğunu vurğulayıb: “Biz suyun iqlim dəyişikliyi danışıqlarında əhəmiyyətini necə görməzdən gəldiyimiz barədə yetərincə danışmırıq. Biz enerji sektoruna çox diqqət yetirmişik, lakin su sektoruna bundan az əhəmiyyət vermişik”, --deyə o bildirib. O, həmçinin qeyd edib ki, iqlim böhranının həlli üçün regional və qlobal siyasi sabitlik vacibdir.
Ekspert əlavə edib: “Əgər sabitlik, daha yaxşı iqlim, təkmilləşdirilmiş su idarəçiliyi və daha parlaq gələcək istəyirsinizsə, sülh vacibdir. Bizə sülh lazımdır, çünki yalnız dinc dövrlərdə əməkdaşlıq edə bilərik. Müharibə bu əməkdaşlığa mane olur. İnsanlar yaşamaq və sağ qalmaq uğrunda mübarizə aparanda, heç kim ətraf mühitlə maraqlanmır”.
Madani COP31-in suyun birləşdirici gücünü nümayiş etdirə biləcəyini vurğulayaraq deyib: “Su dünyanın yüksək dərəcədə parçalanmış bir dövrdə bir araya gəlməsi üçün strateji bir fürsətdir. Su, həm ölkələr daxilində, həm də ölkələr arasında insanları birləşdirə biləcək azsaylı məsələlərdən biridir”.