BMT nin Baş katibi: Qazıntı yanacaqlarından təmiz enerjiyə keçid ədalətli olmalıdır

Bakı, 21 noyabr, AZƏRTAC

Braziliyanın Belem şəhərində COP30 iqlim müzakirələrinin sona çatdığı bir vaxtda BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş və Braziliya Prezidenti Luis İnasio Lula da Silva ayrı-ayrılıqda çıxış edərək vahid bir mesajı çatdırıblar: dünya bizi izləyir və ortaq məxrəcə gəlməyimizi gözləyir.

Hər iki lider qazıntı yanacaqları, iqlim maliyyəsi və digər əsas məsələlərdə çıxılmaz vəziyyətin yarandığı barədə məlumatların yayıldığı bir məqamda danışıqlar aparanları karbohidrogen ehtiyatlarından istifadənin tədricən dayandırılması, habelə uyğunlaşma maliyyəsinin artırılması üçün qətiyyətli hərəkət etməyə çağırıb və COP30-un son saatlarında ədalət və ambisiyanın əsas amil olmasında israr edib.

AZƏRTAC BMT-nin məlumatına istinadla xəbər verir ki, cümə axşamı jurnalistlərə müsahibə verən A.Quterreş ölkələri elmi tədqiqatlara etimad göstərməyə, insan amilini mənfəətdən üstün tutmağa, habelə uyğunlaşma maliyyəsinin üçqat artırılmasına və emissiyaların əhəmiyyətli dərəcədə azaldılmasına çağırıb. O vurğulayıb ki, nazirlər və danışıqlar aparanlar liderlik, cəsarət və vicdan nümayiş etdirməli, 1.5°C-nin yeganə müzakirəsiz qırmızı xətt olaraq qaldığını nəzərə almalıdırlar.

Baş katib xəbərdarlıq edib ki, yekun razılaşmada iqlim dəyişikliyinə uyğunlaşma resursları ilə bağlı narahatlıqlar artan emissiyaların qarşısını almaq ehtiyacı ilə balanslaşdırmalıdır. O, adaptasiyanın milyonlarla insan üçün ac qalmamaq, əcdadlarının torpağının tək etməmək üçün mühüm amil olduğunu bildirib.

BMT-nin Baş katibi COP28-də razılaşdırıldığı kimi, tərəfdaşları ədalətli, nizamlı və bərabər keçidə çağırıb. O bildirib: “Eyni zamanda, qazıntı yanacaqlarından bərpaolunan enerjiyə ədalətli keçid olmazsa, heç bir həll yolu ola bilməz. Qazıntı yanacaqlarına üstünlük verən bazar təhriflərinə və təmiz enerjiyə keçidi sabotaj etmək üçün nəzərdə tutulmuş dezinformasiyaya son qoyulmalıdır”.

Baş katibin mətbuat brifinqindən bir neçə saat sonra Belemdəki COP30 məkanındakı pavilyonda yanğın baş verib ki, bu da təxliyələrə səbəb olub və gərgin danışıqları qısa müddətə pozub. Braziliya və BMT-nin təhlükəsizlik qrupları ərazini təmizləməyə kömək edib. Yanğın tez bir zamanda nəzarət altına alınıb və xəsarət alan olmayıb.

Braziliya Prezidenti isə jurnalistlərə bildirib ki, qazıntı yanacaqları istixana tullantılarının əksəriyyətini yaradırsa, biz onlarsız necə yaşamaq barədə düşünməyə başlamalıyıq. “Mən bunu gündəlik beş milyon barel neft hasil edən bir ölkənin lideri kimi çox rahatlıqla deyirəm”, -deyə o vurğulayıb.

Prezident Lula Braziliyanın etanol, biodizeldən istifadə etdiyini vurğulayıb, neft və mədən şirkətlərini bu prosesə töhfə verməyə çağırıb. O, çoxtərəfli bankları Afrika və Latın Amerikasının yoxsul ölkələrinə həddindən artıq faiz dərəcələri tətbiq etməyi dayandırmağa və bu borcların bir hissəsini investisiyalara çevirməyə dəvət edib.

Braziliya Prezidenti COP30-da ictimaiyyətin iştirakını yüksək qiymətləndirib, noyabrın 15-də keçirilən “Xalq yürüşü”nün son dərəcə gözəl və nizamlı olduğunu qeyd edib.