Icma.az
close
up
RU
Böyük müharibə təhlükəsi: İran hansı ölkələri hədəfə alacaq? KONKRET

Böyük müharibə təhlükəsi: İran hansı ölkələri hədəfə alacaq? KONKRET

Konkret.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

İranın ABŞ tərəfindən qonşu ölkələrin ərazisindən ona qarşı hərbi əməliyyatlar həyata keçiriləcəyi təqdirdə həmin dövlətlərə zərbə endirə biləcəyi barədə bəyanatları regionda ciddi narahatlıq doğurur. Tehranın mümkün hərbi qarşıdurma zamanı coğrafi məhdudiyyət tanımayacağına dair mesajları müharibənin yalnız İran və ABŞ arasında deyil, daha geniş ərazilərdə baş verə biləcəyi ehtimalını gündəmə gətirir.

Bu isə qonşu dövlətlərin təhlükəsizliyi ilə yanaşı, regionda yeni hərbi koalisiyaların formalaşması riskini də artırır.

Bəs İranın bu hədələri nə dərəcədə realdır? Tehran qonşu ölkələrə hansı mesajı verir və belə bir addımın beynəlxalq hüquq baxımından nəticələri nə ola bilər?

Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a açıqlama verən politoloq Taleh Əliyev bildirib ki, İran rəsmilərinin son bəyanatları təkcə qonşu ölkələrdə yerləşən ABŞ hərbi bazalarından mümkün hücumlara cavab verilməsi ilə məhdudlaşmır.

Onun sözlərinə görə, İranın dini lideri və hərbi elitasının nümayəndələri mümkün yeni müharibədə daha geniş coğrafiyanın hədəfə çevrilə biləcəyini bildirirlər:

“İranın dini lideri Ayətullah Xamenei və hərbi rəhbərliyin nümayəndələrinin açıqlamaları yalnız qonşu dövlətlərdəki ABŞ hərbi bazalarından İrana qarşı hücumların həyata keçirilməsi ehtimalını əhatə etmir. İran tərəfi mümkün yeni müharibə zamanı heç bir coğrafi məhdudiyyət tanımadan müxtəlif ölkələrin ərazilərindəki obyektləri legitim hərbi hədəf hesab edə biləcəyini bəyan edir. Bunlar bir-birindən fərqli məsələlərdir”.

Politoloq qeyd edib ki, Tehran qonşu dövlətlərin ABŞ və İsraillə münasibətlərini də öz təhlükəsizliyinə təhdid kimi qiymətləndirə bilər:

“Əgər hansısa ölkənin ərazisindən İrana qarşı hərbi əməliyyat həyata keçirilirsə, həmin ərazidəki konkret hərbi obyektlərin hədəfə alınması məsələsi ortaya çıxa bilər. Lakin İranın yanaşması bununla məhdudlaşmır. Tehran bəzi qonşu dövlətlərin ABŞ və İsraillə iqtisadi, siyasi, mədəni və humanitar əlaqələrini də həmin ölkələrin İrana qarşı mövqe tutması kimi qiymətləndirir. Nəticədə bu dövlətlərin strateji obyektlərini də potensial hədəflər sırasına daxil edə bilər”.

Taleh Əliyevin fikrincə, İranın bu yanaşması xüsusilə Körfəz ölkələri üçün ciddi təhlükə yaradır.

Ekspert bildirib ki, Tehran əvvəlki hərbi qarşıdurmalar zamanı da regiondakı ABŞ bazalarının mövcudluğunu əsas gətirərək qonşu dövlətlərin ərazilərinə zərbələr endirdiyini bəyan edib:

“İran  müharibə dövründə və sonrakı mərhələlərdə Bəhreyn, Küveyt, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin ərazilərinə raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə hücumlar həyata keçirib. Həmin hücumlarda ABŞ hərbi bazaları ilə yanaşı, müəyyən hərbi və mülki obyektlər də hədəfə alınıb. Tehran isə bu addımlarını həmin ölkələrdə yerləşən Amerika hərbi bazalarından qaynaqlanan təhlükələrə qarşı müdafiə tədbiri kimi əsaslandırıb”.

Politoloq vurğulayıb ki, İranın mümkün yeni müharibə ilə bağlı açıqlamalarında təhlükəli məqamlardan biri hədəflərin coğrafiyasının daha da genişləndirilməsidir:

“Artıq İran rəsmiləri növbəti müharibə baş verəcəyi təqdirdə coğrafi məhdudiyyət tanımayacaqlarını bildirirlər. Hətta Avropada ABŞ hərbi bazalarının yerləşdiyi ölkələr də potensial hədəflər sırasında göstərilir. Bu isə mümkün qarşıdurmanın Yaxın Şərqlə məhdudlaşmayacağına dair ciddi mesajdır”.

Ekspert hesab edir ki, İrana qarşı hərbi əməliyyatlarda iştirak etməyən dövlətlərin hədəfə alınması Tehranın özü üçün ağır nəticələr doğura bilər.

“Əgər İran ərazisindən ona qarşı heç bir hərbi əməliyyat həyata keçirilməyən dövlətlərə raket və ya dron zərbələri endirərsə, bu, onun beynəlxalq mövqeyini daha da ağırlaşdıracaq. Belə bir addım İranın özünü müdafiə edən dövlət kimi təqdim etdiyi mövqeyi zəiflədə, əksinə, onu digər ölkələrə qarşı təcavüzdə ittihamlarla üz-üzə qoya bilər”.

Taleh Əliyevin sözlərinə görə, belə bir ssenari İran əleyhinə daha geniş beynəlxalq hərbi birliyin yaranmasına da zəmin hazırlaya bilər:

“İranın münaqişədə iştirak etməyən ölkələrə hücum etməsi ona qarşı beynəlxalq koalisiyanın formalaşmasına səbəb ola bilər. Bu isə daha genişmiqyaslı hərbi müdaxilə ehtimalını artırar. Nəticədə Tehran təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə atdığını bildirdiyi addımlarla özünü daha böyük təhlükə qarşısında qoya bilər”.

Politoloqun qənaətinə görə, İranın hərbi hədələri yalnız qonşu dövlətlərə təzyiq vasitəsi deyil, eyni zamanda regional müharibənin beynəlxalq qarşıdurmaya çevrilməsi riskini artıran təhlükəli mesajdır.

Qeyd edək ki, beynəlxalq hüquqa əsasən, başqa bir dövlətin ərazisində xarici hərbi bazanın yerləşməsi həmin ölkəyə qarşı avtomatik olaraq güc tətbiqinə hüquqi əsas yaratmır. Özünümüdafiə hüququnun tətbiqi üçün BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsində nəzərdə tutulan şərtlər, eləcə də zərurət və mütənasiblik prinsipləri nəzərə alınmalıdır. Mülki obyektlərin qəsdən hədəfə alınması isə beynəlxalq humanitar hüquqla qadağandır.

Aynurə İsmayıl

KONKRET.az

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:85
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 20 Noyabr 2026 13:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri