Icma.az
close
up
RU
Böyük Qayıdışın möcüzəsi Ağdam yenidən qurulur

Böyük Qayıdışın möcüzəsi Ağdam yenidən qurulur

525.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

"Ağıllı şəhər” layihəsi əsasında yeni və müasir Ağdam inşa edilir. Qafqazın “Xirosiması” kimi tanınan bu şəhər Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə regionun ən gözəl və inkişaf etmiş şəhərlərindən birinə çevrilir. Yaşayış məhəllələri ilə yanaşı, şəhərin mərkəzində 22,5 hektarlıq tarixi-mədəni ərazi salınacaq. Bu məkanda Pənahəli xanın İmarət kompleksi, Çörək Muzeyi, Dram Teatrı, İşğal və Zəfər muzeyləri kompleksi yer alacaq. Yenidən qurulan şəhərin inkişaf üfüqləri göstərir ki, Ağdamın dünyada bənzəri olmayacaq.

Ağdam urbisidə məruz qalıb

Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində Ağdam bölgənin ənənəvi çoxmədəniyyətli şəhərlərindən biri kimi tarixin səhifələrindən silinmişdi. Təbii sərvətlərlə zəngin olan Ağdam Kiçik Qafqaz dağları ilə Kür-Araz ovalığının təmas zonasında yerləşir. Şahbulaq silsiləsindəki Çobandağın zirvəsində yerləşən qədim tikili Qarabağ xanlığı dövründə yadellilərin hücumları zamanı gözətçi məntəqəsi kimi istifadə olunurdu.

İşğaldan azad edilən Ağdam tamamilə viran edilmiş, həyat əlaməti qalmayan bir şəhər idi. Binaların əksəriyyəti dağıdılmış, şəhər yerlə-yeksan olunmuşdu. Burada həyata keçirilən vəhşiliklər dünya mədəniyyət tarixinə qaranlıq bir dövr kimi düşdü. Ağdam həm urbisidə, həm də ekosidə məruz qalmış, təbiətinə və tarixi abidələrinə misilsiz zərər vurulmuşdu. O, dünyada mövcud olan 10 “ruhlar şəhəri”ndən biri hesab edilirdi.

Vaxtilə burada müxtəlif xalqların nümayəndələri azərbaycanlılarla mehriban şəraitdə yaşayırdılar. Ermənilər isə bu böyük və qədim şəhəri yerlə-yeksan etmişdilər. Şəhər uzun müddət aramsız bombardman altında qaldı; təkcə bir gecədə 200-dən çox mərmi atılırdı. Ağdam Qarabağın açarı olduğuna görə düşmən havadarları ilə birlikdə böyük xəyanətlərə əl atdı, şəhərin özünümüdafiə dəstələrinin komandirləri bir-bir məhv edildi, lakin müdafiəçilər sonadək döyüşdülər.

Ağdam camaatı Birinci və İkinci Qarabağ müharibələrində ağır itkilər verdi. Bir çox ailədə iki nəfər Vətən uğrunda döyüşmüş, şəhidlik zirvəsinə ucalmışdı. Birinci Qarabağ müharibəsində şəhərin iki Şəhidlər xiyabanı salınmışdı; Xocalı qurbanlarının çoxu da burada dəfn olunmuşdu. Ermənilər həmin xiyabanları amansızlıqla dağıtmışdılar.

Ağdam 1980-ci illərin sonlarında bölgədə baş verən hadisələrin episentrinə çevrilmişdi, yurd-yuvasından qovulan on minlərlə azərbaycanlı Ağdama sığınmış, ağdamlılar isə qardaş və bacılarına qucaq açaraq onlara evlərini paylaşmışdılar.

Ağdam – bir güllə atılmadan azad olundu

Otuz ilə yaxın erməni işğalı altında qalan Ağdam azad edildikdən sonra həyat geri qayıtdı. Qısa müddətdə geniş quruculuq və bərpa işləri aparıldı. Düşmənin yaratdığı xarabalıqların yerində indi müasir binalar, yollar, infrastruktur yüksəlir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Ağdamın şəhərsalmasında yeni model tətbiq olunur və şəhərin yaxın illərdə 100 min nəfərlik əhaliyə xidmət etməsi nəzərdə tutulur.

Müzəffər Ali Baş Komandanın sərkərdəlik məharəti və Azərbaycan ordusunun qəhrəmanlığı nəticəsində əldə olunan tarixi qələbə danışıqlarda həlledici rol oynadı və Ağdam bir güllə atılmadan azad edildi. 2020-ci il noyabrın 20-də düşmən şəhəri tərk etdi və ordumuz heç bir itki vermədən Ağdama daxil oldu. Şəhər azad olunandan sonra Prezident İlham Əliyev və Birinci xanım Mehriban Əliyeva Ağdamda oldular. Dövlət başçısı şəhərdə üçrəngli bayrağımızı ucaltdı və bu bayraq bu gün də qürurla dalğalanır.

Modern şəhərin cizgiləri

Bu gün Ağdam yenidən doğulur. Qarabağ iqtisadi rayonunun mühüm mərkəzlərindən biri olan şəhər müasir şəhərsalma prinsipləri ilə yenidən qurulur. Bir neçə kəndin birləşdirilməsi və əhali artımı nəzərə alınaraq şəhər 100 min nəfərlik layihələndirilib. Köhnə Ağdamın 700–800 hektarlıq ərazisi yeni Baş plana əsasən iki dəfə genişləndirilir.

Ağdam bərpa olunan tarixi abidələri, müasir infrastrukturu və sənaye potensialı ilə Azərbaycanın ən böyük sənaye, mədəniyyət və turizm mərkəzlərindən birinə çevriləcək. Dram Teatrının qalıqları açıq səma altında muzey kimi qorunacaq, Nizami Gəncəvinin “Xosrov və Şirin” poemasındakı Fərhadın heykəli isə gələcəkdə öz yerinə qaytarılacaq.

Şəhərin mərkəzində Zəfər Muzeyi və açıq hava altında İşğal Muzeyi yaradılacaq. Bu muzeylər Ağdamın acı taleyinin canlı şahidi kimi gələcək nəsillərə tarixi unutdurmayacaq.

“Böyük Qayıdış” proqramına əsasən 2026-cı ilin sonunadək Ağdam şəhərinə və ətraf kəndlərə 42 min nəfərin köçürülməsi planlaşdırılır. Hazırda şəhər böyük bir tikinti meydançasına çevrilib. Binaların inşasında Şahbulaq daş karxanasının ağ mişar daşlarından istifadə olunur.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Ağdam həm yaşıl, həm ağıllı, həm də dünyada analoqu olmayan modern şəhərə çevrilir. Sərəncama əsasən hər il 20 noyabr Ağdam Şəhər Günü kimi qeyd olunur.

Yeni Ağdamın üfüqləri artıq uzaqdan görünür. İnsanlara yeni həyat eşqi, ümid və inam verən bu şəhərdə tarix və müasirlik qovuşur. Artıq Ağdamın üç kəndinə sakinlərin qayıdışı uğurla davam edir və onlar qürurla deyirlər: “Bu kənd bizim kəndimizdir!”

Salman Alıoğlu

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:304
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 20 Noyabr 2025 14:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see307

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see297

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see281

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see279

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see273

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see271

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see253

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see224

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see219

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see216

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see213

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see207

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see203

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see197

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see194

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see191

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see188

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see180

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri