Icma.az
close
up
RU
Böyük Qayıdışın möcüzəsi Ağdam yenidən qurulur

Böyük Qayıdışın möcüzəsi Ağdam yenidən qurulur

525.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

"Ağıllı şəhər” layihəsi əsasında yeni və müasir Ağdam inşa edilir. Qafqazın “Xirosiması” kimi tanınan bu şəhər Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə regionun ən gözəl və inkişaf etmiş şəhərlərindən birinə çevrilir. Yaşayış məhəllələri ilə yanaşı, şəhərin mərkəzində 22,5 hektarlıq tarixi-mədəni ərazi salınacaq. Bu məkanda Pənahəli xanın İmarət kompleksi, Çörək Muzeyi, Dram Teatrı, İşğal və Zəfər muzeyləri kompleksi yer alacaq. Yenidən qurulan şəhərin inkişaf üfüqləri göstərir ki, Ağdamın dünyada bənzəri olmayacaq.

Ağdam urbisidə məruz qalıb

Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində Ağdam bölgənin ənənəvi çoxmədəniyyətli şəhərlərindən biri kimi tarixin səhifələrindən silinmişdi. Təbii sərvətlərlə zəngin olan Ağdam Kiçik Qafqaz dağları ilə Kür-Araz ovalığının təmas zonasında yerləşir. Şahbulaq silsiləsindəki Çobandağın zirvəsində yerləşən qədim tikili Qarabağ xanlığı dövründə yadellilərin hücumları zamanı gözətçi məntəqəsi kimi istifadə olunurdu.

İşğaldan azad edilən Ağdam tamamilə viran edilmiş, həyat əlaməti qalmayan bir şəhər idi. Binaların əksəriyyəti dağıdılmış, şəhər yerlə-yeksan olunmuşdu. Burada həyata keçirilən vəhşiliklər dünya mədəniyyət tarixinə qaranlıq bir dövr kimi düşdü. Ağdam həm urbisidə, həm də ekosidə məruz qalmış, təbiətinə və tarixi abidələrinə misilsiz zərər vurulmuşdu. O, dünyada mövcud olan 10 “ruhlar şəhəri”ndən biri hesab edilirdi.

Vaxtilə burada müxtəlif xalqların nümayəndələri azərbaycanlılarla mehriban şəraitdə yaşayırdılar. Ermənilər isə bu böyük və qədim şəhəri yerlə-yeksan etmişdilər. Şəhər uzun müddət aramsız bombardman altında qaldı; təkcə bir gecədə 200-dən çox mərmi atılırdı. Ağdam Qarabağın açarı olduğuna görə düşmən havadarları ilə birlikdə böyük xəyanətlərə əl atdı, şəhərin özünümüdafiə dəstələrinin komandirləri bir-bir məhv edildi, lakin müdafiəçilər sonadək döyüşdülər.

Ağdam camaatı Birinci və İkinci Qarabağ müharibələrində ağır itkilər verdi. Bir çox ailədə iki nəfər Vətən uğrunda döyüşmüş, şəhidlik zirvəsinə ucalmışdı. Birinci Qarabağ müharibəsində şəhərin iki Şəhidlər xiyabanı salınmışdı; Xocalı qurbanlarının çoxu da burada dəfn olunmuşdu. Ermənilər həmin xiyabanları amansızlıqla dağıtmışdılar.

Ağdam 1980-ci illərin sonlarında bölgədə baş verən hadisələrin episentrinə çevrilmişdi, yurd-yuvasından qovulan on minlərlə azərbaycanlı Ağdama sığınmış, ağdamlılar isə qardaş və bacılarına qucaq açaraq onlara evlərini paylaşmışdılar.

Ağdam – bir güllə atılmadan azad olundu

Otuz ilə yaxın erməni işğalı altında qalan Ağdam azad edildikdən sonra həyat geri qayıtdı. Qısa müddətdə geniş quruculuq və bərpa işləri aparıldı. Düşmənin yaratdığı xarabalıqların yerində indi müasir binalar, yollar, infrastruktur yüksəlir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Ağdamın şəhərsalmasında yeni model tətbiq olunur və şəhərin yaxın illərdə 100 min nəfərlik əhaliyə xidmət etməsi nəzərdə tutulur.

Müzəffər Ali Baş Komandanın sərkərdəlik məharəti və Azərbaycan ordusunun qəhrəmanlığı nəticəsində əldə olunan tarixi qələbə danışıqlarda həlledici rol oynadı və Ağdam bir güllə atılmadan azad edildi. 2020-ci il noyabrın 20-də düşmən şəhəri tərk etdi və ordumuz heç bir itki vermədən Ağdama daxil oldu. Şəhər azad olunandan sonra Prezident İlham Əliyev və Birinci xanım Mehriban Əliyeva Ağdamda oldular. Dövlət başçısı şəhərdə üçrəngli bayrağımızı ucaltdı və bu bayraq bu gün də qürurla dalğalanır.

Modern şəhərin cizgiləri

Bu gün Ağdam yenidən doğulur. Qarabağ iqtisadi rayonunun mühüm mərkəzlərindən biri olan şəhər müasir şəhərsalma prinsipləri ilə yenidən qurulur. Bir neçə kəndin birləşdirilməsi və əhali artımı nəzərə alınaraq şəhər 100 min nəfərlik layihələndirilib. Köhnə Ağdamın 700–800 hektarlıq ərazisi yeni Baş plana əsasən iki dəfə genişləndirilir.

Ağdam bərpa olunan tarixi abidələri, müasir infrastrukturu və sənaye potensialı ilə Azərbaycanın ən böyük sənaye, mədəniyyət və turizm mərkəzlərindən birinə çevriləcək. Dram Teatrının qalıqları açıq səma altında muzey kimi qorunacaq, Nizami Gəncəvinin “Xosrov və Şirin” poemasındakı Fərhadın heykəli isə gələcəkdə öz yerinə qaytarılacaq.

Şəhərin mərkəzində Zəfər Muzeyi və açıq hava altında İşğal Muzeyi yaradılacaq. Bu muzeylər Ağdamın acı taleyinin canlı şahidi kimi gələcək nəsillərə tarixi unutdurmayacaq.

“Böyük Qayıdış” proqramına əsasən 2026-cı ilin sonunadək Ağdam şəhərinə və ətraf kəndlərə 42 min nəfərin köçürülməsi planlaşdırılır. Hazırda şəhər böyük bir tikinti meydançasına çevrilib. Binaların inşasında Şahbulaq daş karxanasının ağ mişar daşlarından istifadə olunur.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Ağdam həm yaşıl, həm ağıllı, həm də dünyada analoqu olmayan modern şəhərə çevrilir. Sərəncama əsasən hər il 20 noyabr Ağdam Şəhər Günü kimi qeyd olunur.

Yeni Ağdamın üfüqləri artıq uzaqdan görünür. İnsanlara yeni həyat eşqi, ümid və inam verən bu şəhərdə tarix və müasirlik qovuşur. Artıq Ağdamın üç kəndinə sakinlərin qayıdışı uğurla davam edir və onlar qürurla deyirlər: “Bu kənd bizim kəndimizdir!”

Salman Alıoğlu

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:328
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 20 Noyabr 2025 14:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see375

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see349

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see337

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see295

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see281

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see263

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see250

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see248

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see246

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see243

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see232

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see231

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see228

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see221

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see217

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see216

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see198

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see197

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see196

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see191
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri