Icma.az
close
up
RU
Böyük Qayıdışın möcüzəsi Ağdam yenidən qurulur

Böyük Qayıdışın möcüzəsi Ağdam yenidən qurulur

525.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

"Ağıllı şəhər” layihəsi əsasında yeni və müasir Ağdam inşa edilir. Qafqazın “Xirosiması” kimi tanınan bu şəhər Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə regionun ən gözəl və inkişaf etmiş şəhərlərindən birinə çevrilir. Yaşayış məhəllələri ilə yanaşı, şəhərin mərkəzində 22,5 hektarlıq tarixi-mədəni ərazi salınacaq. Bu məkanda Pənahəli xanın İmarət kompleksi, Çörək Muzeyi, Dram Teatrı, İşğal və Zəfər muzeyləri kompleksi yer alacaq. Yenidən qurulan şəhərin inkişaf üfüqləri göstərir ki, Ağdamın dünyada bənzəri olmayacaq.

Ağdam urbisidə məruz qalıb

Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində Ağdam bölgənin ənənəvi çoxmədəniyyətli şəhərlərindən biri kimi tarixin səhifələrindən silinmişdi. Təbii sərvətlərlə zəngin olan Ağdam Kiçik Qafqaz dağları ilə Kür-Araz ovalığının təmas zonasında yerləşir. Şahbulaq silsiləsindəki Çobandağın zirvəsində yerləşən qədim tikili Qarabağ xanlığı dövründə yadellilərin hücumları zamanı gözətçi məntəqəsi kimi istifadə olunurdu.

İşğaldan azad edilən Ağdam tamamilə viran edilmiş, həyat əlaməti qalmayan bir şəhər idi. Binaların əksəriyyəti dağıdılmış, şəhər yerlə-yeksan olunmuşdu. Burada həyata keçirilən vəhşiliklər dünya mədəniyyət tarixinə qaranlıq bir dövr kimi düşdü. Ağdam həm urbisidə, həm də ekosidə məruz qalmış, təbiətinə və tarixi abidələrinə misilsiz zərər vurulmuşdu. O, dünyada mövcud olan 10 “ruhlar şəhəri”ndən biri hesab edilirdi.

Vaxtilə burada müxtəlif xalqların nümayəndələri azərbaycanlılarla mehriban şəraitdə yaşayırdılar. Ermənilər isə bu böyük və qədim şəhəri yerlə-yeksan etmişdilər. Şəhər uzun müddət aramsız bombardman altında qaldı; təkcə bir gecədə 200-dən çox mərmi atılırdı. Ağdam Qarabağın açarı olduğuna görə düşmən havadarları ilə birlikdə böyük xəyanətlərə əl atdı, şəhərin özünümüdafiə dəstələrinin komandirləri bir-bir məhv edildi, lakin müdafiəçilər sonadək döyüşdülər.

Ağdam camaatı Birinci və İkinci Qarabağ müharibələrində ağır itkilər verdi. Bir çox ailədə iki nəfər Vətən uğrunda döyüşmüş, şəhidlik zirvəsinə ucalmışdı. Birinci Qarabağ müharibəsində şəhərin iki Şəhidlər xiyabanı salınmışdı; Xocalı qurbanlarının çoxu da burada dəfn olunmuşdu. Ermənilər həmin xiyabanları amansızlıqla dağıtmışdılar.

Ağdam 1980-ci illərin sonlarında bölgədə baş verən hadisələrin episentrinə çevrilmişdi, yurd-yuvasından qovulan on minlərlə azərbaycanlı Ağdama sığınmış, ağdamlılar isə qardaş və bacılarına qucaq açaraq onlara evlərini paylaşmışdılar.

Ağdam – bir güllə atılmadan azad olundu

Otuz ilə yaxın erməni işğalı altında qalan Ağdam azad edildikdən sonra həyat geri qayıtdı. Qısa müddətdə geniş quruculuq və bərpa işləri aparıldı. Düşmənin yaratdığı xarabalıqların yerində indi müasir binalar, yollar, infrastruktur yüksəlir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Ağdamın şəhərsalmasında yeni model tətbiq olunur və şəhərin yaxın illərdə 100 min nəfərlik əhaliyə xidmət etməsi nəzərdə tutulur.

Müzəffər Ali Baş Komandanın sərkərdəlik məharəti və Azərbaycan ordusunun qəhrəmanlığı nəticəsində əldə olunan tarixi qələbə danışıqlarda həlledici rol oynadı və Ağdam bir güllə atılmadan azad edildi. 2020-ci il noyabrın 20-də düşmən şəhəri tərk etdi və ordumuz heç bir itki vermədən Ağdama daxil oldu. Şəhər azad olunandan sonra Prezident İlham Əliyev və Birinci xanım Mehriban Əliyeva Ağdamda oldular. Dövlət başçısı şəhərdə üçrəngli bayrağımızı ucaltdı və bu bayraq bu gün də qürurla dalğalanır.

Modern şəhərin cizgiləri

Bu gün Ağdam yenidən doğulur. Qarabağ iqtisadi rayonunun mühüm mərkəzlərindən biri olan şəhər müasir şəhərsalma prinsipləri ilə yenidən qurulur. Bir neçə kəndin birləşdirilməsi və əhali artımı nəzərə alınaraq şəhər 100 min nəfərlik layihələndirilib. Köhnə Ağdamın 700–800 hektarlıq ərazisi yeni Baş plana əsasən iki dəfə genişləndirilir.

Ağdam bərpa olunan tarixi abidələri, müasir infrastrukturu və sənaye potensialı ilə Azərbaycanın ən böyük sənaye, mədəniyyət və turizm mərkəzlərindən birinə çevriləcək. Dram Teatrının qalıqları açıq səma altında muzey kimi qorunacaq, Nizami Gəncəvinin “Xosrov və Şirin” poemasındakı Fərhadın heykəli isə gələcəkdə öz yerinə qaytarılacaq.

Şəhərin mərkəzində Zəfər Muzeyi və açıq hava altında İşğal Muzeyi yaradılacaq. Bu muzeylər Ağdamın acı taleyinin canlı şahidi kimi gələcək nəsillərə tarixi unutdurmayacaq.

“Böyük Qayıdış” proqramına əsasən 2026-cı ilin sonunadək Ağdam şəhərinə və ətraf kəndlərə 42 min nəfərin köçürülməsi planlaşdırılır. Hazırda şəhər böyük bir tikinti meydançasına çevrilib. Binaların inşasında Şahbulaq daş karxanasının ağ mişar daşlarından istifadə olunur.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Ağdam həm yaşıl, həm ağıllı, həm də dünyada analoqu olmayan modern şəhərə çevrilir. Sərəncama əsasən hər il 20 noyabr Ağdam Şəhər Günü kimi qeyd olunur.

Yeni Ağdamın üfüqləri artıq uzaqdan görünür. İnsanlara yeni həyat eşqi, ümid və inam verən bu şəhərdə tarix və müasirlik qovuşur. Artıq Ağdamın üç kəndinə sakinlərin qayıdışı uğurla davam edir və onlar qürurla deyirlər: “Bu kənd bizim kəndimizdir!”

Salman Alıoğlu

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:354
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 20 Noyabr 2025 14:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see349

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see289

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see287

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see286

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see278

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see271

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see264

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see262

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see259

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see248

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see244

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see242

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see242

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see240

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see230

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see229

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see218

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see215
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri