BRİKS dolları əvəzləmək istəyir: Hansı problemlər ola bilər?

ABŞ-nin yeni seçilmiş prezidenti Donald Tramp BRİKS ölkələrindən yeni valyuta yaratmamaq və ya ABŞ dollarını əvəz edəcək başqa valyutanı dəstəkləməmək öhdəliyi götürmələrini tələb edib. 

Əks halda Tramp bu ölkələri 100 % rüsum tətbiq edəcəyi ilə hədələyib.

“Biz bu ölkələrdən öhdəlik tələb edirik ki, onlar nə yeni BRİKS valyutası yaradayacaqlar, nə də güclü ABŞ dollarını əvəz edəcək hər hansı digər valyutanı dəstəkləyəcəklər. Əks halda onlar 100 % rüsumla üzləşəcəklər və bu ölkədəki satışlarla vidalaşmalı olacaqlar. Onlar gedib başqa əmzik tapa bilərlər.

Beynəlxalq ticarətdə BRİKS-in ABŞ dollarını əvəz etməsi şansı yoxdur və buna cəhd edən istənilən ölkə Amerika ilə vidalaşmalıdır”, - ABŞ-nin yeni seçilmiş Prezidenti “Truth Social” sosial şəbəkəsində yazıb.

Maraqlıdır, BRİKS qrupuna üzv ölkələr dollara qarşı vahid valyuta yaratmaq imkanlarına sahibdirlər? Yaxın gələcəkdə BRİKC ölkələri bu kimi addımlar atacağı təqdirdə ABŞ tərəfindən hansı tədbirlər görüləcək? 

Məsələ ilə bağlı iqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov “Cebheinfo.az”-a şərhində qlobal iqtisadi sistemdə yeni valyutanın qeyri-mümkün olduğunu bildirib:

“Hesab etmirəm ki, BRİKS qrupuna üzv ölkələrinin hər hansı valyuta yaratmaq və ya yaradacığı halda uğurlu olma ehtimalı olsun. Çünki BRİKS ölkələri müxtəlif siyasi və iqtisadi sistemlərinə malikdir. Bu ölkələrdə nə qərar qəbuletmə mexanizmlərin işləkliyi səmərəlidir, nə də institusional inkişaf səviyyəsi yüksəkdir.

Odur ki, hər hansı valyuta yaratmaq potensialı aşağıdır və ya yaradacağı halda həmin valyutanın dönərliyinin təmin olunması çox uzun zaman aparacaq və ciddi institusional dəstək tələb edəcək. Ümumiyyətlə, bu, qərar qəbuletmədə pluralizm prosesində tələb edən məsələdir. 

Qeyd edim ki, qlobal investorlar BRİKS qrupuna üzv ölkələrin valyutasına güvənməyəcəklər, eyni zamanda bu  ölkələrin sahibkarlıq subyektləri belə, bu valyutaya etibar etməyəcəklər. 

BRİKS qrupuna üzv ölkələrin qərar qəbuletmə potensialında rasionalizm yoxdur. Bu baxımdan, yaxın gələcəkdə BRİKS ölkələrinin vlayuta yaradacağı və ya yaradacağı halda valyutanın uğurlu olacağını gözləmirəm”. 

Ekspert vurğulayıb ki, BRİKS ölkələri Trampın ciddi müqaviməti ilə üzləşə bilərlər: 

“Trampın birinci hakimiyyəti dövündə qəbul etdiyi qərarlar və davranışların təhlili onu göstərir ki, Amerikalı biznesmen gələcəkdə qlobal iqtisadi düzəni təhlükəyə ata biləcək və bu istiqamətdə istənilən addımı atmağa hazır olan şəxsdir. 

Təbii ki, ABŞ dayanmacaq, Vaşinqton özünün bütün iqtisadi resurslardan istifadə etməklə dolların dönərliyinin dayanıqlı olması, qlobal bazarlarda dolların etibarlığının qorunması və ticari münasibətlərdə dollara daha çox üstünlüyün verilməsinə çalışacaq. 

ABŞ BRİKS ölkələrinə münasibətdə fərqli mövqe yürüdür. Bu gün ABŞ-nin Çinlə iqtisadi müharibəsi davam edir. Vaşinqton BRİKS ölkərinə qarşı mübarizədə həmin ölkələrin məhsullarına rüsum və həmin ölkələrin qlobal bazarlarda fəaliyyətinə, o cümlədən ABŞ-nin nəzarətində olan ödəniş sistemlərindən istifadə etməsinə məhdudiyyətlər tətbiq edə bilər”. 

Yunis Abdullayev 
“Cebheinfo.az”

Bizi Telegramda izləyin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin