Bu hallarda işçilərə əlavə pul ödənilməlidir

İşçilərə mülki-hüquqi xarakterli ödənişlərdən fərqli olaraq, əmək münasibətləri çərçivəsində müxtəlif hallarda təzminat və ya müavinət ödənilir. Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinə əsasən, bu ödənişlərin əsas məqsədi işçinin iradəsindən asılı olmayan səbəblərdən əmək müqaviləsinə xitam verildikdə və ya iş prosesində onun hüquqları, sağlamlığı və ya maddi rifahı pozulduqda dəymiş zərəri və ya gəlir itkisini kompensasiya etməkdir.

Əmək müqaviləsinin ləğvi zamanı ödənilən işdənçıxarma müavinəti təzminatın ən yayğın formalarından biridir. Müəssisə ləğv edildikdə, işçilərin sayı və ya ştatları ixtisar olunduqda, habelə işçi səhhətinə görə tutduğu vəzifəyə uyğun gəlmədikdə əmək müqaviləsinə xitam verilərkən işçiyə işdənçıxarma müavinəti ödənilir. Bu müavinətin məbləği işçinin həmin işəgötürənlə olan əmək stajından asılı olaraq dəyişir: 1 ilədək stajı olduqda orta aylıq əməkhaqqının azı 1 misli, 1 ildən 5 ilədək stajda azı 1.4 misli, 5 ildən 10 ilədək stajda azı 1.7 misli, 10 ildən çox stajda isə azı 2 misli miqdarında təyin edilir. Həmçinin hərbi xidmətə çağırılma, müəssisə sahibi dəyişdikdə işdən çıxma və ya əmək şəraitinin şərtlərinin dəyişməsi səbəbindən işin davam etdirilməsinin mümkün olmaması hallarda da işçilərə orta aylıq əməkhaqqının azı iki misli miqdarında müavinət ödənilir.

İşçinin təqsiri olmadan istehsalatda baş verən bədbəxt hadisələr və ya peşə xəstəlikləri nəticəsində səhhətinə dəyən zərərə görə də işəgötürən tərəfindən təzminat ödənilməlidir. Əgər işçi əmək xəsarəti alaraq əmək qabiliyyətini müvəqqəti və ya daimi itirərsə, işəgötürən ona itirilmiş əməkhaqqı miqdarında ödəniş etməklə yanaşı, müalicə və bərpa xərclərini də qarşılamalıdır. Bədbəxt hadisə işçinin ölümü ilə nəticələndikdə isə onun öhdəsində olan şəxslərə zərər əvəzi kimi mütəmadi təzminat verilir. pizza

Təzminat ödənişlərinin digər bir istiqaməti işçiyə məxsus əmlakın və ya avadanlıqların əmək fəaliyyətində istifadə olunması, habelə ezamiyyətlər zamanı çəkilən xərclərin əvəzinin ödənilməsidir. İşçi özünə məxsus alət, nəqliyyat vasitəsi və ya digər əmlakı işəgötürənin razılığı ilə iş prosesində istifadə edərsə, işəgötürən həmin əmlakın amortizasiya (aşınma) xərcini və istismar xərclərini kompensasiya etməlidir. Eyni zamanda, xidməti ezamiyyətə göndərilən işçilərin gediş-gəliş, yaşayış və gündəlik xərcləri qanunvericiliklə müəyyən edilmiş normativlər daxilində tam ödənilir.

Nəhayət, işəgötürənin təqsiri üzündən əməkhaqqının, məzuniyyət ödənişlərinin və ya digər ödənclərin vaxtında verilməməsi hallarında da işçiyə təzminat ödənilməlidir. Müəyyən olunmuş vaxtda ödənişlər edilmədikdə, işəgötürən hər gecikdirilmiş gün üçün işçiyə ödənilməli olan məbləğin azı 0.1 faizi miqdarında faiz (təzminat) ödəməyə borcludur. Həmçinin işçi qanunsuz olaraq işdən çıxarıldıqda və ya başqa işə keçirildikdə, məhkəmə və ya müvafiq organ tərəfindən işə bərpa olunduqda, ona məcburi buraxılmış günlər üçün orta əməkhaqqı tam həcmdə ödənilir.

Nazim Hacıyev