Bu iki müharibə hərbin gələcəyini həmişəlik dəyişib

Dünyada elə müharibələr var ki, onlar yalnız mübarizə aparan tərəflərin deyil, bütün dünyanın aqibətinə, onun bugünü və gələcəyinə həlledici təsir göstərir, sabahına yön verir. Rusiya-Ukrayna və ABŞ-İran müharibələri məhz belə qarşıdurmalar hesab edilə bilər.

Hər iki müharibə mahiyyət etibarı ilə müasir hərb üçün xarakterik olan bir sıra həqiqətləri üzə çıxardı ki, bunlardan biri ucuz, amma effektiv silah-sursata malik olmağın vacibliyidir. Çünki müasir müharibələrdə hücum və müdafiə daha geniş miqyas və daha intensiv xarakter daşıdığı üçün bu tempin öhdəsindən bahalı silahlarla gəlmək mümkün deyil. Bu, ən varlı dövlətin belə maliyyə qüdrətini qısa zamanda sarsıda, onun iqtisadi yüksəlişinə son qoya bilər.

Rusiya-Ukrayn və ABŞ-İran müharibələri sübut etdi ki, ucuz, amma kütləvi silah-sursat istehsalı uzunmüddətli müharibələrdə dayanıqlılığı təmin etməyin ən effektiv yoludur. Təsadüfi deyil ki, bugünlərdə ABŞ ucuz qanadlı raketlərin kütləvi istehsalına qərar verdi ki, bu qərar məlum həqiqətə istinad edir.

Müasir müharibələr üçün xarakterik olan digər bir xüsusiyyət hərbi istehsalın sürətliliyi və fasiləsizliyi, habelə təmas xəttinə qısa zamanda çatdırılmaısıdır. XXI əsr müharibələrində hərbi əməliyyatların tempi həddindən artıq yüksək olduğu üçün bu temp silah-sursatla fasiləsiz təminatı tələb edir. Belə olan halda silah-sursat istehsalında yol verilən ən xırda fasilə belə ağır nəticələrə səbəb ola bilər ki, bu da müharibə aparan hər bir tərəf üçün arzuedilməzdir. Məhz bu reallığın nəticəsidir ki, Ukraynada bir sıra hərbi istehsal müəssisələri, xüsusilə də PUA istehsal edən sexlər təmas xəttinin “bir addımlığında” inşa edilir. Bu, cəbhəni sursatla fasiləsiz və qısa zamanda təmin etməyə imkan verir.

Bir sözlə, günümüzün müharibələri öz xarakteri ilə hərbi sənaye və planlaşdırmalardakı ənənəvi yanaşmanı köklü şəkildə dəyişib, ona yeni məzmun və forma verib. Və kim ki, bu yeniliyə daha sürətlə uyğunlaşır, qələbə də məhz onun olacaq!

Seymur ƏLİYEV