Bu il azərbaycanlı dənizçilər üçün kabusu çevrilib Son hadisələr

Müxtəlif ölkələrdə və sularda baş verən hadisələrdə azərbaycanlı dənizçilərin adları ard-arda hallanır: dron hücumları, gəmi qəzaları, itkin düşmə və ölümlər, habelə xaricdə aparılan hüquqi araşdırmalar... Hadisələrin bir-biri ilə birbaşa əlaqəsi olmasa da, mənzərə diqqət çəkir.

Modern.az azərbaycanlı dənizçilərlə bağlı insidentləri xatırladır.

Azov dənizində gəmilərə hücum:

İyunun 5-də Azov dənizində “Natra” və “Zirkon” yük gəmilərinə dron hücumları baş verib. Gəmilərdə Azərbaycan vətəndaşları da olub. Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, hadisə nəticəsində 4 Azərbaycan vətəndaşı həlak olub, 4 nəfər isə yaralanıb. Hadisə Rusiya-Ukrayna müharibəsinin davam etdiyi bölgədə baş verib. Tərəflər hücumla bağlı bir-birini ittiham ediblər.

“Atlas Bey” gəmisinə hücum:

İyulun 14-də Odessa sahillərində Türkiyə şirkətinə məxsus “Atlas Bey” yük gəmisinə dron hücumu olub. Gəmidə 11 Azərbaycan vətəndaşının olduğu bildirilib. Hücumdan sonra ekipaj üzvlərinin böyük hissəsi təhlükəsiz şəkildə sahilə çıxarılıb. Gəminin azərbaycanlı kapitanı Səməd Nəsrullayev isə itkin düşüb və sonradan onun öldüyü təsdiqlənib.

“Babylon” gəmisində azərbaycanlı heyət:

İyul ayında Rusiya sahilləri yaxınlığında “Babylon” yük gəmisinin də dron hücumuna məruz qaldığı bildirilib. Gəminin heyətində Azərbaycan vətəndaşları olub. Hücum nəticəsində gəmi zədələnib və heyət gəmini tərk edib. Azərbaycanlı dənizçilərin xəsarət almadığı bildirilib. Bu hadisə də Qara dəniz hövzəsində kommersiya gəmilərinin qarşılaşdığı risklər fonunda baş verib.

“Lady Zehma”ya hücum:

Odessa yaxınlığında Azərbaycanlı dənizçilərin olduğu daha bir gəmi – “Lady Zehma” da hücuma məruz qalıb. Məlumata görə, gəminin 22 nəfərlik heyətinin 19-u Azərbaycan vətəndaşı olub. Hadisə zamanı ekipaj üzvlərinin xəsarət almadığı bildirilib.

“ATA-2” gəmisinə dron hücumu:

İyulun sonunda Odessa limanı yaxınlığında “ATA-2” yük gəmisinə dron hücumu baş verib. Gəmidə 13 nəfərlik heyətin olduğu, onlardan 12-nin Azərbaycan vətəndaşı olduğu açıqlanıb. Gəmi zədələnsə də, ekipaj üzvləri arasında ölən və yaralanan olmayıb.

Şimali Kiprdə gəmi qəzası:

Avqustun 30-da Şimali Kiprin Girnə sahillərində “Filo Jet” sərnişin gəmisi batıb. Gəmidə yüzlərlə sərnişin və ekipaj üzvü olub. Hadisə zamanı ekipajda çalışan iki Azərbaycan vətəndaşı – Valeh Hümmətov və Rəşad İbrahimov da xilas edilib. Qəza ilə bağlı istintaq başladılıb və ekipaj üzvləri arasında Azərbaycan vətəndaşlarının da olduğu şəxslər saxlanılıb. Onların saxlanılması qəzanın səbəbləri ilə bağlı araşdırmanın bir hissəsi kimi qiymətləndirilir və bu, həmin şəxslərin təqsirli olması demək deyil.

Finlandiyada kabel araşdırması:

Azərbaycanlı dənizçinin adı Finlandiyada aparılan başqa bir araşdırmada da hallanıb. “Fitburg” yük gəmisinin Finlandiya körfəzində sualtı rabitə kabelinin zədələnməsi ilə bağlı istintaqa cəlb olunmasından sonra gəminin ekipaj üzvləri araşdırılıb. İş üzrə təqsirləndirilən şəxslər arasında Azərbaycan vətəndaşı olan bosunun da olduğu bildirilir. Məhkəmə prosesində kabelin zədələnməsinin şəraiti araşdırılır. Təqsirləndirilən şəxsin ittihamları qəbul etmədiyi barədə məlumatlar var.

Bu hadisələrin hər birinin səbəbi fərqlidir və onları vahid hadisələr zənciri kimi təqdim etmək düzgün olmaz. Bununla belə, son dövrdə Azərbaycan vətəndaşı olan dənizçilərin müxtəlif təhlükəli dəniz hadisələri ilə bağlı adlarının hallanması diqqət çəkir.

Xüsusilə Rusiya-Ukrayna müharibəsinin Qara və Azov dənizlərinə təsiri kommersiya gəmilərinin təhlükəsizliyi məsələsini yenidən gündəmə gətirib. Digər tərəfdən, Şimali Kipr və Finlandiya hadisələri göstərir ki, dənizçilər qəza və hüquqi araşdırmalar zamanı da mürəkkəb vəziyyətlərlə üzləşə bilirlər.

Bu baxımdan son hadisələr Azərbaycanlı dənizçilərin işlədikləri marşrutların təhlükəsizliyi və onların hüquqlarının xaricdə necə qorunduğu məsələsini də aktuallaşdırır.

Nicat Rüstəm