Bu ölkələrdə hüquq təhsili alanların diplomları tanınmır SƏBƏB

Peşə tanınması imtahanında ixtisaslar üzrə müraciət sayına uyğun olaraq ən çox imtina almış “hüquqşünaslıq” ixtisasının ölkələr üzrə təhlili aparılıb. Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyinin (TKTA) xəbərinə görə, uğursuz nəticə əldə edən diplom sahibləri iki ölkənin ali təhsil müəssisələrinin payına düşür.
Belə ki, “hüquqşünaslıq” ixtisası üzrə Rusiyanın ali təhsil müəssisələrindən əldə edilmiş kvalifikasiyalar üzrə peşə tanınması üçün müraciət etmiş namizədlərin 70%, Ukrayna ali təhsil müəssisələrindən olan namizədlərin isə 63% müvafiq imtahanda uğursuz olub.
Rusiya üzrə ən çox imtinanı Cəzaların İcrası Federal Xidmətinin Hüquq və İdarəetmə Akademiyası, Rusiya Prezidenti yanında Xalq Təsərrüfatı və Dövlət Xidməti Akademiyası, Tolyatti Dövlət Universiteti, Dağıstan Dövlət Universiteti, Umumrusiya Dövlət Ədliyyə Universiteti, Saratov Dövlət Hüquq Akademiyası, Ukrayna üzrə isə Xarkov Milli Daxili İşlər Universiteti, Regionlararası Heyətin İdarəolunması Akademiyası, T. Şevçenko adına Kiyev Milli Universiteti, Y. Mudrıy adına Milli Hüquq Universiteti və Milli Universiteti “Odessa Hüquq Akademiyası” alıb.
Bu ilin may ayında keçirilən imtahanla müqayisə etdikdə Rusiyanın ali təhsil müəssisələrindən əldə edilmiş kvalifikasiyalar üzrə peşə tanınması üçün müraciət etmiş namizədlərin uğursuzluq göstəricisi 70%, Ukrayna ali təhsil müəssisələrindən olan namizədlərin isə peşə imtahanı üzrə uğursuzluq göstəricisi isə 63% təşkil edib.
“Xarici dövlətlərin ali təhsilə aid kvalifikasiyalarının tanınması Qaydaları”nın 6.2-ci bəndinə əsasən müəllimlik, mühəndislik və hüquq ixtisasları (68 ixtisas) üzrə ərizəçinin TKTA-nin sifarişi ilə Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) təşkil etdiyi imtahanda müvəffəqiyyət qazanması (keçid balını toplaması) tələb olunur. İmtahanın məzmunu, vaxtı, imtahan nəticələrinin qiymətləndirilməsi qaydası TKTA ilə razılaşdırılmaqla DİM tərəfindən müəyyənləşdirilir.
Oktyabrın 6-dakı imtahanda iştirak etmək üçün 305 nəfər namizəd qeydiyyatdan keçib və bunlardan 271 nəfəri imtahanda iştirak edib. 18 ixtisas üzrə müvəffəqiyyət göstəricisi 54% (148 nəfər) təşkil edib.
Məsələyə təhsil eksperti Elçin Əfəndi münasibət bildirərək diplom tanınmasının səbəblərini sadalayıb. Ekspert Demokrat.az-a açıqlamasında deyib ki, hər bir ölkənin fərqli hüquq sistemi var və fərqli hüquq ixtisasları üzrə tədris aparılır: 
“Azərbayacan Respublikasının hüquq sistemi ilə digər ölkələrin hüquq sistemi arasında oxşar cəhətlər azdır, fərqli cəhətlər çoxdur. Yalnız beynəlxalq hüquq demək olar ki, əksər ölkələrdə eynidir. Beynəlxalq hüquq üzrə xaricdə təhsil alanların diplomları Azərbaycanda tanına bilər. Lain digər ölkələrin hüquq sistemi üzrə təhsil alan şəxslərin diplomlarının tanınması ilə bağlı belə problemlər yaranır. Hüquq və tibb ixtisası üzrə diplomların tanınması üçün Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən kvalifikasiya imtahanı keçirilir. Diplomunun tanınmasından imtina edilən şəxslər həmin imtahanlarda iştirak etməklə diplomlarının tanınmasına nail ola bilərlər. 
Bəzi hallarda abituriyentlər Azərbaycandakı universitetlərdə hüquq ixtisasına qəbul ola bilmirlər. Başqa ölkələrdə hüquq üzrə ali təhsil almaq istəyirlər. Bu da, əsasən,  illeqal qəbul almaqla baş tutur. Bu zamansa qiyabi və ya distant təhsil tanınmır. Belə universitetlər dünya reytinqində yer almayan universitetlərdir. Bu da həmin universitetlərin diplomlarının tanınmasında problem yaradır. Yaxşı olar ki, abituriyentlər universitetləri araşdırsınlar, daha sonra düzgün seçim etsinlər”.
Törə Zeynallı
Demokrat.az