Bu universitetlərin diplomları ölkəmizdə tanınmır

Sentyabr ayı üzrə təhsil haqqında sənədə dair xaricdə təhsil almış 751 müraciətçidən 108 nəfərinin diplomu ölkəmizdə tanınmayıb. Bəs hansı hallarda Azərbaycanda xarici təhsil müəssisələrinin diplomları tanınmır?

Təhsil ekspert Rizvan Fikrətoğlu Metbuat.az-a açıqlamasında bildirib ki, Dövlət Proqramı çərçivəsində xaricə göndərilən tələbələrdə belə hallar demək olar ki, müşahidə olunmur:

"Çünki bu proqram çərçivəsində bütün proseslər qanuni və nəzarət olunan şəkildə həyata keçirilir. Əsas problemlər isə bəzi xarici təhsil şirkətləri ilə bağlıdır. Bu şirkətlərin verdiyi yalan vədlər, ya da özlərinin prosedurları tam bilməmələri müəyyən çətinliklərə səbəb olur. Ümumiyyətlə, diplomun tanınmaması halları daha çox akkreditasiyası olmayan, dövlət tərəfindən tanınmayan universitetlərdə təhsil alan tələbələrdə baş verir. Təbii ki, əgər universitetin akkreditasiyası yoxdursa, onun verdiyi diplom da tanınmayacaq. Bəzi hallarda bu universitetlər heç bir beynəlxalq reyestrdə yer almır və ölkənin öz Təhsil Nazirliyi tərəfindən belə tanınmır. Belə universitetlərin təhsil keyfiyyətinə zəmanət olmadığından, onların diplomları Azərbaycanda etibarlı hesab edilmir".

R.Fikrətoğlunun sözlərinə görə tədris formasının da diplom tanınmasına təsiri var:

"Uzaqdan (distant), onlayn və ya hibrid təhsil sistemləri Azərbaycanın qanunvericiliyinə əsasən tanınmır. Bu formatlarda təhsilin keyfiyyətinə nəzarət etmək çox çətindir. Eyni zamanda, bəzi ölkələrdə bakalavr təhsili iki-üç il, magistratura isə bir ildən də az davam edir. Halbuki Azərbaycanda bakalavr təhsili 4 il, magistratura isə 2 ildir. Əgər proqramın həcmi və tələbləri bu standartlara uyğun gəlmirsə, nostrifikasiya prosesi çərçivəsində diplom tanınmır. Bəzən bu proses zamanı saxta diplomlar və ya natamam sənədlər təqdim olunur. Belə hallarda Elm və Təhsil Nazirliyinin Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyi (TKTA) sənədləri araşdırır. Saxtalaşdırma və ya uyğunsuzluq aşkarlandıqda, diplomun tanınmasından imtina edilir. Həmçinin bəzi universitetlər əslində yalnız kommersiya məqsədilə yaradılan qurumlardır. Yəni, real təhsil vermədən sadəcə pul qarşılığında diplom təqdim edirlər. Belə universitetlərin diplomları da Azərbaycanda tanınmır".

Ekspert xarici diplomların tanınması üçün əsas olan meyarları sadalayıb:

"Universitetin rəsmi akkreditasiyası olmalıdır, təhsil forması əyani olmalıdır, təhsil proqramı və müddəti Azərbaycanın təhsil standartlarına uyğunlaşmalıdır, sənədlər orijinal və düzgün təqdim edilməlidir. Bu şərtlər ədalətlidir. Əgər bir şəxs burada əziyyət çəkərək ali təhsil alırsa, digəri isə saxta yollarla diplom alıb onun tanınmasını tələb edirsə, bu düzgün olmaz. Xarici diplomun tanınması üçün ilk növbədə Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyinin (TKTA) rəsmi saytına daxil olursunuz. Burada "Xarici diplomların tanınması və ekvivalentliyinin müəyyən edilməsi" bölməsini seçirsiniz və onlayn müraciət formasını doldurursunuz. Müraciət zamanı diplom və diplom əlavəsi, pasportun surəti, xaricdə təhsili təsdiqləyən sənədlər (viza, miqrasiya sənədi, xaricdə olduğu dövrə aid bilet və qeydiyyat sənədləri və s.), təhsil müəssisəsinin rəsmi akkreditasiya sənədi tələb olunur. Bu sənədlər əsasında universitetin tanınıb-tanınmadığı, təhsil formasının əyani olub-olmadığı, proqramın və müddətin Azərbaycan standartlarına uyğunluğu yoxlanılır. Əgər bütün tələblər ödənilirsə, diplom tanınır".

Sevinc İbrahimzadə / Metbuat.az