Bu peşələri seçən qadınlar uşaqlara qəsdən aqressiv davranır?

“Uşaqlarla işləyəcək şəxslərin işə qəbul prosesi sadəcə təhsil və təcrübə meyarları ilə məhdudlaşmamalıdır. Onların psixoloji vəziyyəti, uşaqlara münasibəti, uşaqla ünsiyyət və işləmək bacarıqları xüsusi olaraq qiymətləndirilməlidir. Bu meyarlar nəzərə alınmadan həyata keçirilən işə qəbul prosesi gələcəkdə ciddi problemlərə yol aça bilər".

Bunu "Yeni Sabah"a “Təmiz dünya” Qadınlara Yardım İctimai Birliyinin sədri Mehriban Zeynalova deyib.

O, Lənkəran şəhərindəki uşaq bağçasında azyaşlıya qarşı tətbiq edilən şiddətə münasibətində açıqlayıb.

M. Zeynalova qeyd edib ki, elə sahələr var ki, həmin sahədə çalışanlar emosional tükənmə sindromu (burnout) ilə üzləşirlər:

"Əgər bu şəxslər özləri psixoloji gərginlik içindədirsə və ya uşaqlara qarşı yanlış yanaşma formaları varsa, bu, təkcə fərdi deyil, həm də sistemli fəsadlara səbəb ola bilər. Buna görə də müvafiq sahələr üzrə mütəxəssislərin iştirakı ilə psixoloji testlər, müsahibələr, real ssenarilərin canlandırıldığı müşahidələr aparılmalıdır”.

Ekspert əlavə edib: “Xüsusilə müəllimlər, uşaq bağçalarında çalışan tərbiyəçilər, sosial işçilər, psixoloqlar və digər humanitar peşə sahibləri bu qruplara daxildir. Onlar gün ərzində müxtəlif insanlarla, o cümlədən emosional ehtiyacları olan uşaqlarla işləyirlər. Bu isə zamanla psixoloji yorğunluq və həssaslıq yarada bilər. Belə halların qarşısını almaq və mühitin sağlam şəkildə davam etməsini təmin etmək üçün stimullaşdırıcı tədbirlər, mütəmadi psixoloji diaqnostikalar, psixoloji dəstək proqramları, qrupla terapiyalar və maarifləndirici seminarlar təşkil edilməlidir.

Digər bir mühüm məqam isə təhsil sistemindəki sosial stereotiplərlə bağlıdır. Bəzən cəmiyyətdə belə bir fikir formalaşır ki, qadın yalnız müəyyən sahələrdə işləməlidir, məsələn, uşaq bağçaları qadınlar üçün daha münasib hesab olunur, çünki "orada kişi mühiti yoxdur, daha sakit və rahatdır". Bu cür yanaşmalar həm peşə seçimində gender ayrı-seçkiliyinə, həm də şəxslərin potensiallarının dəyərləndirilməməsinə səbəb olur. Halbuki əsas meyar şəxsin həmin sahəyə olan münasibəti, peşəyə yanaşması, niyə bu peşəni seçdiyini nə dərəcədə əsaslandırdığı və özünü bu işə nə qədər uyğun hesab etdiyi olmalıdır”.

M.Zeynalova vurğulayıb ki, uşaqlarla işləyən bir şəxsin işdən çıxarılması hallarında da yanaşma diqqətli və obyektiv olmalıdır:

“Təbii ki, zorakılıq qəbuledilməzdir və bu cür hallara qarşı sərt mövqe tutulmalıdır. Lakin bəzən davranış pozuntularının səbəbləri daha dərin olur. Mümkündür ki, həmin şəxs özü də uzun müddət zorakılığa və ya psixoloji təzyiqə məruz qalıb və bu da onun aqressiv davranışlarına səbəb olub. Bu baxımdan, hər bir hal ətraflı araşdırılmalı, işçinin davranışı ilə yanaşı onun şəxsi və psixoloji vəziyyəti də nəzərdən keçirilməlidir. Sadəcə cəza mexanizmləri ilə yox, problemin kökünə enərək və profilaktik tədbirlər görərək həll yolları axtarılmalıdır”.

Aytac Əliyeva