Icma.az
close
up
RU
Bullinqi necə müəyyən edək? Valideynlərin diqqətinə!

Bullinqi necə müəyyən edək? Valideynlərin diqqətinə!

Icma.az bildirir, Qafqazinfo portalına istinadən.

Son günlər məktəb yaşlı uşaqların intiharları ilə bağlı sosial şəbəkələrdə və KİV-də məlumatlar yayılır. Hətta bir neçə gün öncə təhsil müəssisində 5-ci sinif şagirdinə məktəb yoldaşları tərəfindən təhlükəli oyuna çağırış edən müəmmalı kağız parçasınn verildiyi məlum olub.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, həmin məsələ ilə bağlı DİN-in Mətbuat Xidmətinin rəisi, polis polkovnik-leytenantı Elşad Hacıyev buna oxşar kağızların daha 25 məktəbliyə verildiyini bildirib.

Bu isə onlayn oyuna çoxsaylı oyunçu təşviq etmək məqsədi daşıyıb.

Əlavə edək ki, bu tip hadisələr dünyada da geniş vüsət alıb.

Məlumdur ki, indiki dövrdə məktəblilərin internet resurslarına əlçatımlılığı çox rahatdır.

Lakin “hörümçək toru”nun informativ üzü ilə yanaşı neqativ tərəfləri də çoxdur.

Bu isə, zaman-zaman məktəb yaşlı uşaqlarda xoş olmayan sonla nəticələnir.

Məsələnin bir digər tərəfi isə budur ki, sosial şəbəkələrdə mənfi örnəklərə şahid olan azyaşlılar demək olar ki, hər gün təhsil müəssisələrində birbaşa kontaktda olurlar.

Bu isə azyaşlılarda istər onlayn, istərsə də, bilavasitə bullinqin tətbiqinə yol açır.

Bullinq və ya qısnama kimi də bilinən bu vərdişlər şəxsə qarşı ya fiziki, ya da psixoloji davranışlar sərgiləyərək onun şəxsi inkişafına, özünəinamına zərər vurmaqdır.

Dövrümüzdə oğlanlar daha çox fiziki, qızlar isə psixoloji zorakılığa məruz qalırlar.

Məktəblərdə qısnama edənlər adətən daha böyük, güclü və ya populyar hesab edilən uşaqlar olur.

Kiberzorakılıq tez-tez sosial media, SMS/mətn və ya ani mesaj, e-poçt və ya uşaqların qarşılıqlı əlaqədə olduğu hər hansı onlayn platformada baş verir. Valideynlər həmişə övladlarının bu platformalarda etdiklərini izləmədikləri üçün uşaqlarının nədən təsirləndiyini də anlamaqda çətinlik çəkə bilirlər.

Lakin bu tip qısnamalar zamanı uşaqlar depressiya və narahatlıq da daxil olmaqla, emosional və psixi sağlamlıq problemləri ilə üzləşə bilər.

BMT-nin Uşaq Fondunun (UNİCEF) bullinq və övladlarımızı ondan necə qorumaqla bağlı psixoloji tövsiyələrini təqdim edirik:

Uşağınızın şəxsi və ya onlayn təhlükəsizliyini təmin etmək üçün ilk addım onun problemlə bağlı savadlılığını artırmaqdır. Onlar zorakılığın nə olduğunu bildikdən sonra, bunun onlara və ya başqasına tətbiq edilməsindən asılı olmayaraq qısnamanı daha asan müəyyən edə biləcəklər.

Uşaqlarınızla açıq və tez-tez ünsiyyətdə olun.

Uşaqlarınızla zorakılıq haqqında nə qədər çox danışsanız, onlar bunu gördükləri və ya yaşadıqları təqdirdə sizinlə o qədər rahat paylaşacaqlar.

Onların məktəbdə keçirdikləri vaxt və onlayn fəaliyyətləri barədə soruşun, təkcə dərsləri və fəaliyyətləri haqqında yox, həm də onların hissləri ilə maraqlanın.

Uşağınızın müsbət rol modeli olmasına kömək edin.

Unutmayın ki, zorbalığın üç tərəfi var: qurban, əməli törədən və ətrafdakılar. Uşaqlar zorakılığın qurbanı olmasalar belə, həmyaşıdlarına qarşı əhatəli, hörmətli və mehriban olmaqla zorakılığın qarşısını ala bilərlər. Əgər zorakılığın şahidi olsalar, qurbanın yanında qala, dəstək təklif edə/zorakılıq davranışlarını sorğulaya bilərlər.

Uşağınızın özünə inamını formalaşdırmağa kömək edin.

Uşağınızı cəmiyyətinizdə sevdiyi fəaliyyətlərə qoşulmağa təşviq edin. Bu, həm də ortaq maraqları olan dostlar qrupuna inam yaratmağa kömək edəcək.

Nümunə olun.

Uşağınıza başqa uşaqlara və böyüklərə qarşı necə mehriban və hörmətlə davranacağını ilk olaraq siz göstərin ki, onlar da ətrafdakı insanlara eynilə yanaşsın. Uşaqlar valideynlərini hər zaman nümunə kimi görürlər.

Onların onlayn təcrübəsinin bir hissəsi olun.

Uşağınızın istifadə etdiyi platformalarla tanış olun, uşağınıza onlayn və oflayn dünyanın necə bir yer olduğunu izah edin və onları üzləşəcəkləri müxtəlif risklər barədə xəbərdar edin. Uşağınızın emosional vəziyyətinə diqqət yetirin, çünki bəzi uşaqlar narahatlıqlarını şifahi şəkildə ifadə edə bilmir.

Diqqət edilməli olan əlamətlər aşağıdakılar daxildir:

-Səbəbsiz qançırlar, cızıqlar, qırıq sümüklər və sağalma yaraları kimi fiziki izlər.

-Məktəbə getmək və ya məktəb tədbirlərinə qoşulmaq qorxusu.

-Narahat, əsəbi və ya çox sayıq olmaq.

-Məktəbdə və ya məktəbdən kənarda dostların az olması.

-Dostları qəfil itirmək və ya sosial vəziyyətlərdən qaçmaq.

-Geyim, elektronika və ya digər şəxsi əşyaların itirilməsi və ya məhv olması.

-Tez-tez səbəbsiz yerə xərclərinin artması.

-Akademik performansda boşluqlar.

- Daimi olaraq həmyaşıdları ilə deyil, yetkinlərlə vaxt keçirmək istəyi.

Hazırladı:Telli Minbir

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:190
embedMənbə:https://qafqazinfo.az
archiveBu xəbər 11 Fevral 2025 00:38 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see327

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see319

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see315

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see306

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see287

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see267

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see254

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see249

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see248

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see247

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see242

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see219

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see219

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see213

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see204

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see198

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see195

Əliyevlə deyil, kimlə imzalayım? Lula da Silva ilə?

18 Noyabr 2026 21:19see183

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see183

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri