Icma.az
close
up
RU
Menu

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

Zülalla ən zəngin çərəz

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

Bütün jurnalistləri təbrik edirəm!

Bütün jurnalistləri təbrik edirəm!

Xalqcebhesi portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Azərbaycan Mətbuatı- 150

Bildiyiniz kimi, tezliklə 150 illiyini qeyd edəcəyimiz Azərbaycan mətbuatının tarixi 22 iyul 1875-ci ildə “Əkinçi” qəzetinin nəşri ilə başlayır. Və biz, milli mətbuatımızın banisi kimi Həsən Bəy Zərdabini tanıyırıq. Bu gün mətbuatımızın keçdiyi yola nəzər yetirəndə, onu dörd dövrə ayırmalı oluruq. 1-ci Çar Rusiyasının dövründə işıq üzü görən mətbuat, 2-ci sovet dövrünün mətbuatı, 3 və 4-cü hərc mərclik və müstəqillik dövrünün mətbuatı...
Çar Rusiyasının dövründəki mətbuatımız daha çox milli təfəkkürün inkişafına xidmət edirdisə, sovet dövründəki mətbuatımız sosialist quruluşunun ideyalarını təbliğ edirdi. Hərc mərclik dövrünün mətbuatında isə, dərəbəylik hökm sürürdü. Kim kimi istəyirsə tənqid atəşinə tutur, daha çox qudurmuş oliqarxlarla mübarizə aparırdı. Hərc mərclik dövründən müstəqillik dövrünə adlayan mətbuatımız isə, ilk illərdə köhnə qaydalardan ayrıla bilmirdi. Demək olar ki, bütün partiyaların, o cümlədən imkanlı şəxslərin hər birinin qəzetləri var idi. Bu qəzetlər əsl mətbuatı yox, müxtəlif maraqları ifadə edirdi...
Tarixə nəzər yetirsək, keçdiyi bütün dövrlər mətbuatımız üçün kəməkeşli olub. İnternet mənbələrində araşdırdıqca məlum olur ki, "Əkinçi" qəzetinin ilk nömrəsinin ərsəyə gəlməsində Mirzə Fətəli Axundov, Seyid Əzim Şirvani, Nəcəf bəy Vəzirov, Əsgər ağa Gorani yaxından iştirak ediblər. "Əkinçi" elm, maarif, mədəniyyət, ədəbiyyat və incəsənətin inkişafına, yeni tipli məktəblərin yaradılmasının zəruriliyinə aid materiallar dərc edirdi. Qəzetin qazandığı ən böyük uğurlar ilk növbədə onun dilinin xalq dilinə yaxın, sadə və səlis olması idi. Xalqın elmi və mədəni cəhətdən tərəqqi etməsi uğrunda çalışan "Əkinçi" qadın azadlığı və qadın təhsili ideyasını təbliğ edən ilk Azərbaycan qəzeti olub. O, dini mövhumata, xurafata və cəhalətə qarşı kəskin çıxışlar edirdi. Qəzetdə təbiət elmləri və kənd təsərrüfatının inkişafı ilə bağlı elmi-kütləvi məqalələr verilirdi, vəssalam...
XX əsrdə isə Azərbaycan dilində çıxan ilk qəzet Məhəmməd ağa Şahtaxlinskinin 1903-cü ildə Tiflisdə buraxdığı ictimai-siyasi, iqtisadi, elmi, ədəbi "Şərqi-rus" qəzeti olub. Bəli, bu qəzetin də Azərbaycanda ictimai fikir tarixinin inkişafında xüsusi yeri var idi. Qəzetdə dünyəvi elmlər, ana dili, qadın azadlığı ilə bağlı mütərəqqi fikirlər öz əksini tapırdı. "Şərqi-rus" qəzeti Cəlil Məmmədquluzadə, Mirzə Ələkbər Sabir, Abbas Səhhət, Hüseyn Cavid kimi bir sıra mütəfəkkirləri öz ətrafında birləşdirə bilmişdi. Qəzetin ən böyük xidmətlərindən biri də Cəlil Məmmədquluzadəni bir jurnalist kimi üzə çıxarması oldu...
Çar hökumətinin oktyabr bəyannaməsindən sonra ölkənin hər tərəfinə yayılan mətbuat surətlə inkişaf etməyə başlamışdı. 1905-ci ildən başlayaraq Bakıda qəzetlər sürətlə inkişaf edirdi. Şübhəsiz ki, bu işdə çarın 17 oktyabr tarixli manifesti az rol oynamamışdı. Mətbuat sahəsində senzura qismən zəifləmişdi. Bu illərdə Bakıda 63-ə qədər qəzet və jurnal çap olunurdu. Bu qəzetlərdən çoxunun ömrü qısa olsa da, elə qəzetlər var idi ki, istər ölkə daxilində, istərsə də xarici ölkələrdə öz yüksək professionallığı və intellektuallığı ilə çoxlu abunəçilər toplaya bilmişdi. Savadsız abunəçilər isə "Molla Nəsrəddin" məcmuəsini səhifələrində çap edilən kəskin siyasi karikaturalara görə alırdılar...
Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra isə mətbuatın inkişafı daha çox partiyalı mövqe ilə bağlı idi. Respublikanın “Kommunis”, “Bakinski raboçi”, “Vışka”, “Azərbaycan gəncləri” və sair tanınmış mətbuat orqanlarında kommunist ideologiyası ilə bağlı məsələlərlə yanaşı, respublikanın iqtisadi, elmi, mədəni inkişafı ilə əlaqədar problemlər də öz əksini tapırdı...
Sovet hökuməti dağılandan sonra meydana bir sıra müxalifyönlü qəzetlər gəldi. Bu qəzetlər daha çox hərc mərcliyə xidmət edir, ölkədə sabitliyin pozulmasına çalışırdı. Yaxşı yadımdadır, “Azadlıq”, “Hürriyyət”, “Hesabat” və sair bunlara bənzər qəzet və jurnallar tənqidi yazıları ilə mövcud hökumətə qarşı müxalifət ordusu yetişdirirdi. Məmurların özbaşnalığından, var-dövlətə hərisliyindən bəhs edən yazılarla insanlar arasında narazı kütlələr yaradırdı. Bir sözlə, mətbuatımızın hərc mərclik dövründə pornoqrafiyadan tutmuş, əyləncə xarakterli qəzetlərin say-hesabı yox idi...
İllər ötdü, əsl müstəqil qəzetlər meydana gəldi. Onların arasında tənqidi mətbuatla yanaşı, maarifləndirici, milli mənəvi dəyərləri təbliğ edən qəzet və jurnallar da çox idi. Onların əksəriyyəti bu gün sıradan çıxsa da, əvəzinə xeyli onlayn mətbuat- sosial media yarandı. Onlar isə daha çox xəbər xarakterli portallardır. Çox güman ki, nə vaxtsa bu portalların da böyük əksəriyyəti bazar iqtisadiyyatında iflasa uğrayacaq. Çünki Azərbaycan dünya dövlətləri arasında balaca ölkədir. Statiskaya görə on milyon əhalisi var. Və bu xəbər portallarının hamısı bir-birinin təkrarıdır. Birində gedən məlumatı digərlərindən də oxumaq olur...
Nə isə, o ki qaldı jurnalistlərimizə, bu sahədə XIX, XX əsrə nisbətən xeyli irəliləyiş var. Əgər ötən dövrlərdə bu sahəni əsasən qeyri-peşəkar jurnalistlər zəbt etmişdisə, bu gün peşəkar jurnalistlərdən ibarət bir ordumuz var. Bu ordunun yetişməsində Nəsir İmanquliyev, Mir Cəlal Paşayev, Şirməmməd Hüseynov, Qulu Məhərrəmli və digər alim-müəllimlərimizin böyük rolu olub. O ki qaldı istedadlı jurnalistlərimizə, onların sayı o qədər çoxdur ki, qorxuram adlarını sadalasam kimlərisə unutmuş olaram...
Bəli, qarşıdan Azərbaycan Mətbuatının 150 illiyi gəlir. Mən də ənənəyə sadiq qalıb, bu bayram ərəfəsində xoş şeylərdən danışdım. Problemlər həmişə olub, var, olacaq da. Axı, harada insan amili varsa, orada problem də var...
Fürsətdən istifadə edib, bütün jurnalistləri təbrik edirəm!

Hörmətlə, Elman Eldaroğlu

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:216
embedMənbə:https://www.xalqcebhesi.az
archiveBu xəbər 07 İyul 2025 08:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see315

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see286

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see284

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see279

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see231

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see227

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see226

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see221

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see219

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see211

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see209

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see202

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see199

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see195

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see192

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see187

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see184

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see176

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see176

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

15 Noyabr 2026 04:16see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri