“C vitamini ilə ağ ciyərlərinizi çirklənmiş havadan qorumaq mümkündür“ Elmi tədqiqat

"Havadakı mikroskopik zəhərlərə qarşı təbii qalxan..."

Sidney Texnologiya Universitetinin alimləri insan orqanizmini hava çirkliliyinin zərərli təsirlərindən qoruma yollarını araşdırıblar. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "mk.ru" nəşri yazıb.

PM2.5 - görünməz düşmən

Tədqiqatlar göstərir ki, diametri 2,5 mikron, insan saçından 30 dəfə incə olan PM2.5 adlı mikroskopik hissəciklər nəfəs yolu ilə ağ ciyərlərə və qan dövranına daxil olur. Bu hissəciklər avtomobil və sənaye tullantılarında, duman və tozlu havada çoxalır. Uzunmüddətli təsir nəticəsində xroniki öskürək, astma, fibroz, ürək-damar xəstəlikləri və hətta xərçəng riski artır. Dünyada əhalinin 90 faizi bu çirklənmiş havada yaşayır, onu tamamilə qarşısını almaq praktiki olaraq mümkün deyil.

C vitaminunin qoruyucu rolu

Eksperimentlər göstərib ki, C vitamini (askorbin turşusu) ciddi dozalarda iltihab və oksidləşmə proseslərini zəiflədə, hüceyrə mitoxondriyalarını qoruya və toksinlərin istehsalını dayandıra bilir. Siçanlar və insan hüceyrələri üzərində aparılan testlərdə C vitamini əlavə edildikdə iltihab markerləri normaya yaxınlaşıb, hüceyrələrin qoruyucu fermentləri aktivləşib və mitoxondriyalar normal struktura qayıdıb. Bu isə hava çirkliliyinin yaratdığı zəncirvari zərərlərin qarşısını alır.

Effektiv doza və təhlükəsizlik

Alimlərin tövsiyəsinə görə, gündə 1000 mq C vitamini yetkin insan üçün effektivdir. Bu, rəsmi gündəlik tövsiyədən xeyli yüksək olsa da, 2000 mq təhlükəsiz maksimum həddi keçmir. Dozanı müstəqil artırmaq məsləhət deyil - həddindən artıq qəbul böyrəklərə yük, daş əmələ gəlməsi, ürəkbulanma və sürətli ürək döyüntüsünə səbəb ola bilər.

Təbii mənbələr və gündəlik qida

C vitamininin ən əlçatan mənbələri - portağal, kivi, qırmızı bolqar bibəri, brokoli, brüssel kələmi və ispanaqdır. Qida hazırlanarkən vitamin itkisinin olduğunu nəzərə alaraq, bu məhsulların mümkün qədər xam halda istehlak olunması tövsiyə olunur. İnsan orqanizmi C vitamini istehsal edə bilmir, ona görə də qida və əlavələrlə təmin olunması kritik əhəmiyyət daşıyır.

Gündəlik profilaktik tədbirlər

Alimlər vurğulayır ki, hava çirkliliyinə qarşı ən yaxşı müdafiə yalnız C vitamini ilə deyil, həm də maska istifadəsi, açıq havada uzun müddət qalmağı azaltmaq və havanı təmizləyən cihazlardan istifadə ilə mümkündür. C vitamini isə bu qorumanın əlavə, lakin kritik elementidir -  orqanizmin dərin hüceyrələrini zərərli təsirlərdən qoruyur və uzunmüddətli sağlamlığı dəstəkləyir.