Çay ömrü uzadır: Amma belə içilərsə…

Elmi tədqiqatlar göstərib ki, çay ürək-damar xəstəlikləri, diabet, müəyyən xərçəng növləri, yaşla bağlı idrak zəifləməsi və əzələ itkisi riskini azaltmaqla əhəmiyyətli sağlamlıq faydaları təmin edə bilər.

Lakin alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, bütün çaylar eyni dərəcədə emal edilmir. Butulkada olan soyuq çay və məşhur köpüklü çay tez-tez şəkər, süni dadlandırıcılar və konservantlar ehtiva edir ki, bu da içkinin faydalı təsirlərini azalda və ya tam məhv edə bilər.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, Camellia sinensis bitkisinin yarpaqlarından hazırlanan çay əsrlər boyu insanlar tərəfindən istehlak edilib.

Əvvəlcə dərman vasitəsi kimi istifadə edilən çay sonradan dünyada ən çox istehlak edilən içkilərdən birinə çevrilib. Onun faydalı xüsusiyyətləri əsasən tərkibindəki polifenolların, xüsusən də antioksidan və iltihab əleyhinə xüsusiyyətlərə malik katexinlərin yüksək tərkibi ilə əlaqələndirilir.

Çin Kənd Təsərrüfatı Elmləri Akademiyasının Çay Tədqiqat İnstitutundan olan icmalın müəllifləri müxtəlif növ çayların insan sağlamlığına təsiri ilə bağlı eksperimental və klinik tədqiqatların nəticələrini təhlil etdilər. Tədqiqat “Beverage Plant Research” jurnalında dərc edilib.

Nəticələr göstərib ki, yaşıl çayın faydaları xüsusilə yaxşı öyrənilib. Bu, qan təzyiqini aşağı salmağa və xolesterol səviyyəsini yaxşılaşdırmağa kömək edir, ürək-damar sistemini qorumağa kömək edir. Bundan əlavə, geniş əhali tədqiqatlarının məlumatları göstərir ki, müntəzəm çay istehlakı vaxtından əvvəl ölüm, ürək-damar xəstəlikləri və müəyyən xərçəng növləri riskini azaldır.

Tədqiqatçılar, həmçinin çayın piylənmiş insanlarda çəki nəzarətini təşviq edə və maddələr mübadiləsini yaxşılaşdıra biləcəyini aşkar ediblər. Yaşıl çay katexinləri çəki itkisinə səbəb olur, metabolik parametrləri yaxşılaşdırır.

Bundan əlavə, içki beyni yaşla bağlı dəyişikliklərdən qorumaq və yaşlı yetkinlərdə əzələ kütləsini qorumaq potensialını nümayiş etdirir. Mütəmadi çay istehlakı idrak pozğunluğunu daha aşağı salır və Alzheimer xəstəliyi ilə əlaqəli biomarkerlərin daha az olmasına gətirib çıxarır.

Lakin müəlliflər bir sıra potensial riskləri qeyd edirlər. Ticarət çay içkiləri, xüsusən də butulkada və köpüklü çay, tez-tez əlavə şəkər, süni dadlandırıcılar və konservantlar ehtiva edir ki, bu da içkinin faydalarını azalda bilər.

Bundan əlavə, bəzi çay nümunələrində pestisid qalıqları, ağır metallar və mikroplastiklər ola bilər. Bunlar normal istehlak səviyyələrində ciddi sağlamlıq riski hesab edilməsə də, uzun illər ərzində çox miqdarda çay içən insanlar üçün təsirləri əhəmiyyətli ola bilər.

Həmçinin qeyd olunub ki, çay müəyyən qida maddələrinin, xüsusən də qeyri-hem dəmir və kalsiumun udulmasını azalda bilər. Bu, vegetarianlar və xüsusi pəhriz ehtiyacları olan insanlar üçün vacibdir.

Müəlliflər təzə dəmlənmiş çayın orta dərəcədə istehlakının sağlam bir vərdiş olaraq qaldığı və ürək-damar xəstəliklərinin, diabetin və müəyyən xərçəng növlərinin qarşısını almağa kömək edə biləcəyi qənaətinə gəliblər. Müxtəlif növ çayların uzunmüddətli təsirlərini və potensial çirkləndiricilərin insan sağlamlığına təsirini daha dəqiq qiymətləndirmək üçün əlavə tədqiqatlara ehtiyac var.

Xəzər
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin