Çexiyalı nazir Azərbaycan qazının əhəmiyyətindən yazdı

Çex Respublikası ABŞ və Azərbaycandan tədarük hesabına daxili qaz ehtiyacının 40%-ə qədərini ödəməyi planlaşdırır.

"Yeni Sabah" xəbər verir ki, bunu ölkənin sənaye və ticarət naziri Karel Havliçek sosial mediada bildirib.

"Bir neçə həftə əvvəl ABŞ-yə 1 milyard kubmetr, dünən isə Azərbaycanda təxminən 2 dəfə çox qaz tədarük etmək barədə razılığa gəldik. Bu, 3 il ərzində Çexiyanın qaz istehlakının 40%-ə qədərini ödəməlidir. Resurslarımızı şaxələndirir və vədlərimizi yerinə yetiririk", - deyə o qeyd edib.

Nazirin sözlərinə görə, Azərbaycan tərəfi ilə danışıqlar enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsinə və Çexiya biznesi üçün imkanların genişləndirilməsinə yönəlib.

Onun sözlərinə görə, hazırda Azərbaycan qazına qlobal və Avropa bazarlarında böyük tələbat var. Nazir xatırladıb ki, Avropa Komissiyası 2022-ci ildə Aİ-yə qaz tədarükünün ikiqat artırılması məqsədi ilə Bakı ilə əməkdaşlıq memorandumu imzalayıb.

Karel Havliçek Çexiyanın hazırda Azərbaycanla ildə 2 milyard kubmetr qazın alınması üçün müqavilə bağlamağa çalışdığını və tədarükün potensial olaraq 2028-2029-cu illər arasında başlayacağını bir daha vurğulayıb:

"Bu o deməkdir ki, hazırkı qlobal vəziyyətdə yaxşı nəticə əldə etmək istəyiriksə, ən azı 10, 15 il müddətinə müqavilə bağlamalıyıq. Azərbaycan qazı üçün növbə var. Azərbaycan bizi bir növ "premium liqa"ya daxil edib və həqiqətən də bizə böyük "P" hərfi olan tərəfdaş kimi baxır, ona görə də lazımi təchizatı təmin etmək şansımız var".

Havliçek yayda və ya payızın əvvəlində gözlənilən Azərbaycana daha bir işgüzar səfərini elan edib.

Çexiya məlumatlarına görə, 2025-ci ildə Çexiyada qaz istehlakı 2024-cü illə müqayisədə 6,5% artaraq 7,2 milyard kubmetrə çatıb. Azərbaycan 2025-ci ildə 2024-cü ildəki qədər 25,2 milyard kubmetr qaz ixrac edib. 2025-ci ildə Avropaya qaz ixracı 12,8 milyard kubmetr təşkil edib.

Azərbaycan 31 dekabr 2022-ci ildə Avropaya qaz ixracına başlayıb. Onun Avropada yerləşən 16 ölkə ilə qaz təchizatı müqavilələri var: İtaliya, Yunanıstan, Bolqarıstan, Rumıniya, Macarıstan, Serbiya, Sloveniya, Xorvatiya, Slovakiya, Şimali Makedoniya, Almaniya, Ukrayna və Avstriya.

Üç ölkə (İtaliya, Yunanıstan və Bolqarıstan) daxil olmaqla, Azərbaycan sabit təchizat həcmləri ilə uzunmüddətli müqavilələr imzalayıb. Almaniyanın SEFE (Avropa üçün Enerji Təminatı) ilə müqavilə 10 il müddətinə nəzərdə tutulub. İllik həcm tədricən 15 TVt/saata və ya təxminən 1,5 milyard kubmetrə qədər artacaq. Digər ölkələrlə müqavilələr dəqiq alış həcmləri olmadan imzalanıb.

Azərbaycan qazı həmçinin Türkiyəyə (TANAP və Cənubi Qafqaz Boru Kəməri (SCPM) boru kəmərləri vasitəsilə) və Gürcüstana (SCP və Acikabul-Qazax boru kəməri vasitəsilə) ixrac olunur.

Bundan əlavə, Azərbaycan qazının Türkiyə üzərindən Suriyaya tədarükü 2 avqust 2025-ci ildə başlayıb. İlkin tədarük gündə 3,4 milyon kubmetrdir və gündə 6 milyon kubmetrə qədər artırılması planlaşdırılır.