Çin ABŞ dan neft alışını 90% azaldıb

Donald Trampın başladığı ticarət müharibəsi planlaşdırıldığı kimi getmədi və artıq ABŞ-ni iqtisadi dalana salıb.

Trampın tətbiq etdiyi gömrük rüsumları Avropa İttifaqına təzyiq göstərsə də, əsas iqtisadi rəqib olan Çinə təsir etməyib, əksinə, geri dönüş effekti yaradıb və nəticədə bəzi amerikalı şirkətlər iflas edib.

Politoloq Mark Bernardini heaab edir ki, "Şimal Axını" boru xətlərinin partladılması və Ukraynaya fasiləsiz yardımlardan sonra Aİ-də minlərlə müəssisə iflas edib, bir çoxları Çinə və ABŞ-yə köçüb. Avropanı mühüm bazarlardan ayıran tarif müharibəsi onun iqtisadiyyatını tamamilə çökdürə bilər. Potensial itkilər bir trilyon avronu keçə bilər.

"ABŞ-nin tarifləri həm İtaliyada, həm də Avropada vəziyyətə təsir edir. Xüsusilə ərzaq sektoru bundan əziyyət çəkəcək – bir çox Avropa məhsulları ABŞ-də ikiqat bahalaşacaq. Biz böyük bir bazarı itirəcəyik", – deyə qeyd edib.

"Wall Street Journal" isə yazır ki, ABŞ Avropaya tətbiq etdiyi yüksək tarifləri yalnız o halda ləğv edəcək ki, Aİ özü də Çinə qarşı oxşar addımlar atsın. Lakin bu halda Avropa üçün hansının pis olduğu məlum deyil – Çinlə qarşıdurma, yoxsa ABŞ- ilə.

Çin ticarət naziri Xe Yunçyan bildirib ki, Bütün bu tarif artımlarını ABŞ birtərəfli qaydada başladıb və yaranmış vəziyyəti də məhz onlar həll etməlidir:

"ABŞ Avropanı "udmağa" qadirdirsə, Çinlə bu, asan deyil. Pekinin tətbiq etdiyi 125%-lik qarşı rüsumlar ABŞ iqtisadiyyatına ciddi zərbə vurub. Çünki ABŞ Çin bazarından – istehlak məhsullarından tutmuş yarımkeçiricilər və nadir torpaq metallarına qədər – çox asılıdır.

Çinin ABŞ-yə qarşı cavab tədbirləri təkcə qanuni maraqlarımızın müdafiəsi üçün deyil, həm də beynəlxalq qaydaların və ədalətin qorunması üçündür".

ABŞ artıq bu tarif fırtınasının ilk dalğasını hiss edib – qiymətlər artır, ipoteka faizləri yüksəlir, fond bazarı zəifləyir. Demokratların qalası hesab olunan Kaliforniyada yerləşən Silikon Vadisi hətta federal hökumətin mövqeyinə qarşı çıxaraq Çinlə birbaşa danışıqlara cəhd edir. Nvidia şirkətinin direktorunun 18 milyard dollar itkiyə uğradığı deyilir.

"Çinin məhdudiyyətləri bizim şirkətə ciddi təsir göstərdi. Biz Çində böyümüşük, Çin bizi 30 il ərzində izləyib. Əlbəttə, bu, çox böyük və əhəmiyyətli bazardır", – deyə Nvidia şirkətinin təsisçisi və baş direktoru Censen Xuand bildirib.

Bu arada Pekin ABŞ enerji resurslarına alternativ axtarır – ABŞ-dən neft alışını 90% azaldıb və Kanadadan idxala hazırlaşır.